تولید مصنوعات و غرب

مترجم: یاسر میرزایی

آیا مراکز عمده تولید مصنوعات به غرب باز می‌گردد؟

پل مارکیلی- کارخانه‌های آینده چه شکلی خواهند داشت و کجا مستقر خواهند بود؟ در دوران تولیدهای انبوه کار ساخت مصنوعات به طور متناوب به کشورهایی منتقل شد که کارگرانشان دستمزد کمتری می‌گرفتند. چین در همین دوران بود که به عنوان یک ابرقدرت کارخانه‌ای ظهور کرد و اکنون از نظر میزان تولید هماوردی جدی در برابر آمریکا شده است. اما جریان در حال برگشتن است. چین یک بازار بزرگ ساخت و فروش مصنوعات خواهد ماند، اما هزینه‌های تولیدش نیز در حال بالا رفتن است. برخی شرکت‌ها اکنون مراکز تولیدشان را از چین جمع کرده‌اند و برخی دیگر در حال بازگشت به آمریکا و اروپا هستند. برخی معتقدند که کارخانه‌های بسی بیشتری در غرب بازسازی خواهند شد.

ایده پس و پشت این بحث نیز واکاوی حد و حدود بازگشت تولید مصنوعات به غرب است. به وضوح این موضوع تا حد زیادی وابسته به نوع صنایع خواهد بود. مثلا تولید تی‌شرت از چین به ویتنام منتقل شده است. شکی نیست که وقتی دستمزدها در آن کشور نیز بالا رود، جاهای دیگری رو می‌آیند، مثلا به میانمار اگر روند اصلاحی‌اش به خوبی پیش رود می‌توان فکر کرد. اما انواع دیگری از صنایع نیز هستند که مزیت‌های نسبی تولید در آنها چندان مربوط به نرخ نیروی کار نیست.

آنچه مکان بسیاری از کارخانه‌های تولیدی آینده را مشخص می‌کند چیزهایی از قبیل کیفیت، سرعت تولید، نزدیکی به بازار فروش، صلاحیت‌های فنی، مهارت‌های نیروی کار، کاهش هزینه‌های حمل‌و‌نقل و سادگی زنجیره‌ عرضه است. علاوه بر این تعداد زیادی از تکنولوژی‌های تولیدی هست که کمتر وابسته به نیروی کار هستند.

پنج روند تکنولوژیک هستند که در حال همگرایی‌اند. نرم‌افزارهای کامپیوتری هوشمند‌تر، طراحی، آزمون و تولید محصولات را راحت‌تر کرده‌اند. مواد جدیدی چون فیبرهای کربنی و نانوذرات، شیوه‌های تولید را تغییر داده‌اند به طوری که عموما نیاز به سرهم‌بندی کمتری در ساخت است. تعداد ربات‌های چابک و ارزان بیشتر شده است. انبوهی از خدمات تولید کارخانه‌ای آنلاین به هر کسی فرصت داده است تا یک تولیدکننده شخصی باشد و فرآیند‌های جدیدی برای تولید مثل پرینت تری‌دی و آنچه به طور تخصصی تولید افزاینده [افزودن دائم لایه‌ها روی هم تا رسیدن به محصول نهایی] نامیده می‌شود طراحی شده است. این روش که پیش از این برای تولید قالب‌ها یا نمونه‌های اولیه به کار می‌رفت امروز برای تولید محصولات نهایی در حیطه‌های گسترده‌ای از دندانپزشکی گرفته تا هوافضا استفاده می‌شود. با پرینت تری‌دی اهمیت مزیت مقیاس نیز کمتر و کمتر }می‌شود.

تولید در چین همین حالا نیز بیش از آنچه به نظر می‌رسد هزینه‌زا است. این را موافقان بازگشت تولید به غرب می‌گویند. مخالفان، اما معتقدند که روی این بازگشت لااقل به این زودی نمی‌توان چندان حسابی باز کرد. از نظر آنها طبقه‌ متوسطی که در چین در حال رشد است هم بازار مصرف خوبی را ایجاد می‌کند و هم قدرت نوآوری که حلقه‌ گم‌شده زنجیر تولید در چین است را افزایش خواهد داد.

اینکه آینده‌ تولید مصنوعات چه شکلی خواهد داشت و در کجا مستقر خواهد بود مساله‌ای مهم برای اقتصاد جهانی هم به جهت تولید ثروت و هم تولید اشتغال است. آیا روند‌های تجاری بازگشت تولید به غرب را با مزیت همراه خواهد کرد؟ آیا ژاپن عرصه تولید را از چین بازپس خواهد گرفت؟ آیا تکنولوژی‌های جدید تولید تفاوتی ایجاد خواهند کرد؟ و البته چین نیز خواهد توانست از روبات‌ها استفاده کند. اینها سوالاتی است که این بحث مجله اکونومیست قصد پاسخ‌گویی به آنها را دارد. پاسخ‌ به این سوالات تا حدی مشخص خواهد کرد که بازسازی جهان چه شکلی خواهد داشت.