اهمیت نگرش مدرن و خلاقانه در طراحی برنامه‌های «فقرزدایی»
میثم هاشم‌خانی* _ شرکت «هندوستان له‌ور» (HLL) که معتبرترین مارک تجاری فعال در زمینه توزیع انواع مواد غذایی در هند محسوب می‌شود، چندین سال است که تعدادی از مشاوران خبره را در زمینه مدیریت و اقتصاد به کار گرفته است تا ایده‌هایی خلاقانه برای کمک به فقرا، بدون لطمه به سودآوری شرکت، به مدیران شرکت ارائه دهند.
میثم هاشم‌خانی* _ شرکت «هندوستان له‌ور» (HLL) که معتبرترین مارک تجاری فعال در زمینه توزیع انواع مواد غذایی در هند محسوب می‌شود، چندین سال است که تعدادی از مشاوران خبره را در زمینه مدیریت و اقتصاد به کار گرفته است تا ایده‌هایی خلاقانه برای کمک به فقرا، بدون لطمه به سودآوری شرکت، به مدیران شرکت ارائه دهند. یکی از موفق‌ترین ایده‌هایی که در این زمینه توسط شرکت HLL اجرا شده، به تلاش برای مارک‌دار کردن (Branding) انواع محصولات کشاورزی تولیدی در مناطق روستایی هند مربوط می‌شود. طبیعتا وجود یک مارک تجاری معتبر، باعث می‌شود که بسیاری از محصولات غذایی محلی تولیدشده توسط روستاییان، بتواند به قیمت بیشتری فروخته شود و در عین حال تولیدکنندگان این محصولات، به شبکه توزیع بسیار وسیعی دسترسی خواهند داشت.
یکی دیگر از پروژه‌های این شرکت که هدف مشابهی در زمینه سازگارسازی اهداف سودآورانه شرکت با دغدغه‌های اجتماعی کمک به گروه‌های کم‌درآمد را در دستور کار خود دارد، تحت عنوان پروژه «شاکتی آما» در مناطق روستایی دورافتاده هند اجرا شده است.
در چارچوب این پروژه، بالغ بر ۵۰ هزار زن روستایی در روستاهای دورافتاده هندی به عنوان واسطه فروش مستقیم محصولات غذایی HLL آموزش دیده‌اند و به عنوان توزیع‌کنندگان این محصولات فعالیت دارند. این برنامه می‌کوشد تا روستاهایی را تحت پوشش قرار دهد که تحت پوشش شبکه‌های توزیع شرکت‌های مختلف قرار ندارند و در نتیجه ساکنان آنها مجبورند قیمت‌هایی بین ۷۰ تا ۳۰۰ درصد بیشتر از قیمت درج‌شده روی بسته‌های مایحتاج روزانه را پرداخت کنند؛ قیمت مازادی که تحت عنوان «تاوان فقر» از آن نام برده می‌شود.
هدف اجتماعی پروژه «شاکتی آما»، تلاش برای شکستن موقعیت انحصاری واسطه‌های محلی برای توزیع انواع مایحتاج روزمره در مناطق دورافتاده هند و در نتیجه کاهش قیمت این محصولات برای ساکنان مناطق دورافتاده است؛ در عین حال که هدف اقتصادی کسب سوددهی مناسب نیز مدنظر مدیران این پروژه قرار دارد. دو مثال فوق در کنار انبوه مثال‌های مشابه، نمونه‌هایی از برنامه‌هایی هستند که در چارچوب نگاه مدرن به برنامه‌های فقرزدایی انجام می‌شوند؛ نگاهی که می‌کوشد تا برنامه‌هایی برای توانمندسازی پایدار فقرا، در کنار حفظ عزت نفس آنها طراحی کند.
صفحه چهارشنبه این هفته، با انتشار ترجمه مقاله ارزشمند اندیشمند فقید هندی، «پراهالاد»، که به تبیین نگرش مدرن شرکت‌ها نسبت به برنامه‌های کمک به فقرا می‌پردازد، امیدوار است که ان‌شاء‌الله گام کوچکی در راستای ارائه ابتکاراتی مشابه از سوی مدیران و سهامداران شرکت‌های ایرانی بردارد.
* m.hashemkhany@gmail.com
