وضعیت وخیم فساد در جهان
دنیایاقتصاد-گروه اقتصاد بینالملل : گزارش شاخص ادراک فساد (CPI) سال ۲۰۲۳ که روز سهشنبه توسط سازمان شفافیت بینالمللی منتشر شد، نشان میدهد که اکثر کشورها در مبارزه با فساد در بخش عمومی، یا پیشرفتی نداشتهاند یا پیشرفت ناچیزی را تجربه کردهاند. میانگین جهانی CPI برای دوازدهمین سال متوالی بدون تغییر در عدد ۴۳ باقی مانده است و بیش از دو سوم کشورها امتیازی پایینتر از ۵۰ کسب کردهاند. این امر نشاندهنده مشکل جدی فساد در سراسر جهان است. شاخص حاکمیت قانون نشان میدهد که سیستمهای قضایی در سراسر جهان در حال ضعیف شدن هستند. کشورهایی که در این شاخص امتیاز پایینتری کسب میکنند، در شاخص ادراک فساد (CPI) نیز امتیاز پایینتری به دست میآورند. این امر نشان میدهد که دسترسی مناسب به سیستم عدالت با کاهش فساد ارتباط مستقیم دارد.

براساس این گزارش، هم رژیمهای خودکامه و هم رهبران کشورهای دموکراتیکی که سیستم قضایی را تضعیف میکنند، به افزایش مصونیت از مجازات برای ارتکاب فساد کمک میکنند. در برخی موارد، آنها حتی با حذف عواقب برای مجرمان، فساد را تشویق میکنند. به گفته رئیس سازمان شفافیت بینالملل، فساد تا زمانی که سیستمهای قضایی قادر به مجازات متخلفان و کنترل دولتها نباشند، ادامه خواهد یافت. وقتی عدالت به قیمت پول یا به دلیل دخالتهای سیاسی فروخته شود، مردم رنج میبرند. رهبران باید برای تقویت نهادهایی که قانون را اجرا و با فساد مبارزه میکنند، سرمایهگذاری کرده و استقلال آنها را تضمین کنند. زمان آن رسیده است که مصونیت از مجازات برای فساد پایان یابد. شاخص ادراک فساد ۱۸۰ کشور و منطقه جهان را براساس سطح ادراکشده از فساد در بخش عمومی در مقیاسی از صفر (بسیار فاسد) تا ۱۰۰ (بسیار پاک) رتبهبندی میکند.دانمارک با امتیاز ۹۰ در صدر جدول ردهبندی قرار دارد و فنلاند و نیوزیلند به ترتیب با امتیاز ۸۷ و ۸۵ در رتبههای دوم و سوم قرار دارند.
سومالی (۱۱)، ونزوئلا (۱۳)، سوریه (۱۳)، سودان جنوبی (۱۳) و یمن (۱۶) در انتهای این رتبهبندی قرار دارند. همه این کشورها تحتتاثیر بحرانهای طولانیمدت، بهویژه درگیریهای مسلحانه، هستند. در سال گذشته ۲۳کشور، از جمله برخی از کشورهای غربی مانند ایسلند (۷۲)، هلند (۷۹)، سوئد (۸۲) و بریتانیا (۷۱) و همچنین کشورهایی مانند ایران (۲۴)، روسیه (۲۶)، تاجیکستان (۲۰) و ونزوئلا (۱۳)، به پایینترین رتبهبندی تاریخی خود سقوط کردند. براساس تازهترین گزارش سازمان شفافیت بینالملل از شاخص ادراک فساد در جهان، ایران با کسب امتیاز ۲۵ رتبه ۱۴۹ را در میان ۱۸۰ کشور حاضر در این شاخص کسب کرده است. رتبه ایران نسبت به سال قبل دوپله تنزل پیدا کرده است.
در سال ۲۰۲۳، هشتکشور در شاخص ادراک فساد بهبود یافتند. ایرلند با کسب ۷۷ امتیاز، بیشترین بهبود را در میان این کشورها داشته است. کرهجنوبی (۶۳)، ارمنستان (۴۷)، ویتنام (۴۱)، مالدیو (۳۹)، مولداوی (۴۲) و ازبکستان (۳۳) نیز در رتبهبندی شاخص ادراک فساد بهبود قابلتوجهی را تجربه کردهاند. سازمان شفافیت از دولتها میخواهد که سیستمهای قضایی خود را با استقلال، منابع کافی و شفافیت به گونهای تقویت کنند که بتوانند به طور موثر همه جرائم فساد را مجازات کنند و بر قدرت نظارت و کنترل داشته باشند.