نویسنده:آریه نی یر منبع: پراجکت سندیکیت مترجم: معزالدین خیرآباد عفو میخائیل خودورکوفسکی، مالک پیشین شرکت Yukos Oil توسط ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه و عفو عمومی فعالان صلح سبز و دو عضو یک گروه موسیقی راک همگی حرکات خوشایند؛ اما فقط نمایشی هستند. فراتر از همه اینها، میل به تضمین موفقیت بازیهای المپیک زمستانی سوچی، انگیزه پوتین را برای عفو این افراد برانگیخت. این احتمال نیز وجود دارد که پوتین میخواهد برگزاری و پیروزی در این مسابقات را با پیروزی در جنگ با اتحادیه اروپا بر سر اوکراین یکی کند و چهرهای نرمتر و مهربانتر از روسیه را به جهان نشان دهد.
نویسنده:آریه نی یر منبع: پراجکت سندیکیت مترجم: معزالدین خیرآباد عفو میخائیل خودورکوفسکی، مالک پیشین شرکت Yukos Oil توسط ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه و عفو عمومی فعالان صلح سبز و دو عضو یک گروه موسیقی راک همگی حرکات خوشایند؛ اما فقط نمایشی هستند.
فراتر از همه اینها، میل به تضمین موفقیت بازیهای المپیک زمستانی سوچی، انگیزه پوتین را برای عفو این افراد برانگیخت. این احتمال نیز وجود دارد که پوتین میخواهد برگزاری و پیروزی در این مسابقات را با پیروزی در جنگ با اتحادیه اروپا بر سر اوکراین یکی کند و چهرهای نرمتر و مهربانتر از روسیه را به جهان نشان دهد.
اگر چه آزاد کردن افراد معدودی که بهطور ناعادلانه و به مدت طولانی زندانی شده بودند، معنادار است؛ اما تخلفات حقوق بشری دولت روسیه در داخل و خارج این کشور نباید مغفول بمانند. در این مورد، ظاهرا تغییرات اندک خواهد بود و عفو خودورکوفسکی نمیتواند نشانهای از آغاز آب شدن قدرت پوتین باشد. بهطور مثال، در فدراسیون روسیه، قانونی که از یکسال پیش اجرا شد، نهادهای غیر دولتی را ملزم میکند که در صورت دریافت هرگونه کمک مالی از خارج این کشور، بهعنوان «کارگزاران خارجی» در «فعالیتهای سیاسی» ثبت شوند. این قانون فعالیتهای سیاسی را بهعنوان فعالیتهایی که به اثرگذاری روی سیاستهای دولت گرایش دارند، تعریف میکند. از این رو، همه فعالیتهای نهادهای حقوق بشری در روسیه فعالیت سیاسی تلقی میشود. از آنجا که ثبت این نهادها بهعنوان کارگزاران خارجی به معنی این است که هویت آنها همانند جاسوسان خواهد بود، نهادهای معدودی چنین کاری را انجام دادهاند.
با وجود این، نهادهای غیردولتی زیادی در روسیه میتوانند تنها با حمایت خارجی به حیات خود ادامه دهند. کمککنندگان بالقوه داخلی به نهادهای غیردولتی میترسند دچارسرنوشتی همچون سرنوشت خودورکوفسکی شوند. کسی که رهبری حامیان روسی گروههای حقوق بشری را تا پیش از تحمل حبسی ۱۰ ساله به عهده داشت. در واقع، پس از این حبس بود که برخی نهادهای حقوق بشری روسیه مورد حمله قرار گرفتند یا تعطیل شدند. این قانون به مقامهای روسیه اجازه میدهد هر جایی را که تشخیص دهند یا هر نهاد مبلغ حقوق بشر را تعطیل کنند.
از نظر بینالمللی، روسیه حمایت زیادی از رژیم بشار اسد دارد. حمایت نظامی، مالی و دیپلماتیک روسیه همه را مطمئن کرده است که اسد در قدرت باقی میماند. دولتهای غربی بهطور قابل درکی نسبت به اعطای کمکهای مهلک به مخالفان اسد - با توجه به اینکه شمار زیادی از جهادیها در میان آنها هستند و بهدلیل اینکه عناصر مهم مخالف اعمال خلاف زیادی مرتکب شدهاند- بیمیل هستند؛ روسیه اما با این موانع مواجه نیست.
جنگ در سوریه، میلیونها نفرغیر نظامی را بیخانمان، و آواره کرده است. نقش روسیه بهعنوان دارنده حق وتو و عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل بسیار مهم است. شورایی که امکان تاسیس دادگاهی را برای پاسخگویی افراد وابسته به همه طرفین که مرتکب جنایات جنگی یا جنایت علیه بشریت میشوند، فراهم آورده است. ممکن است تا حدی اینگونه به نظر برسد که رهبر مقتدری مانند پوتین و دولتی مستحکم مانند روسیه نسبت به فشارها برای احترام به حقوق قانونی و بشر نفوذناپذیر باشند. امروزه پوتین بیش از هر رهبر سیاسی دیگری تجسم ویژگیهای رهبر «سلطانی» است. ویژگیهایی که توسط ماکس وبر، جامعه شناس آلمانی در یک قرن پیش توصیف شدهاند.
برای این سلطان، این دولت و کارکردهایش «ابزارهای شخصی» هستند. بهطور مثال، شخصی مانند خودورکوفسکی، وقتی پوتین تصمیم میگیرد، به زندان افکنده میشود و وقتی پوتین تصمیم میگیرد، از زندان آزاد میشود.
با وجود این، اقدامهای اخیر پوتین این موضوع را روشن میکند که حتی یک سلطان باید بهطور دورهای امتیازات خاصی را اعطا کند. البته تامین امنیت تغییرات سیاسی در موضوعهایی که برای پوتین مهمتر از آزادی چند نفر هستند، آسانتر نخواهد بود.
همانطور که ماجرای برگزاری المپیک زمستانی نشان داد، انجام تغییرات سیاسی کاری نشدنی نیست. حتی کسی با اعتماد به نفس پوتین و قدرتش، به محض اینکه در پی تایید باشد، به شخصی مستعد پذیرش افکار عمومی بینالمللی تبدیل میشود.