انتظار، برای درک مفهوم «توسعه پایدار»
<p> دکتر امیر حسین ولیان دوره زمامداری محمود احمدی نژاد را در حالی به پایان میبریم که محیط زیست ایران به مفهوم واقعی در شرایط بحرانی به سر میبرد. شاید اغراق نباشد اگر بگوییم که ایران ما در طی تاریخ چندین هزار ساله خود، فاجعه زیست محیطی به این وسعت و شدت را شاهد نبوده. جای جای این مرز و بوم دستخوش ویرانیهای ناشی از دستاندازیها و دخالتهای نابخردانه انسانی شده است: از نگین آذربایجان، یعنی دریاچه ارومیه که به دلیل سدسازیهای بیرویه و بیفایده در حال اغما است، تا تالابهای خشکشدههامون و گاوخونی و. </p>
دکتر امیر حسین ولیان دوره زمامداری محمود احمدی نژاد را در حالی به پایان میبریم که محیط زیست ایران به مفهوم واقعی در شرایط بحرانی به سر میبرد. شاید اغراق نباشد اگر بگوییم که ایران ما در طی تاریخ چندین هزار ساله خود، فاجعه زیست محیطی به این وسعت و شدت را شاهد نبوده. جای جای این مرز و بوم دستخوش ویرانیهای ناشی از دستاندازیها و دخالتهای نابخردانه انسانی شده است: از نگین آذربایجان، یعنی دریاچه ارومیه که به دلیل سدسازیهای بیرویه و بیفایده در حال اغما است، تا تالابهای خشکشدههامون و گاوخونی و... زایندهرود همیشه زندهای که دیگر زنده نیست. از قطع بیرویه درختان در جنگل بینظیر ارسباران توسط معدنداران گرفته تا ویرانی جنگلهای بلوط دنا و زاگرس. از جستوجو و حفاری نفت در پارک ملی کویر تا احداث پالایشگاه در جنگلهای گلستان! و بالاخره فشار بیوقفه جهت احداث جاده در جنگل باستانی و بینظیر «ابر» که به مدد الهی و به همت و مقاومت مردمی هنوز به انجام نرسیده و نخواهد رسید. مثالهایی از این دست بسیار است و ناتمام. اما آنچه همه آنها را سبب شده، عدم درک صحیح و درست از مفهوم «توسعه» است. ظاهرا سدسازی و جادهسازی و احداث پالایشگاه و امثالهم، همه برای توسعه و رفاه شهروندان بوده، اما در عمل و در نوع انتخاب مکانها و برآورد نیازهای واقعی هر منطقه، خطای فاحش و ویرانگری رخ داده است. بر آن بیفزایید انتصاب مدیران غیرمتخصص و ناکارآمد در راس سازمانهایی چون سازمان محیط زیست. فقدان نگاه کارشناسی و رفتار پوپولیستی، ریشه همه این تصمیمات غلط و ویرانگر بوده است. قصه امروز محیط زیست کشور، قصهای غمانگیز است، چرا که قربانیان فجایع زیست محیطی اغلب عاملان و طرفداران آن فاجعهاند. آری، قشری از جامعه که از دانش و سواد کمتری بهرهمندند، ممکن است بهراحتی و با عوامفریبی جزو طرفداران احداث جاده، سد یا کارخانهای شود که خود اولین قربانی آن خواهد بود. مردم بیگناه و بیخبر روستای شیرینآباد (در حاشیه «جنگل ابر») مثال بارز آنند؛ روستاییانی که یکسوم زمینهای کشاورزی خود را تقریبا رایگان به جادهسازان اهدا کردند و اکنون با رانش توده عظیم خاک ناشی از همان چند صد متر جاده ساختهشده، روستایشان تهدید شده و درصورت احداث آن جاده اولین قربانی سیلهای مهیب خواهند بود. کلام آخر اینکه، بازسازی شورای عالی محیط زیست (که در دولت نهم منحل شد)، بازتوانی سازمان محیط زیست و سازمان جنگلها، سپردن امور به دست کارشناسان دلسوز و فهیم، داشتن درک و فهم لازم از مفهوم «توسعه پایدار»، در کنار دوری مسوولان محیط زیستی کشور از عوامفریبی، مهمترین خواستههای دوستداران محیط زیست از رییسجمهور آینده است. مدیرجمعیت دیدهبان طبیعت شاهرود