تعمیرکار لپ‌تاپ
محمدحسین رحمتی* <br>این ستون مثال‌هایی ساده از کاربرد آموزه‌های اقتصاد در زندگی روزمره است و نشان می‌دهد که در هر رویدادی استفاده از مفاهیم اقتصادی به فهم بهتر مساله کمک می‌کند.
محمدحسین رحمتی*
این ستون مثال‌هایی ساده از کاربرد آموزه‌های اقتصاد در زندگی روزمره است و نشان می‌دهد که در هر رویدادی استفاده از مفاهیم اقتصادی به فهم بهتر مساله کمک می‌کند. در تاریخ ۲۶ دی‌ماه ۱۳۹۰، گزارش جالبی با عنوان «از تعویض تا تعمیر» در روزنامه دنیای اقتصاد چاپ شده بود. داستان از این قرار است که با افزایش قیمت ارز، قیمت لپ‌تاپ نو و قطعات لپ‌تاپ هم اضافه شده است. اما علاوه بر اینها دستمزد نیروی کار ماهر تعمیرکار لپ‌تاپ هم افزوده شده است. به نظر شما چرا اینگونه است؟
بخشی از داستان مربوط به افزایش تقاضای تعمیر نسبت به خرید است. اگر دستمزد تعمیرکار لپ‌تاپ به اندازه نرخ ارز گران نشود، در این صورت تعمیر لپ‌تاپ به نسبت ارزان‌تر از خرید آن است؛ چرا که بخشی از هزینه تعمیر به قیمت داخلی دریافت می‌شود. بنابراین با انحراف منحنی عرضه لپ‌تاپ نو، قیمت لپ‌تاپ نو افزوده می‌شود.
در نتیجه مقداری از تقاضایش به منحنی تقاضای تعمیر لپ‌تاپ منتقل می‌شود. بنابراین منحنی تقاضا برای ساعات کاری تعمیرکار لپ‌تاپ هم بالا می‌رود و دستمزد وی افزوده می‌شود، اما داستان احتمالا فراتر از اینها است. چون تعمیرکار لپ‌تاپ نیاز به فن‌آموزی دارد؛ بنابراین عرضه تعمیرکار لپ‌تاپ نیز محدود است؛ بنابراین در کوتاه مدت دستمزد این تعمیرکاران بیشتر از حد تعادلی افزایش می‌یابد. با افزایش دستمزد این شغل، افراد بیشتری وارد این شغل می‌شوند و نحوه تعمیر لپ‌تاپ را می‌آموزند و بنابراین احتمالا در آینده دستمزد این شغل به صورت نسبی کاهش پیدا خواهدکرد.
به عبارت دیگر اگر منحنی عرضه لپ‌تاپ افقی باشد. به این معنی که به قیمت ثابت، واردات هر تعدادی که بازار ایران تقاضا داشته باشند قابل تامین است. (با توجه به اینکه بازار ایران کوچک است چنین فرضی معقول است).
در عین حال منحنی عرضه تعمیر لپ‌تاپ صعودی باشد، می‌توان نشان داد با افزایش نرخ ارز، اگر هر دو منحنی به سمت بالا حرکت کنند، میزان مصرف لپ‌تاپ نو کاهش بیشتری نسبت به میزان تعمیر خواهد داشت.
اثر دیگری که تاثیرگذار است، اثر تعادل عمومی است. با افزایش هزینه خرید و تعمیر لپ‌تاپ، منحنی عرضه این کالا به سمت بالا منحرف می‌شود. حتی اگر منحنی تقاضا ثابت باشد، میزان مصرف کاهش پیدا خواهد کرد. کاهش میزان مصرف شدت تقاضا برای تعمیر را کم می‌کند و این عامل برای رسیدن به تعادل سابق اثرگذار است.
*دانشجوی دکترای اقتصاد دانشگاه آستین
Mh.rahmati@gmail.com
