اینترنت نسل پنجم از برنامه هفتم توسعه عقب است
نسل چهارم؛ ستون فقرات اینترنت ایران
براساس جدیدترین گزارش سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی تا پایان زمستان ۱۴۰۴، تعداد سایتهای فیزیکی فعال نسل چهارم تلفن همراه در ایران با رشد ۰.۸۷ درصدی نسبت به پاییز، به ۵۱ هزار و ۳۱۷ سایت رسیده است. در بازار اپراتورها، بیشترین سهم از سایتهای ۴G کشور در اختیار اپراتور اول ایران است و تا پایان زمستان ۱۴۰۴ با سهم بازار ۵۲.۷۹ درصدی در صدر قرار گرفته است. سهم اپراتورهای بعدی، ۳۹.۳۹ و ۷.۸ درصد است. مقایسه با آمار پاییز ۱۴۰۴ نشان میدهد سهم بزرگترین اپراتور ایران ۰.۱۴ واحد درصد افزایش یافته است. این در حالی است که سهم اپراتور دوم ۰.۱۳ واحد درصد و اپراتور سوم ۰.۰۱ واحد درصد کاهش داشته است. با وجود آغاز توسعه نسل پنجم ارتباطی، ۴G همچنان ستون اصلی ارائه اینترنت موبایل باقی مانده و در بسیاری از کشورها نیز بخش عمده ترافیک داده روی همین فناوری جابهجا میشود؛ روندی که در ایران هم ادامه دارد.
رشد چشمگیر در حوزه ارتباطات سیار
بر اساس دادههای استخراج شده، تعداد مشترکان تلفن همراه از حدود ۱۶۳میلیون نفر در زمستان ۱۴۰۳ به بیش از ۱۷۱میلیون نفر در زمستان ۱۴۰۴ رسیده که نشاندهنده رشد ۴.۹۹ درصدی است. همسو با این افزایش، ضریب نفوذ تلفن همراه نیز از ۱۹۷.۶۰ درصد در سال ۱۴۰۳ به ۱۹۷.۶۸ درصد در پایان سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است. در حوزه اینترنت همراه نیز، روند توسعه زیرساختها با رشد ۴.۰۷ درصدی تعداد مشترکان همراه بوده است، بهطوری که تعداد مشترکان پهنباند سیار از حدود ۱۲۰.۹میلیون نفر در زمستان ۱۴۰۳ به ۱۲۴.۹میلیون نفر در پایان سال ۱۴۰۴ رسیده و ضریب نفوذ این بخش نیز با رشد ۳.۳۵ درصدی، از ۱۳۹.۷۱ به ۱۴۴.۳۹ ارتقا یافته است. این دادهها نشان میدهد که تعداد مشترکین پهنباند سیار در بازه ۵ ساله از ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴، روندی کاملا صعودی داشته و از حدود ۸۰میلیون مشترک به رقم خیرهکننده ۱۲۴.۹میلیون در پایان ۱۴۰۴ رسیده است.
نسل سوم (در آستانه خروج کامل از بازار)
در مقابل، نسل سوم با تنها ۳ درصد سهم، در آستانه خروج کامل از بازار قرار دارد. این آرایش نشاندهنده گذار موفق شبکه سیار کشور از نسلهای قدیمی به سمت فناوریهای پرسرعت و نوین است.
مقایسه روند فصلی تکنولوژیهای ۳G، ۴G و ۵G
نمودار مقایسهای نشان میدهد که تعداد مشترکان نسل چهارم از سال ۱۳۹۹ به طور مداوم در حال افزایش بوده و اکنون به بلوغ رسیده است. در مقابل، تعداد مشترکین نسل سوم از سال ۱۴۰۰ روند نزولی شدیدی را آغاز کرده و جای خود را به نسلهای بالاتر داده است. ظهور ستونهای مربوط به نسل پنجم در نمودارهای اخیر، شروع یک دوره جدید در زیرساختهای ارتباطی را نوید میدهد. این تغییرات ساختاری در طول ۸ فصل اخیر، برتری مطلق فناوریهای نوین بر نسلهای قدیمی را به وضوح نشان میدهد.
وضعیت عجیب در ارتباطات ثابت
در مقابل روند رو به رشد ارتباطات سیار، گزارش فصلنامه آماری سازمان تنظیم مقررات از کاهش استقبال از خدمات مبتنی بر شبکه ثابت حکایت دارد. تعداد مشترکان تلفن ثابت با افتی ۲.۵۳ درصدی از ۲۸میلیون و ۸۵ هزار نفر در زمستان ۱۴۰۳ به ۲۷میلیون و ۳۷۵ هزار نفر در زمستان ۱۴۰۴ کاهش یافته و ضریب نفوذ آن به ۳۱.۶۳ درصد رسیده است. همچنین تعداد مشترکان اینترنت پهنباند ثابت (ADSL/VDSL/FTTH) نیز با افت ۲.۱۴ درصدی، از ۱۱میلیون و ۱۶۳ هزار نفر به ۱۰میلیون و ۹۲۴ هزار نفر رسیده و ضریب نفوذ این بخش با کاهش ۲.۸۲ درصدی، عدد ۱۲.۶۲ درصد را به ثبت رسانده است.
شبکه فیبر نوری
جدیدترین آمارها همچنین تعداد خانوارهای تحت پوشش این شبکه (شامل امکان اتصال اماکن اداری، تجاری و مسکونی) را در پایان زمستان ۱۴۰۴ معادل ۹۲۳۸۸۶۵ خانوار نشان میدهد. بررسی دادههای هشت فصل اخیر نشان میدهد که پس از توقف روند توسعه در سال ۱۴۰۳ (ثابت ماندن روی عدد ۸۰۶۹۵۶۵ خانوار در سه فصل متوالی)، از ابتدای سال ۱۴۰۴ شتاب توسعه افزایش یافته است بهطوری که این عدد در سهماهه اول به ۸۲۲۷۹۲۰، در سهماهه دوم به ۸۷۰۹۰۸۷، در سهماهه سوم به ۹۲۰۵۴۹۶ و در نهایت در سهماهه چهارم به ۹۲۳۸۸۶۵ خانوار رسید. با این حال در حال حاضر تنها بیش از ۱میلیون خانوار ترجیح دادهاند از اینترنت فیبرنوری استفاده کنند و اینترنت همراه، بارکش اصلی ترافیک ایران است؛ حتی در خانهها.
سلطه مس و پیشتازی UNSP
در بخش اینترنت پهنباند ثابت، هنوز بخش بزرگی از بازار در قبضه فناوریهای سنتی است. فناوری X-DSL با ۶۵ درصد، بیشترین سهم بازار را در اختیار دارد، درحالیکه TD-LTE با ۲۳ درصد در رتبه دوم، FTTH (فیبر نوری) با ۹ درصد و وایفای با ۳ درصد در جایگاههای بعدی قرار دارند. در بخش اپراتورها، ظهور اپراتورهای دارای پروانه یکپارچه (UNSP) یک تغییر ساختاری ایجاد کرده و با در اختیار گرفتن ۹۱ درصد از سهم بازار، به بازیگر اصلی تبدیل شدهاند؛ درحالیکه شرکتهای FCP و Servco هرکدام ۴ درصد و فرابرد دادههای ایرانیان ۱ درصد از سهم بازار را در اختیار دارند. همچنین بیشترین تمرکز سرعت کاربران در بازه ۲ تا ۱۰ مگابیت بر ثانیه (۲۰۴۸ تا ۱۰۲۴۰ Kbps) است و بخش اعظم اشتراکها (بیش از ۹۰ درصد) متعلق به کاربران خانگی است.
