اقتصاد؛ پاشنه آشیل اوباما؟

مترجم پرونده: امین گنجی

انتخابات ریاست‌جمهوری در بزرگترین اقتصاد دنیا همواره دغدغه‌ای جهانی بوده است. تغییر رییس‌جمهور آمریکا، یا بهتر، تغییر حکمرانی از دموکرات‌ها به جمهوری‌خواه‌ها یا برعکس، عموما انتظار برای تغییری بزرگ در سطح جهان (تغییر روند تجارت جهانی، برافروختن آتش جنگی جدید در جایی از دنیا یا ممانعت از آن، ...) را موجب می‌شود. علاوه بر آن، هر کشور به طور منفرد نیز با رصد تغییرات احتمالی در سطح ریاست‌جمهوری آمریکا، به پیش‌بینی اوضاع آینده‌ خود می‌پردازد. اما امسال بر خلاف دوره‌های اخیر، مهم‌ترین عاملی که احتمالا سرنوشت انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا را تعیین خواهد کرد، نه سیاست خارجی، سیاست‌های داخلی، اوضاع حقوق بشر یا ... بلکه عوامل «اقتصادی» است. حتی جنجال‌های تبلیغاتی که اکنون در سرتاسر آمریکا به راه افتاده‌اند، همه و همه تحت تاثیر عوامل اقتصادی به وجود آمده‌اند. برای مثال، ادعاهایی عجیب همچون «کمونیست‌بودن» اوباما به حمایت او از طرح‌های بیمه‌ خدمات درمانی تحت حمایت دولت، مقررکردن مالیات‌های بالا برای درآمدهای بالا و وضع مقررات‌ برای بخش مالی بوده است. از سوی دیگر، معروف‌شدن میت رامنی به «سرمایه‌داری سنگ‌دل» نیز بیش از آنکه به شرکت بزرگ خود او مربوط باشد، احتمالا به خاطر ایده‌های اقتصادی او در مقررات‌زدایی از بازار آزاد و برداشتن سدهای مالیاتی مربوط است. در این صورت، نبرد انتخابات امسال را باید نبردی بین دو ایده‌ اقتصادی دانست: ایده‌های حمایتی و انبساطی اوباما که به سیاست‌های تحریک مالی، مالیات‌بندی کسب و کار، کنترل و مقررات‌بندی برای بخش مالی و ساختنِ شبکه‌ امنیت اجتماعی (چیزهایی از قبیل بیمه‌ خدمات درمانی) دلبسته است، یا ایده‌های میت رامنی که از برداشتن مالیات، بازگذاشتن دستِ کسب و کارها، مقررات‌زدایی و چیزهایی از این قبیل پشتیبانی می‌کند. از این منظر، انتخابات آمریکا انتخابات بسیار مهمی خواهد بود و جریان غالب سال‌های بعدی سیاست‌های اقتصادی را مشخص خواهد کرد. اکنون بحران یورو نیز بین همین دو شاخه معلق مانده است: آنگلا مرکل بر ایده‌های انقباضی و دورشدن از سیاست‌های تحریک مالی تاکید دارد، در حالی که اولاند، رییس‌جمهور جدید فرانسه، به اقتصادی انبساطی همراه با حمایت‌های رفاهی گسترده از مردم و مالیات‌های بالا امید بسته است. در اجلاس اخیر سران جی هشت نیز اوباما تلویحا از ایده‌های اولاند دفاع کرد و آن را طرحی مناسب برای رشد اقتصادی خواند، بنابراین انتخاب اوباما یا رامنی می‌تواند انتخابِ بین سیاست‌های اقتصادی آینده‌ جهان نیز باشد: بازگشت به کینزینیسم، یا ادامه‌دادن روند دورشدن از کینزینیسم. بحث اصلی پرونده پیش‌رو از یو اس نیوز اقتباس شده است.