استراتژی‌های توسعه در دهه ۱۹۶۰

سید یاسین اسدی*
بخش پایانی
مفهوم توسعه اقتصادی در دهه ۱۹۶۰ همانند دهه ۱۹۵۰ تمرکز شدیدی بر رشد اقتصادی به عنوان هدف اصلی داشت. به طور خاص ارتباط بین رشد اقتصادی و تراز پرداخت‌ها مورد توجه قرار گرفت.

در اواخر این دهه افزایش شدید بیکاری در کشورهای در حال توسعه، هدف رشد اشتغال در کنار تعادل‌ تراز پرداخت‌ها و رشد اقتصادی را به عنوان اهداف توسعه اقتصادی رقم زد.
مهم‌ترین تغییری که در مفهوم توسعه در این دهه رخ داد، این بود که فهم بهتر ساختارهای بخشی در فرآیند توسعه، فهم بهتر توسعه بخشی و مجال اولویت بخشیدن سیاست‌گذاری توسعه را فراهم می‌کند. سیاست‌ها و استراتژی‌های غالب در دهه ۱۹۶۰ نشات گرفته از برداشت از مفهوم توسعه، اهداف توسعه و سیستم آماری بود. این سیاست‌ها را می‌توان در چند گروه دسته‌بندی کرد.

در این دهه گرایش به رویکرد نئوکلاسیکی تحت لوای برگشت به قیمت‌های واقعی افزایش پیدا کرد. می‌توان گفت که استفاده از سیستم قیمت‌ها در تمام بخش‌ها، کالاها، مالیات و یارانه‌دهی و رفع نواقص در عملکرد بازار، نرخ بهینه ارز و سیاست‌های تجاری مورد توجه قرار گرفت. انتظار می‌رفت که این سیاست‌ها و استراتژی‌ها منجر به کارآیی اقتصادی شده و افزایش اشتغال را در پی داشته باشد. محور دوم سیاست‌ها و استراتژی‌های توسعه در این دهه تاکید بر ضرورت دسته‌بندی بخشی اقتصاد و تاکید بر اهمیت ارتباط بین‌بخشی بود که شامل تخصیص سرمایه‌گذاری و هزینه‌های جاری عمومی بین بخش‌ها برای دستیابی به رشد متوازن و در مواردی نامتوازن زیربخش‌های اقتصاد بود.
به طور ویژه در اواخر دهه ۶۰ بخش کشاورزی به عنوان یک بخش دارای نقش فعال و تاثیرگذار در فرآیند توسعه دیده می‌شد. تدارک منابع عمومی برای این بخش همراه با کاهش سیاست‌های تبعیض قیمت در آن، انتظار افزایش رشد تولید و کارآیی را به همراه داشت که در نهایت می‌توانست منجر به برگشت بیشتر منابع به کل اقتصاد شود.
موفقیت کره‌جنوبی و تایوان در تقویت و گسترش بخش کشاورزی و استفاده از مازاد بخش کشاورزی برای دستیابی به موفقیت در سیاست‌های صنعتی سازی قابل توجه بود. به همین دلیل استفاده از این بخش برای این هدف با شدت بیشتری دنبال شد.
*دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی