در دفاع از اقتصاددانان

مجید روئین پرویزی

نامه زیر که توسط بنجامین جووت، استاد مشهور زبان انگلیسی آکسفورد، خطاب به فرانسیس پاور کاب، نویسنده و بشر دوست فعال، نوشته شده حاوی نظرات جالبی در مورد اقتصاددانان است که آن موقع اقتصاد سیاسی دان نامیده می‌شدند. این نامه را از کتاب خود زندگینامه خانم کاب نقل می‌کنیم:

«دوشیزه کاب عزیز، این سطور را برای تشکر از رساله کوچک و بسیار جذابی که برایم فرستاده بودید می‌نویسم.

نوشتن شما پیرامون مسائل اجتماعی، با این سبک ساده و تاثیرگذار، بسیار شایسته و ارزشمند است.

اما به ستیزه با اقتصاد سیاسی برنخیزید. اول، برای آنکه اقتصاد سیاسی دانان طبقه ای نیرومند و خطرناک‌اند. دوم، از آن رو که برای هیچ خانم یا آقایی ممکن نیست از طریق تقابل با انگیزه‌های نفع شخصی بتواند خلأهای قانون‌گذاری را پر کند. و سوم، (می‌دانم که با این موافق نخواهید بود) به این دلیل که اقتصاد سیاسی‌دانان با دفاعشان از تجارت آزاد و مواردی از این قبیل، بیشتر به طبقات کارگر کمک کرده‌اند تا کل بشر دوستان به روی هم.

به نظر من بهتر می‌بود اگر از کاربرد شعارهای بشردوستانه مثل «رسالت، ماموریت، و غیره.» صرفنظر می‌کردید، زیرا این شعارها در میان تحصیل‌کرد‌گان دافعه ایجاد می‌کند. اما حتما برای جمع آوری پول ضروری هستند و البته انکار نمی‌کنم که بسته به نظر شخص موارد بسیاری هم برای اصلاح در اقتصاد سیاسی‌دانان وجود دارد.

توجه کنید که الهام احساسات هیچ‌گاه بهترین راه مواجهه با جهان، به عنوان یک کل، را به انسان نمی‌آموزد.

بنابراین می‌توانید دریابید که من کل امور انسانی را در ترکیب با اقتصاد سیاسی می‌خواهم. شاید بگویید که چنین ترکیبی در طبیعت انسان غیرممکن است. اما گمانه‌زنی‌های مرا ببخشید و همین‌قدر را فعلا از من بپذیرید.

با ارادت، بی. جووت.»