ارزش تولید دنیا از ۱۰۰ هزار میلیارد دلار فراتر میرود
دنياياقتصاد : طبق گزارش اخیر صندوق بینالمللی پول در سال جاری ارزش تولید ناخالص داخلی دنیا به ۱۰۴ هزار میلیارد دلار میرسد که ۱۰ هزار میلیارد دلار نسبت به سال قبل افزایش خواهد داشت. به گزارش تحلیل بازار، بر مبنای این گزارش با وجود اینکه ارزش تولید ناخالص داخلی دنیا همچنان در حال افزایش است، ولی روند بازسازی اقتصاد دنیا به کندی پیش میرود و دلیل این مساله هم بحرانهای اقتصادی ناشی از جنگ اوکراین و در نهایت تنشهای ایجاد شده در تایوان است. در ابتدای سال جاری پیشبینی شده بود اقتصاد دنیا در سال ۲۰۲۲ با نرخ ۴/ ۴ درصد رشد کند، ولی طبق پیشبینیهای اخیر نرخ رشد اقتصادی دنیا در خوشبینانهترین حالت به ۶/ ۳ درصد خواهد رسید. نرخی که احتمال دارد تا انتهای سال به کمتر از ۳ درصد تنزل پیدا کند، زیرا تنشهای ایجاد شده در آسیا در کنار رشد تورم در چین باعث شده است اقتصاد این کشور هم توان رشد بالایی نداشته باشد. سوال مهم این است که بزرگترین اقتصادهای دنیا کدامند و چه سهمی از اقتصاد ۱۰۰ هزار میلیارد دلاری جهان را به خود اختصاص دادهاند.
صندوق بینالمللی پول در گزارش اخیر خود نوشت: «آمریکا همچنان بزرگترین اقتصاد دنیا است و ارزش تولید ناخالص داخلی این کشور ۳/ ۲۵ هزار میلیارد دلار است. این کشور یک چهارم از کل اقتصاد دنیا را به خود اختصاص داده است و در جهتگیریهای اقتصادی دنیا جایگاه بسیار قدرتمندی دارد. در جایگاه دوم چین قرار دارد که ارزش تولید ناخالص داخلی آن برابر با ۹/ ۱۹ هزار میلیارد دلار است و سازنده ۲۰ درصد تولید ناخالص داخلی دنیا در سال جاری است. چین سهم زیادی در تولید و صادرات در دنیا دارد و طی یک دهه اخیر همواره موتور رشد اقتصادی دنیا بوده است. جایگاهی که انتظار میرود در سال جاری از دست برود، زیرا چین درگیر رکود در بخش ساختمان و تورم است. دو کشور آمریکا و چین در مجموع نیمی از اقتصاد دنیا را تشکیل میدهند و در تجارت دنیا سهم قابل توجهی دارند.»
سومین اقتصاد بزرگ دنیا در سال ۲۰۲۲ ژاپن است که ارزش تولید ناخالص داخلی آن برابر با ۹/ ۴ هزار میلیارد دلار است. این کشور با وجود قرار گرفتن در جایگاه سوم دنیا، ارزشی معادل یک پنجم تولید ناخالص داخلی آمریکا دارد و بزرگی آن معادل یک چهارم بزرگی اقتصاد چین است. چهارمین اقتصاد دنیا در سال جاری آلمان است و ارزش تولید ناخالص داخلی آن برابر با ۳/ ۴ هزار میلیارد دلار است.
در این ردهبندی بریتانیا جایگاه پنجم را به خود اختصاص داده و ارزش تولید ناخالص داخلی آن برابر با ۴/ ۳ هزار میلیارد دلار است. کشورهای هند و فرانسه و کانادا در این ردهبندی جایگاه ششم تا هشتم را به خود اختصاص دادهاند و ایتالیا و برزیل به ترتیب جایگاه نهم و دهم را دارند. صندوق بینالمللی پول ارزش تولید ناخالص داخلی هند را در سال جاری برابر با ۳/ ۳ هزار میلیارد دلار و ارزش تولید ناخالص داخلی فرانسه را برابر با ۹/ ۲ هزار میلیارد دلار پیشبینی کرده است. در این گزارش ارزش تولید ناخالص داخلی ایران در سال جاری برابر با ۷/ ۱ هزار میلیارد دلار پیشبینی شده است که در زمره بزرگترین اقتصادهای خاورمیانه خواهد بود.
اقتصاد جهان در تاریکی فرو میرود؟
پژوهشکده پولی و بانکی به نقل از صندوق بینالمللی پول گفته است: اقتصاد جهانی که هنوز با همهگیری و تهاجم روسیه به اوکراین درگیر است، با چشماندازی تاریک و نامطمئن روبهرو است. بسیاری از پیشبینیهای نزولی که در چشمانداز اقتصاد جهانی آوریل ذکر شدهاند، شروع به تحقق کردهاند.
تورم بالاتر از حد انتظار، به ویژه در ایالات متحده و اقتصادهای بزرگ اروپایی، باعث تشدید شرایط مالی جهانی شده است. کندی چین در بحبوحه شیوع کووید-۱۹ و قرنطینه بدتر از پیشبینیها بوده و سرریزهای منفی بیشتری از جنگ در اوکراین وجود داشته است.
در نتیجه، تولید جهانی در سه ماهه دوم سال جاری کاهش یافت. بر اساس پیشبینی پایه ما، رشد از ۶/ ۱ درصد در سال گذشته به ۲/ ۳ درصد در سال جاری و ۹/ ۲ درصد در سال آینده کاهش مییابد که نسبت به آوریل ۴/ ۰ و ۷/ ۰ واحد درصد کاهش یافته است. این نشاندهنده توقف رشد در سه اقتصاد بزرگ جهان - ایالات متحده، چین و منطقه یورو - با پیامدهای مهم برای چشمانداز جهانی است.
در ایالات متحده، کاهش قدرت خرید خانوارها و سیاستهای پولی سختگیرانهتر، رشد را به ۳/ ۲ درصد در سال جاری و یک درصد در سال آینده کاهش میدهد. در چین، قرنطینههای بیشتر و عمیقتر شدن بحران املاک و مستغلات، رشد را به ۳/ ۳ درصد در سال جاری کاهش داد که کندترین سرعت از چهار دهه گذشته، بدون احتساب همهگیری بود. در منطقه یورو، رشد به ۲/ ۶ درصد در سال جاری و ۲/ ۱ درصد در سال ٢٠٢٣ کاهش یافته که منعکسکننده پیامدهای جنگ در اوکراین و سیاستهای پولی سختگیرانهتر است.