سپیده کاوه * نگاهپاسخ به سوال «هدف از پرداخت یارانه چیست؟» می‌تواند آغازگر سخن باشد. به راستی تجارب سایر کشورها و نیز اصول اقتصادی چه اهدافی را در این زمینه شامل می‌شوند؟ ١- فقرزدایی (اعم از انواع فقر درآمدی، تغذیه، آموزش، درمان و سلامت و . . . . ) ٢ - توسعه اقتصادی- اجتماعی. و نکته مهم اینجا است که با گرفتن یارانه توسط شاید حدود ۲۵-٣٠ درصد جامعه کدام یک از اهداف مزبور دنبال شده است؟ واقعیت اینکه مبلغ یارانه در حساب درآمد درصدی از خانوارهای ما به راحتی قابل حذف و چشم‌پوشی است! واقعیت اینکه ما دچار هیچ کدام از انواع فقر تعریف‌شده نیستیم؛ ولی انتخاب ما دریافت یارانه و کمک مالی از دولت است! متاسفانه ما گرفتن یارانه را یک نوع حق برای خودمان تعریف کرده‌ایم؛ در حالی که حق من ایرانی این است که دانش‌آموزان کشورم از حداقل امکانات تحصیلی در همه جای ایران برخوردار باشند.
سپیده کاوه * نگاهپاسخ به سوال «هدف از پرداخت یارانه چیست؟» می‌تواند آغازگر سخن باشد. به راستی تجارب سایر کشورها و نیز اصول اقتصادی چه اهدافی را در این زمینه شامل می‌شوند؟
١- فقرزدایی (اعم از انواع فقر درآمدی، تغذیه، آموزش، درمان و سلامت و ....)
٢ - توسعه اقتصادی- اجتماعی.
و نکته مهم اینجا است که با گرفتن یارانه توسط شاید حدود ۲۵-٣٠ درصد جامعه کدام یک از اهداف مزبور دنبال شده است؟ واقعیت اینکه مبلغ یارانه در حساب درآمد درصدی از خانوارهای ما به راحتی قابل حذف و چشم‌پوشی است! واقعیت اینکه ما دچار هیچ کدام از انواع فقر تعریف‌شده نیستیم؛ ولی انتخاب ما دریافت یارانه و کمک مالی از دولت است!
متاسفانه ما گرفتن یارانه را یک نوع حق برای خودمان تعریف کرده‌ایم؛ در حالی که حق من ایرانی این است که دانش‌آموزان کشورم از حداقل امکانات تحصیلی در همه جای ایران برخوردار باشند. حق من ایرانی این است که خدمات سلامت و درمان برای اقشار آسیب‌پذیر کشورم به صورت مناسب ارائه شود. حق من ایرانی این است که در کشورم کمتر کودکانی از سوءتغذیه و کمبود غذا رنج ببرند و خیلی‌حق‌های دیگر که باید می‌آموختیم که آنها را در اولویت قرار دهیم؛ ولی افسوس که براثر پاره‌ای مشکلات اجتماعی- فرهنگی انتخاب همه ما گرفتن یارانه بود.
بسیاری از افراد هستند که در صورت آگاهی ساده از حساب دخل و خرج یارانه‌ها و آگاهی از این مطلب که حدود ٣٠ درصد منابع تامین یارانه‌ها تورم‌زا هستند، تصمیم و انتخاب جدیدی برای وضعیت یارانه‌های خود خواهند داشت. ذکر اعداد بزرگ که برای اکثریت به یاد ماندنی نیست، فراموش کرده و فقط به این مطلب بسنده می‌شود که تداوم اخذ یارانه به روش کنونی به علت ٣٠ درصد کسری بودجه در منابع تامین یارانه‌ها فقط به مثابه حرکت در دور باطل است!
در حال حاضر به علت شفاف‌سازی اطلاعات اقتصادی و پاره‌ای رویکردهای مثبت دولت خوشبختانه یک حس همدلی و اغنای عمومی در حال شکل‌گیری است و با تلاش‌های دولت جهت اصلاح برخی ساختارها می‌توان به قوت این همدلی امید داشت. باید بدانیم که کمک دولتی باید به مستحق واقعی داده شود. باید بدانیم راه حل و درمان سریع و اثرگذار برای کاهش فشارها در این مقطع انصراف از اخذ یارانه‌ها و کاهش فشار مالی و جلوگیری از افزایش پایه پولی است.
دولت نیز برای گسترش هر چه بیشتر روحیه مثبت‌اندیشی در مردم و ایجاد اعتماد و انگیزه ملی، بهتر است در این مقطع در زمینه موارد هزینه‌کرد منابع مالی آزاد شده از طریق انصراف داوطلبانه یارانه‌ها، شفاف‌سازی مالی انجام داده و توضیحات مبسوط را در این زمینه ارائه دهد. همچنین پس از نهایی شدن میزان منابع مالی فوق، گزارش‌هایی را نیز به صورت دوره‌ای و نهادینه جهت آگاهی عموم منتشر کند. ما نیز بدانیم و باور کنیم که با تفکرات منفی و رد و بدل کردن حجم بالای پیامک‌ها در سیستم‌های ارتباطی و اجتماعی مختلف بر ضد حرکت خود‌جوش انصراف داوطلبانه از دریافت یارانه‌ها، دردی را نه از خود و نه از کس دیگر دوا نکرده‌ایم!
* پژوهشگر اقتصادی
