بهار عربی، پس از یک سال حیات

کریستین لاگارد

مترجم: منیر غلامزاده

در حدود یک سال قبل، کشورهای منطقه خاورمیانه دستخوش دگرگونی‌های تاریخی شدند. امروز، عقب کشیدن‌ها و شدت بیش از حد تصور ناملایمات، عرصه نمایش را نامشخص گذاشته است. اکنون، خصوصا من به اوضاع اسفناک افرادی که جانشان را در جاهایی چون لیبی و یمن از دست می‌دهند، می‌اندیشم. در حال حاضر داریم به سخت‌ترین، پرخطرترین و نامطمئن‌ترین دوران وارد می‌شویم.

همان طور که امروز در سخنرانی که توسط بنیاد سفادی در مرکز ویلسون در واشنگتن دی.سی. برگزار می‌شد، گفتم، ما در میان یک تغییر حساس بین «وانهادن گذشته» و «معنی کردن آینده» هستیم. ما در دورانی هستیم که تصمیمات سختی باید اتخاذ شوند، زمانی که شادمانی پس از انقلاب جایش را به مشکلات اجرایی بدهد. و این موضوع که این رخدادها در زمان بحران بزرگ اقتصاد جهانی رخ می‌دهد، اوضاع را بهتر نمی‌کند. ولی من امیدوار هستم و مقصد نهایی آشکار است: بهار عربی همچنان به ثبات خود برای نمایان سازی استعدادهای بالقوه اعراب تکیه کرده است.

آنچه حائز اهمیت خواهد بود این است که بتوان این تحول عظیم را به طور منظم مدیریت کرد.

در اینجا، احترامات خود را علی‌الخصوص به مردم تونس ابراز می‌دارم که در حال عبور از یک روند تحولاتی مسکوت و گسترده هستند. درست همان طوری که تونس اولین جرقه را در بهار عربی ایجاد کرد، هم‌اکنون می‌تواند مشعل را برای دیگر کشورهای منطقه فروزان کند.

چالش‌های اقتصادی

همه ما درس‌های مهمی از بهار عربی آموخته‌ایم. برای مثال اغلب در حالی که رشد بالای اعداد و ارقام اقتصادی خوشایند به نظر می‌رسید، افراد بسیاری از آن محروم می‌ماندند.

و اگر بخواهم از سوی صندوق بین‌المللی پول سخن بگویم، وقتی که ما با قطعیت در مورد انفجار شدید بمب بیکاری جوانان در منطقه هشدار می‌دادیم، کاملا عواقب دسترسی نابرابر به فرصت‌ها را پیش‌بینی نکرده بودیم. بگذارید صریح بگویم: ما توجه کافی به اینکه چگونه ثمرات رشد اقتصادی تقسیم می‌شدند، نداشتیم.

اکنون روشن است که جوامعی عادلانه‌تر، با ثبات اقتصادی بالاتر و رشد حمایت شده بیشتری همراه شده‌اند. در حالی که هر کشور در منطقه باید راه خود را برای تغییر بیابد، اهداف اقتصادی گسترده بهار عربی آشکار است، رشد بالاتر؛ رشدی که اشتغال بیشتری ایجاد می‌کند، و رشدی که با برابری بیشتری بین تمام لایه‌های جامعه تقسیم می‌شود. بدین جهت، بگذارید به موضوع مهمی تاکید کنم: اقتصاد کلان و ثبات مالی به طور قطع ضروری‌اند و از اجزای اصلی سازنده هر جامعه جدید هستند. بدون این شالوده مطمئن، هر گونه تلاشی برای پاسخ به خواسته‌های مردم قطعاً نمی‌تواند محقق شود.

هماهنگی در کار

تا به امروز، دولت‌ها با افزایش یارانه‌ها، دستمزدها، و دیگر مصارف، به فشارهای اجتماعی پاسخ داده‌اند تا سختی‌هایی که مردم عادی با آن مواجهند را کاهش دهند. این برای انسجام کوتاه‌مدت مورد نیاز بوده است که بدون هزینه هم نیست. کسری‌های مالی عمیق‌تر شده‌اند، که نگرانی‌هایی برای ادامه حیات ایجاد می‌کند. این موجب می‌شود که نرخ بهره بالا رود، و این کارها را برای بخش خصوصی مشکل می‌کند تا بتواند اعتبار را برای ایجاد یا گسترش تجارت و شروع به جذب افراد به دست آورد. بنابراین، در سرتاسر منطقه، دولت‌ها باید به سوی سیاست‌های مالی بهتر و پر دوام‌تری بروند.

به طور ویژه، سیستم‌های حمایتی اجتماعی هدفمندتر می‌توانند به آزادسازی سرمایه‌ها برای مصارفی چون زیرساخت‌ها، آموزش، و بهداشت کمک کنند، در حالی که زمینه را برای رشد گسترده فراهم می‌کنند. این می‌تواند شکافی با گذشته باشد زمانی که یارانه‌های عمومی می‌توانست مردم را تسلی بخشد، و این در حالی بود که نخبگان می‌توانستند از اعمال ناعادلانه سود ببرند. بنابراین، ثبات اقتصاد کلان و رشد چندجانبه می‌توانند- و در حقیقت باید- دست در دست هم پیش بروند.

محیط توانمندساز

برای اینکه این اتفاق صورت پذیرد، دولت باید محیطی توانمندساز فراهم کند. دولت باید سازمان‌های شفاف و مدرن را در جایگاهشان قرار دهد تا قابلیت کارآیی و اداره صحیح را ترویج دهد و از قوانین عادلانه و شفاف اطمینان حاصل کند. دولت همچنین باید زمینه‌های یک اقتصاد مدرن و رقابتی را با در هم شکستن منافع مقرر و شبکه بلامنازع امتیازات که مانع از رسیدن منطقه به استعدادهای اقتصادی حقیقی خود می‌شوند، فراهم سازد. در حقیقت هیچ راه دیگری برای ایجاد ۷۰-۵۰ میلیون شغل مورد نیاز برای افرادی که به نیروی کار ملحق می‌شوند و کاهش بیکاری در دهه آینده وجود ندارد.

البته سرنوشت منطقه در دست خودش است، ولی جامعه بین‌الملل نیز برای کمک کردن احساس مسوولیت می‌کند. باید به افراد امیدوار گوش فراداد و از آنها حمایت به عمل آورد؛ از جمله در تامین مسائل مالی، کمک‌های فنی، و دسترسی به بازار.

صندوق بین‌المللی پول نیز آماده کمک است. ما از نزدیک با اعضای خود در منطقه ارتباط داریم و آماده‌ایم که آنها را در مسیرشان همراهی کنیم.

ما بهترین توصیه سیاستی خود را پیشنهاد می‌کنیم. ما در صورت درخواست، کمک مالی فراهم می‌کنیم و با کمک فنی‌مان، به کشورها کمک می‌کنیم تا سازمان‌های بهتری برای یک جهان بهتر تشکیل دهند. به عنوان چندین مثال، ما داریم به مصر کمک می‌کنیم که نظام مالیاتی‌اش را منصفانه‌تر کند. به لیبی کمک می‌کنیم تا سیستم مدرنی از پرداخت‌های دولتی داشته باشد. به تونس کمک می‌کنیم تا بخش خصوصی‌اش را پیشرفت دهد. و به اردن کمک می‌کنیم تا به اصلاح یارانه سوخت بپردازد. از میان یک چشم‌انداز تاریک اقتصادی، و اعتماد رو به افول، بهار عربی کماکان همچون چراغی فروزان می‌تابد، و بارقه‌ای از امید است، سمبلی از آنچه می‌توان به دست آورد. منطقه، همراه با شریکان بین‌المللی‌اش، باید اطمینان حاصل کند که این چراغ هرگز خاموش نشود.