هراس و اعتبار

مترجم: فریده صادقیان

بی‌ثباتی سیاسی پاکستان، باعث آرامش در شرایط اقتصاد کلان این کشور گردیده است. پاکستان، یکی از معدود کشورهای دنیا است که این روزها از ثبات کلان اقتصادی بیشتری نسبت به چهاردهم سپتامبر (روز قبل از ورشکستگی بانک برادران لمن و آشفتگی اقتصادی در کل دنیا) برخوردار است. در روزهای قبل از شروع بحران اقتصادی، وضعیت پولی پاکستان آشفته بود، ذخایر خارجی موجود در پاکستان به سختی کفاف ۲ ماه واردات این کشور را می‌داد و هزینه بیمه بدهی‌ها در مقابل نکول آن تقریبا هزار برابر نرخ معمول بود.

دولت پاکستان دره سوات را، که مکانی زیبا، خوش منظره و توریستی است، به طالبان واگذار نمود، از سوی دیگر حملات وحشیانه تروریست‌ها به آکادمی پلیس و تیم کریکت سریلانکا دچار آسیب و دردسر شد و همچنین ابتکار عمل سیاسی را به حزب مخالف داد. اما به‌رغم همه این موضوعات ناخوشایند، به شرایط کلان اقتصادی محکم‌تر و استوارتری دست یافت.

در ماه آوریل، صندوق بین‌المللی پول قسمت دوم از وام ۷۰۶میلیارد دلاری را که در نوامبر به پاکستان تخصیص یافته بود، آزاد کرد. ذخایر دولتی از مقادیر هدف بالاتر بود، کسری بودجه و قرض‌گیری دولت از بانک مرکزی پایین بود. پاکستان، علی‌رغم اعتراضات مردمی، تعرفه‌ها و عوارض بر برق را زیاد کرده و یارانه‌های انرژی را کاهش داد. در واقع مالیات بر محصولات نفتی یکی از مهمترین بخش تامین بودجه این کشور را تشکیل می‌دهد. کاهش تورم، این جسارت را به دولتمردان جدید داد تا در ۲۰ ام آوریل نرخ‌های بهره را برای اولین‌بار در طول ۶ سال کاهش دهند.

نگرانی موجود این است که پاکستان به شرایط باثبات و پایدار بدون رشد اقتصادی دست یافته است. در بقیه کشورهای در حال ظهور، صندوق بین‌المللی پول، از سیاست‌های ضدسیکلی برای مبارزه با آثار منفی انقباض و رکود جهانی حمایت می‌کند.

اما پاکستان خود را متعهد به کاستن از کسری بودجه به ۵۶۲میلیارد روپیه (۷میلیارد دلار) یا ۳/۴درصد از GDP تا ژوئن کرده است. این هدف‌گذاری در اکتبر، قبل از آنکه ترس از بحران اقتصادی آشکار شود، انجام شد اما با توجه به حرکت رو به پایین اقتصادی، اهداف درآمدی دولت در حد آرزو به نظر می‌آید و عملی نیست.

نکته حائز اهمیت و خطرناک این است که دولت با کاستن از مخارج زیربنایی، به دنبال دست‌یابی به اهداف خود است که باعث عدم توجه کافی به رشد می‌شود. اما پاکستان یک دارایی غیرقابل ارزشگذاری دارد که در این محاسبه و ترازنامه وارد نمی‌شود و آن ترساندن باقی دنیا است. بنابراین در ۱۷ آوریل یک گروه متشکل از ۳۱ کشور، که دوستان پاکستان نامیده می‌شدند، در توکیو گرد هم آمده و مساعدت‌های ۳/۵میلیارد دلاری را برای ۲ سال آینده به پاکستان پیشنهاد دادند.

به هر حال دولت پاکستان شرایط پرمخاطره کافی برای جلب توجه دنیا را دارد و هنوز به اندازه کافی برای کسب درآمد از این سیستم قابل اعتماد است.

منبع: اکونومیست