از جیب پر تا حال خوب

یاسر میرزایی

گروه مشاوره بوستون که یک مرکز مشاوره بین‌المللی در حوزه استراتژی کسب‌وکار است اخیرا گزارشی تهیه کرده است با عنوان «از ثروت تا خوشبختی» و در آن سعی کرده است به جای اندازه‌گیری خشک و خالی ثروت ملل به اندازه‌گیری خوشبختی ملل بپردازد و این سوال مهم را از خود کند که چه کسانی خوشبخت‌ترند و نه ثروتمندتر! این مرکز مشاوره ده شاخص را در نظر گرفته و سنجیده است و مدعی است که بر اساس این ده شاخص بهتر می‌توان کشورها را از نظر خوشبختی و نه ثروت سنجید. طبق ادعای این گزارش این ده شاخص، ده بعد اجتماعی و اقتصادی جامعه را می‌سنجد. در ادامه تنها این شاخص‌ها و توضیحی که گزارش از آن‌ها آورده است، ذکر می‌شود.

۱- درآمد: این شاخص مهم است چون توانایی کلی یک ملت برای خرید اقلام مورد نیازش را نشان می‌دهد.

۲- سطح اشتغال: اشتغال برای هر فرد نشان‌دهنده امید و انگیزه برای کسب درآمد است. در‌واقع اشتغال نشانه‌ای از اعتماد به اقتصاد هر ملت است.

۳- برابری درآمدی: این شاخص مهم است چون به ما می‌گوید درآمدهای اقتصادی چطور میان مردم توزیع می‌شود.

۴- ثبات اقتصادی: منظور نرخ تورم و ثبات رشد جی‌دی‌پی است. این دو شاخص در کنار هم نشان می‌دهند که وضعیت آتی اقتصاد یک ملت چقدر قابل پیش‌بینی است.

۵- بهداشت عمومی: از طریق شاخص‌هایی مثل نرخ مرگ و میر و شیوع‌ بیماری‌ها و میزان دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی مشخص می‌شود. بهداشت مهم است چون نقشی اساسی در آموزش و همچنین تولید دارد.

۶- کیفیت آموزش: میزان دسترسی و چگونگی دسترسی به خدمات آموزشی مهم است چون در ایجاد توانایی شهروندان برای کسب درآمد و همچنین ارتقای فرهنگی آنها اثرگذار است.

۷- حکومت‌داری: شاخص‌هایی مثل میزان حاکمیت قانون، میزان فساد اداری، ثبات سیاسی، آزادی شهروندی و حفظ حقوق مالکیت شخصی. فساد که به طور مشخص بر اعتماد مردم و علاقه آنها به جامعه اثرگذار است. ثبات سیاسی اعتماد به رسیدن به خواست‌ها را ایجاد می‌کند. آزادی مطبوعات مشارکت عمومی را تقویت می‌کند و در نهایت حفظ حقوق مالکیت موجب اعتماد برای سرمایه‌گذاری بیشتر و مطمئن‌تر است.

۸- نظارت محیطی: مردم را نسبت به محیط زیستی که در آن زندگی می‌کنند مطمئن می‌کند و آنها را نسبت به مصائبی چون آلودگی یا بیماری‌های واگیردار یا امراض خطرناک، مصون می‌کند. همچنین حس هم‌زیستی مسالمت‌آمیز با دیگر مخلوقات کره زمین، اثرات روانی بی‌تردیدی دارد.

۹- زیرساخت‌ها: حمل و نقل، ارتباطات و تامین‌ انرژی. اثر آنها در یک کلمه کاهش هزینه‌های مبادلاتی میان مردم است.

۱۰- جامعه مدنی: در یک کلام میزان مشارکت شهروندی در ساختن جامعه را نشان می‌دهد. شاخص‌هایی مثل فعالیت‌های شهروندی، اعتماد عمومی، پیوستگی درون‌گروهی و برابری‌های جنسی، نژادی، فرهنگی و زبانی را شامل می‌شود. حس امنیت در اجتماع از اثرات افزایش این شاخص است.