پاول میخایلوویچ مجموعه‌دار و نیکوکار روس

ترتیاکوف از ۲۲ سالگی گردآوری آثار هنری را با خرید ۱۰ پرده نقاشی از استادان قدیمی هلندی آغاز کرد و هدف خود را تاسیس گالری ملی روسیه اعلام کرد. ترتیاکوف از سال ۱۸۷۰ آثار هنری باارزش و قابل‌توجهی را از هنرمندان معاصر خود و از طریق نمایشگاه‌های سیار گرد آورد. او همچنین به‌طور مستقیم از خود نقاشان و گاه تمام مجموعه‌های آنان را می‌خرید. در ۱۸۷۴، مجموعه‌های موسوم به ترکستان (۱۳ منظره، ۱۳۳ پرتره و...) و در ۱۸۸۰ «مجموعه‌های هند» را خرید. نقاشی‌های هنرمندان مهمی همچون الکساندر ایوانف و وی. دی. پولنف وجود دارد که از آن میان باید به ۱۰۲ تابلو پولنف که حاصل سفرهای وی به مصر، ترکیه، سوریه و فلسطین بود اشاره کرد. مجموعه‌های کامل وی.‌ی پروف، آی.‌ان.‌کرامسکوی، ایلی‌رپین، واسیلی سوریکوف و... در اختیار وی قرار گرفت. ترتیاکوف که آرزو داشت سرچشمه‌ها و گسترش مکتب هنری روسیه را نشان دهد شروع به خریداری آثار اساتید قرن هجده و نیمه نخست قرن نوزده و آثار نقاشان دوران قدیم روسیه کرد. 

ترتیاکوف از ۱۸۹۰ شروع به گردآوری تمثال‌های مقدسین کرد و مجموعه‌ای کوچک از مجسمه‌ها را نیز جمع کرد. در آغاز گالری وی در خانه شخصی‌اش واقع بود اما با افزایش مجموعه‌هایش، تصمیم به بازسازی خانه‌اش گرفت و از ۱۸۷۰ به مدت سه سال از سوی معماری به نام کامینسکی چندین‌بار بازسازی شد. 

او می‌خواست بی سر و صدا و بدون آنکه توجه افکار‌عمومی را جلب کند، گالری خود را به شهر منتقل کند؛ امری ناممکن که ناخشنودی وی را در پی داشت. از ۱۸۸۱ گالری وی به روی عموم گشوده شد و در ۱۸۸۵ این گالری حدود ۳۰‌هزار بازدیدکننده داشت. در ۱۸۹۲ دو مجموعه از آثار نقاشی اروپای‌غربی را از برادرش به ارث برد و آنها را در دو سالن مربوط به مکتب غرب به نمایش گذاشت. مجموعه آثار موجود در گالری وی از لحاظ ارزش و اهمیت با آثار موجود در بزرگترین موزه‌های روسیه در آن زمان برابری می‌کرد و گالری وی بدل به یکی از نمادهای مسکو شد. در ۱۸۹۱ ترتیاکوف مجموعه خود را به شهر مسکو هدیه داد. در این مجموعه ۱۲۸۷ نقاشی و ۵۱۸ گرافیک از مکتب روسیه، ۷۵ نقاشی و ۸ پرتره و ۱۵ نقاشی منظره از نقاشان اروپای‌غربی وجود داشت. در اوت ۱۸۹۳ موزه موسوم به «گالری ترتیاکوف» رسما افتتاح شد. جدای از گردآوری آثار هنری، ترتیاکوف در امور خیریه نیز فعالیت داشت و مبالغ زیادی به سازمان‌های نیکوکاری هدیه می‌داد. پاول ترتیاکوف در ۱۶ دسامبر ۱۸۹۸ درگذشت.