آیفونهای پرچمدار،افت قیمت را تجربه میکنند
شوک دلار به گوشیهای پایینرده
عمق ناپیدای این کوه یخ، بازار سرمایهگذاری و مصرفی موبایل، انتقال از تیرماه به مرداد و سپس شهریور با جملات سخت چگونه شکل گرفت. معادلهای متشکل از بیشمار عامل شناختهشده یا کمتر شناختهشده که محاسبه نتیجه را بسیار دشوار میکند و عموما تحلیلگران شرایط را به چند فاکتور حجیم و پرسروصدا تقلیل میدهند، اما حقیقت فراتر از آن است.
هرچند بهتازگی خبر تخصیص مجدد سهمیه واردات گوشی در رسانهها منعکس شد و میتوان تاثیر آن را در بازار و نمودارهای قیمتی رهگیری کرد، اما در پیشبینی بازاری ملتهب، ابهام و عدمقطعیت معادله را به گرهی کور تبدیل میکنند. اگر در فصل بهار، اردیبهشتماه به نقطهای تاریخی برای قیمتها تبدیل شد، بررسی زنجیره قیمتی دو ماه اخیر نشان میدهد که تورم بازار دیجیتال وارد مرحله جدیدی از تثبیت در کانالهای بالاتر شده است. به بیان سادهتر، گزینههای اقتصادی دیگر با اعداد میانردههای بازار سابق خریدوفروش میشوند و برای خرید میانردهها حالا به بودجهای احتیاج دارید که مدتی نهچندان دور میشد بهترین گزینههای بازار را با آن به دست آورد.
دیگر نمیتوان با خیال راحت و بدون عذاب وجدان به گوشیهای اقتصادی این صفت را نسبت داد. مناسبترین گزینهها بازار هدف خود را داشتند و آن بازار هدف دیگر دست بازی برای خرید ندارد. آنچه در پیش است، شروع پاییز و سال تحصیلی جدید است و خرید ضروری خانوارها برای محصلان. البته که زنگ شروع مدرسه امسال برای برخی از خانوارهای ایرانی اضطراب به همراه دارد و دلیل آن رشد حداقل دوبرابری احتمالا تمام گزینههاست؛ علیالخصوص گزینههای اقتصادی.
تعمیق شکاف قدرت خرید
دادههای قیمتی مربوط به فاصله تیر تا مرداد نشان از یک تکانه سنگین و بیسابقه در ردههای اقتصادی و پایینرده دارد. نقطهای زیر سایه سنگین تنشهای منطقهای، انسداد در خطوط وارداتی سابق و تعویق در تخصیص سهمیههای ارزی، بیشترین اثر ضربتی خود را بر جای گذاشت. همچنین افزایش بهیکباره قیمت دلار تاثیر بهسزایی در افزایش این نوع گوشیها داشت.
Redmi A۵ که در تیرماه ۲۳.۹۹میلیون تومان قیمت داشت، در مرداد با رشد ۲۱.۲درصدی به ۲۹.۰۹میلیون تومان رسید و در شهریور نیز ۱۲.۱درصد دیگر افزایش قیمت را تجربه کرد تا به ۳۲.۶میلیون تومان برسد. به این ترتیب، قیمت این گوشی تنها در فاصله دو ماه، ۳۵.۸درصد افزایش یافته است.
اما Poco C۷۱ مسیر متفاوتی را طی کرده است. این گوشی که در تیرماه ۳۱.۹۳میلیون تومان قیمت داشت، برخلاف دو مدل دیگر در مرداد حدود ۸درصد ارزانتر شد و به ۲۹.۳۹میلیون تومان رسید. این کاهش اما دوام نیاورد و در شهریور با رشد ۱۵.۱درصدی، قیمت آن به ۳۳.۸۳میلیون تومان رسید؛ رقمی که از قیمت تیرماه نیز بالاتر است. در مجموع، افزایش قیمت این مدل از تیر تا شهریور حدود ۶ درصد بوده است.
شدیدترین تغییر در Galaxy A۷ دیده میشود. قیمت این مدل از ۲۷.۹۷میلیون تومان در تیرماه، با جهشی ۴۳.۸درصدی به ۴۰.۲۱میلیون تومان در مرداد رسید و سپس در شهریور ۱۵.۸درصد دیگر افزایش یافت تا به ۴۶.۵۸میلیون تومان برسد. به این ترتیب، Galaxy A۷ تنها در فاصله دو ماه ۶۶.۵درصد افزایش قیمت داشته است؛ رقمی که آن را به یکی از شدیدترین جهشهای ثبتشده در میان مدلهای مورد بررسی تبدیل میکند.
بررسی مسیر Galaxy A۱۷ نیز ابعاد دقیقتری از این معماری جدید قیمتی را برملا میسازد. رشد جهشی ۳۳درصدی از تیر (۳۳.۹میلیون تومان) به مرداد (۴۵.۱۵میلیون تومان) و تداوم رشد تا مرز ۵۰میلیون تومان در شهریورماه. این پدیده در مدل Poco C۸۵ نیز به چشم میخورد که با جهشی ۳۲.۶درصدی از تیرماه (۳۴.۴میلیون تومان) به مرداد (۴۵.۶۲میلیون تومان) رسید و در شهریور رقم ۵۰.۷میلیون تومان را ثبت کرد.
قیمت گوشی پایه حالا برابر با چند روز حقوق کارگر است؟
این تغییرات نشان میدهند کالاهایی که تا دیروز نقش سپر خریدهای ضروری خانوار را ایفا میکردند، اکنون خود به داراییهای گرانقیمت بدل شدهاند. همان حسرت که کاش زودتر میخریدیم در فاصله بین حروف ممکن است کام خوانندگان را تلخ کند.
از اول سال 1405 حداقل مزد روزانه با نرخ یکسان برای کلیه کارگران مشمول قانون کار (اعم از قرارداد کار دائم یا موقت) مبلغ روزانه 5,541,850 ریال تعیین شد. در چنین زمانهای تامین یک گوشی پایه مثلا با قیمت ۳۲میلیون و ۶۰۰هزار تومان در شهریورماه نیازمند نزدیک به ۶۰روز دستمزد کامل است. نسبتی بیرحمانه که تقاضای مصرفی را تضعیف میکند، بازار را به رکود میکشاند و پاساژها را خلوتتر میکند و در نهایت همه ضرر میکنند؛ چرا که بازار کوچک میشود.
گزارشها از بازار کالای دیجیتال در تابستان سال جاری خبر از رشد سهم تعمیرات و خدمات جانبی میدادند. هرچند که زنجیره تامین قطعات خود با چالش روبهرو شده و با افزایش قیمتها رشد تقاضای تعمیر، الزاما نمیتوان رشد بخشی از بازار را نتیجه گرفت.
تغییر قیمت میانردهها و پرچمداران
نمودار قیمتی کالاهای میانرده و نیمهپرچمدار و روند آن، نشان از آن دارد که شوک اصلی در مرداد تخلیه شده و در شهریور با شیبی آرامتر ادامه یافته است. Galaxy A36 پس از رشد ۱۲درصدی از تیر به مرداد (از 69.5 به 77.87میلیون تومان)، در شهریور با رشدی 9.8درصدی به 85.52میلیون تومان رسید.
Galaxy A56 نیز که در تیرماه ۸۵میلیون تومان معامله میشد، در مرداد به 94.12میلیون تومان رسید و در شهریور با تغییری محدودتر، مرز 97.64میلیون تومان را لمس کرد.
در این میان، رفتار مدل Poco M7 حائز اهمیت است؛ این مدل پس از یک جهش 23.7درصدی در مردادماه (رسیدن از 39.3 به 48.62میلیون تومان)، در شهریور تقریبا بدون تغییر ماند و رقم 49.32میلیون تومان را به ثبت رساند.
در بازار پرچمداران قصهای متفاوت رقم خورده است؛ یعنی آن نقطه که مکانیسمهای دیگری بر قیمتگذاری فرمان میرانند. Galaxy S26 Ultra که در تیرماه 353.6میلیون تومان ارزشگذاری شده بود، در مرداد با رشد خفیف یکدرصدی به 357.17میلیون تومان رسید و سپس در شهریور به 380.38میلیون تومان صعود کرد. در مقابل، iPhone 17 Pro Max با مشخصات حجم 512 و رم 12، الگویی دقیقا برعکس از خود بروز داد: افت از 474.3میلیون تومان در تیر به 468.54میلیون تومان در مرداد، و اصلاح بیشتر تا 455.18میلیون تومان در شهریورماه.
آینده مهآلود بازار گوشی
افت نسبی حباب پرچمداران در کنار کند شدن نرخ رشد میانردهها در شهریورماه نسبت به مرداد، معلول دو جریان همزمان است. اول فشار تنشهای منطقهای و ریسک لجستیک و بالا رفتن هزینه تامین کالا یا نیاز بازار. آن هم بازاری که دو مرتبه جنگ تحمیلی را تحمل کرده و حالا آینده آن، پشت مهی از ابهام قرار گرفته است.
نکته دوم در سیگنال اخبار، تخصیص سهمیه به واردکنندگان و بازار بود. اعلام تصمیمات جدید مبنی بر بازشدن گرههای تخصیص سهمیه به واردکنندگان و فعالان بازار دیجیتال، تا حدی از التهاب روانی بازار کاهش داد. حالا باید دید در امتداد حرکت سیستمهای بزرگ، چرخ بازار گوشی چگونه میچرخد.
