«دنیای اقتصاد» تبعات گذار به نسل سوم خدمات پستی را بررسی میکند
روباتها؛ عامل تعدیل نیروی کار
در نشست خبری که در مرکز تجزیه و مبادلات پستی کشور برگزار شد، مدیران ارشد شرکت ملی پست به بیان برخی از آخرین تحولات این سازمان پرداختند. کاوه دولتی، معاون توسعه فناوری اطلاعات، امنیت شبکه و هوشمندسازی شرکت ملی پست، دقیقا بر همین گذار به نسل سوم تاکید کرد. او گفت: «نسل جدید خدمات پستی با محوریت تجارت الکترونیک، خرید غیرحضوری و پوشش سرتاسری نیاز مشتری از لحظه پذیرش تا تحویل در لاکر هوشمند یا درب منزل، در حال شکلگیری است. پست آینده باید همزمان مرسوله و اطلاعات مسیر آن را جابهجا کند. یعنی زیرساختی که شامل توسعه پردازندهها، شبکههای ارتباطی پایدار و تجهیزات هوشمند میشود و نمونهاش را در طرح نئوپست استان آذربایجان شرقی میتوان دید».
دولتی در عین حال به چالش دیرپای آدرس و کدپستی اشاره کرد و پروژه ژئوکد کردن و سامانه GNAF را گامی برای مکانمحور کردن نشانیها دانست. پروژهای که در شهرها به پیشرفت چشمگیری رسیده و در روستاها نیز نزدیک به ۹میلیون رکورد را پوشش داده است. او از رسانهها خواست در فرهنگسازی استفاده از کدپستی صحیح یاری کنند تا این تحول بتواند جایگاه پست را در زنجیره اقتصاد دیجیتال بازتعریف کند؛ تحولی که بیتردید هزینهها و پرسشهایی درباره نیروی انسانی و پایداری زیرساختها نیز به همراه دارد.
۵۰ نفر از چرخه عملیاتی کنار رفتند
کاوه دولتی، با بیان اینکه توسعه فناوری در صنعت پست بر پایه تبادل تجربه میان کشورها انجام میشود گفت: «صنعت پست برخلاف بسیاری از صنایع، ماهیتی رقابتی ندارد و اعضای اتحادیه جهانی پست (UPU) تجربیات خود را برای ارتقای یکپارچه شبکه جهانی با یکدیگر به اشتراک میگذارند».
وی افزود: «اقتباس از فناوریهای نوین در این صنعت، یک رویه پذیرفتهشده و توصیهشده در سطح بینالمللی است و شرکت ملی پست نیز از تجربه کشورهای مختلف در حوزههایی مانند لاکرهای هوشمند، سامانههای توزیع خودکار، فناوریهای مرتبط با پهپاد و سایر راهکارهای هوشمند بهره گرفته است». به گفته او، برخی از این فناوریها سالها پیش در کشورهای پیشرو مورد استفاده قرار گرفته و اکنون در ایران نیز در حال توسعه و بومیسازی هستند.
دولتی با اشاره به دستاوردهای داخلی اظهار کرد که یکی از نمونههای نوآوری شرکت ملی پست، توسعه ربات دوطبقه تفکیک مرسولات است که هنگام معرفی، از سوی اتحادیه جهانی پست نیز مورد توجه قرار گرفت.
معاون توسعه فناوری اطلاعات شرکت ملی پست درباره توسعه زیرساختهای هوشمندسازی نیز گفت این پروژهها عمدتا از طریق مدل مشارکت عمومی ـ خصوصی اجرا میشوند و به جای خرید تجهیزات، از الگوی «خرید خدمت» استفاده شده است. وی همچنین با اشاره به تاثیر مکانیزاسیون بر فرآیندهای عملیاتی خاطرنشان کرد که برآوردهای اولیه نشان میدهد در مرکز تجزیه و مبادلات پستی، با استقرار تجهیزات هوشمند، حدود ۵۰ نیروی غیرمتخصص از چرخه فعالیتهای عملیاتی کاسته شدهاند، هرچند ارائه آمار رسمی در حوزه منابع انسانی را در حیطه مسوولیت بخشهای دیگر شرکت دانست.
فناوریهای پستی در جهان با کاهش مداخله انسانی، سبب افت میزان خطا در فرایندهای مربوطه شدهاند. تغییری ناگزیر، حالا شغل بسیاری را در معرض بلعیدن قرار داده است. تغییری که پیوسته و آرام زندگی را سریعتر و چابکتر میسازد، معایبی در دل خود دارد.
البته باید در نظر داشت که از مجموع نزدیک به ۱۶ هزار نفر شاغل در شرکت ملی پست، ۶۲ درصد را نیروهایی با سابقه ۲۰ تا ۳۰ سال تشکیل میدهند؛ گروهی که بخش عمدهای از بدنه اجرایی و تجربهمحور سازمان را بر دوش میکشند. با توجه به کلانروند توسعه فناورانه در لایههای گوناگون خدمات پستی، بهنظر میرسد در آیندهای نهچندان دور شاهد دگرگونیهای بنیادین در ساختار نیروی انسانی این شرکت باشیم.
شرکت ملی پست بهعنوان بازیگر مسلط این عرصه، اکنون در میانه پوستاندازی قرار گرفته و راه درازی برای هوشمندسازی و ارتقای سطح تکنولوژیک پیش رو دارد؛ راهی که قطعا نیازمند سرمایهگذاری جدی، بازنگری در زیرساختها و مدیریت هوشمندانه چالشهای نیروی انسانی است.
