جواب به خرگوش

جیمز همیلتون

مترجم: مانا مصباحی

کارتونی از خرگوش یا حیوان دیگری در برخی سایت‌ها هست که در مورد سیاست تسهیل مقداری می‌پرسد. می‌خواهم پاسخی کمی متمایز ارائه دهم. برای همین گفتم، شاید جالب باشد اگر به عنوان نقش سوم وارد مباحث این خرگوش‌ها شوم. خرگوش: سیاست تسهیل مقداری یعنی چی؟

جیمز همیلتون: یعنی این که فدرال رزرو تصمیم به خرید اوراق بهادار بلندمدت خزانه دارد. هدف این است که با خرید حجم عظیمی از این اوراق، قیمت آن را افزایش بدهد که خود منجر به کاهش نرخ بهره هم این اوراق و هم سایر اوراق قرضه شود. نرخ بهره پایین‌تر، اعطای وام‌های بیشتر را برای کسب و کارهای کوچک تسهیل می‌کند و در عین حال برای خانوارها نیز فرصت مغتنمی برای تامین مالی و استقراض مجدد به منظور بازپرداخت وام‌های قبلی‌شان، به وجود می‌آورد. همچنین کاهش ارزش دلار به صادرات ایالات‌متحده جان داده و باعث تقویت صادراتش شده و از میزان وارداتش خواهد کاست.

خرگوش: چرا به این سیاست می‌گویند، تسهیل مقداری؟ چرا به جایش نمی‌گویند سیاست چاپ اسکناس؟

جیمز همیلتون: چون در واقع قرار نیست اسکناسی چاپ شود. فدرال رزو برای خرید این اوراق، حساب بانک‌ها را نزد خود بستانکار می‌کند. هر چند این احتمال وجود دارد که بانک‌ها بخواهند این وجوه را به صورت اسکناس برداشت کنند، اما در حال حاضر هیچ علاقه‌ای به انجام این کار، نشان نمی‌دهند. در عین حال قبل از اینکه بانک‌ها بخواهند وجوه را به صورت اسکناس برداشت کنند، فدرال رزرو برای بازگشت ذخیره‌اش، این دارایی‌ها را خواهد فروخت. قرار نیست نه الان نه در آینده، تلی از اسکناس منتشر شود.

آنگاه خرگوش به درستی اشاره‌ای داشت به این که یکی از اهداف سیاست تسهیل مقداری، جلوگیری از کاهش سطح عمومی قیمت‌ها در اقتصاد است.

خرگوش: مگر کاهش سطح عمومی قیمت‌ها پدیده بدی است؟ آیا کاهش سطح عمومی قیمت‌ها به این معنا نیست که افراد می‌توانند کالاهای بیشتری بخرند؟

جیمز همیلتون: درست است؛ کاهش سطح عمومی قیمت‌ها خوب است، اما به شرط آنکه درآمد اسمی‌ات ثابت بماند. ولی دقیقا همین موضوع، مشکل ایجاد می‌کند. در شرایط کاهش سطح عمومی قیمت‌ها، دستمزد افراد کاهش می‌یابد. بسیاری از افراد مشاغلشان را از دست داده (بیکار شده) و نمی‌‌توانند کار جدیدی پیدا کنند. ممکن است کاهش قیمت چیزهایی که می‌خریم، به نفع‌مان به نظر برسد، اما کاهش قیمت آنچه که می‌فروشیم، مثل نیروی کارمان (دستمزد) به نفعمان نیست. تجارب کشورها در خصوص کاهش قیمت‌ها و دستمزدها، تجارب بسیار دردناکی بوده است. برای همین فدرال رزرو می‌خواهد مانع از وقوع چنین رخدادی شود.

خرگوش: اما قیمت خوراکی‌ها، گاز، مراقبت‌های پزشکی و حق‌التدریس‌ها نسبت به سال قبل بالاتر نرفته است؟

جیمز همیلتون: بله، اما به نظر می‌آید قیمت مواردی از قبیل البسه و لوازم خانگی کمتر شده است. اگر بخواهیم منتظر بمانیم تا کاهش قیمت‌ها برای غالب کالاها و خدمات فراگیر شود، آن‌گاه تاثیر ابزارهای سیاستی همانند آن‌چه فدرال رزرو اخیرا اجرا کرده است، کمتر خواهد بود.

خرگوش: آیا قیمت اوراق قرضه نسبت به پارسال بیشتر نشده است؟

جیمز همیلتون: قیمت اوراق قرضه که وارد بودجه خانوارها نمی‌شود. در واقع، قیمت بالاتر اوراق قرضه یکی از نشانه‌هایی است مبنی بر اینکه ریسک کاهش سطح عمومی قیمت‌ها، امروز بیش از پارسال است.

خرگوش: آیا تا کنون در هیچ موردی حق با فدرال رزرو بوده است؟

جیمز همیلتون: مطالعه‌ای که توسط کریستینا و دیوید رومر در American Economic Review در سال ۲۰۰۰ چاپ شد، به این نتیجه رسید که پیش‌بینی‌هایی که فدرال رزرو از تورم دارد، به طور چشمگیرتری بهتر از پیش‌بینی‌های اقتصادی سهام صنعتی پرسود و مرغوب (Blue Chip)،پیش‌بینی‌کنندگان حرفه‌ای، منابع اطلاعاتی و شرکت‌ها است. تحقیقی که توسط فاست و جاناتان رایت در سال ۲۰۰۹ در مجله Business and Economic Statistics چاپ شده، نشان داد که تورم پیش‌بینی شده توسط فدرال رزرو به طور معناداری از پیش‌بینی‌هایی که تقریبا شبیه هم بوده و بر پایه تکنیک‌های سری زمانی پیشرفته صورت می‌گیرد، بهتر است. سپس خرگوش بحث را به سمت چگونگی عملکرد مکانیزم خرید اوراق قرضه توسط فدرال رزرو، پیش کشید.

خرگوش: خوب اگر قرار است بن برنانکه اوراق بهادار خزانه‌داری را با پول آمریکایی‌ها بخرد، چرا آنها را از خزانه‌داری نمی‌خرد و در عوض از شرکت سرمایه‌گذاری گلدمن ساکس می‌خرد؟

جیمز همیلتون: گلدمن ساکس یکی از شانزده فروشنده و دلالی (dealer)۱ است که بانک فدرال رزرو نیویورک از آنها قیمت‌های رقابتی می‌گیرد. این روشی است که برای قرن‌ها صورت می‌گیرد. اگر فدرال رزرو مطابق پیشنهاد خرگوش عمل کند، غیر قانونی خواهد بود. در فصل ۷ سیاست پولی و بازارهای مالی ایالات‌متحده (موجود در سایت فدرال رزرو نیویورک) که در سال ۱۹۹۸ چاپ شده ، چنین آمده است:

بانک مرکزی موجودی اوراق بهادار خود را از طریق خرید اوراق موجود در بازار، افزایش می‌دهد. قانون سال ۱۹۱۳ بانک مرکزی به بانک مرکزی اجازه نمی‌دهد که اوراق قرضه جدید خزانه‌داری را برای تامین پول نقد، خریداری کند. طی سال، تبصره‌ها و ماده‌های متعددی به خزانه‌داری اجازه می‌داد که مبالغ محدودی را مستقیما از بانک مرکزی، قرض بگیرد. اختیار چنین وام‌هایی تا سال ۱۹۳۵ وجود داشت. تبصره‌های موقتی برای وام‌های مستقیم از بانک مرکزی، مجددا در سال ۱۹۴۲ به جریان افتادند و بارها پس از آن با محدودیت‌های متعددی، تجدید و تداوم یافتند. قدرت و اجازه هر گونه وام مستقیم خزانه‌داری از بانک مرکزی در سال ۱۹۸۱منقضی و دیگر تجدید نشد. دلیلی که همواره از فدرال رزرو خواسته شده است تا اوراق قرضه را از فروشنده‌های بخش خصوصی بخرد نه از خزانه ایالات‌متحده این است که لازم است تا فرآیند خلق پول از نظر نهادی کاملا جدا از فرآیند تامین مالی استقراض و بدهی‌های عمومی باشد. در واقع، یکی از انتقادهای بجا و مشروع از سیاست تسهیل مقداری، ابهام بالقوه همین حدود است.

پاورقی

۱- این عبارت در ایالات‌متحده مفهوم خاصی در ارتباط با تجارت اوراق بهادار دارد. دلال کسی است که به حساب خود اوراق بهادار را می‌خرد و می‌فروشد.(مترجم)