پیشنهاد تهران برای صدور نفت عراق

گفت‌و‌گو: مجید اعزازی

دانایی‌فر: ایران یک گذرگاه امن و با ظرفیت برای صادرات نفت عراق است

اشاره: عراق در آستانه دوران تازه‌ای از تاریخ معاصر خود ایستاده است، نه از آن روی که از قید دیکتاتور رهایی یافته یا نیروهای نظامی کمتری را در خاک خود تحمل می‌کند. بلکه از آن جهت که ضمن دستیابی به استقلالی‌ نسبی به یکی از بازیگران اصلی باشگاه اوپک بدل شده و جمعیت ۳۲ میلیونی آن، درآمدهای نفتی بی‌کرانی را به انتظار نشسته است. موضوع «نفت عراق» دستمایه گفت‌وگوی کوتاه و مکتوب ما با حسن دانایی‌‌فر، سفیر ایران در بغداد است. دانایی‌فر در این گفت و گو اظهار می‌کند که با توجه به عطش و انگیزه بالای عراق در سرعت بخشی به حجم صادرات نفت خود و از طرفی مسائل سیاسی موجود با بعضی از همسایگان و اختلاف در خصوص قانون نفت و گاز با اقلیم کردستان، این کشور در شرایط کنونی قطعا نیازمند گذرگاه‌های دیگری است. ما در این زمینه پیشنهاد‌هایی را قبلا ارائه داده‌ایم و منتظر جواب طرف عراقی هستیم. ایران یک گذرگاه امن و با ظرفیت در این خصوص است. متن گفت‌و‌گو با سفیر ایران در عراق را پیش‌رو دارید.

***

رسانه‌های غربی به تازگی گزارش کرده‌اند که عراق از جانب ایران نفت می‌فروشد، نظر شما درباره این گزارش‌ها چیست؟

این گزارش‌ها صرفا شایعات بی اساسی است که از جانب بعضی از محافل غربی، آمریکایی، صهیونیستی و نظریه‌پردازان کارآیی پروژه تحریم مطرح می‌شود و با این ادعاها می‌خواهند عدم کارآیی موثر پروژه تحریم را توجیه کنند و از این رهگذر بعضی ناکامی‌ها را جبران کنند. از این رو، این گزارش‌ها عاری از صحت هستند.

میزان فروش نفت عراق در ماه جولای۲۰۱۲ (۱۱ تیر تا ۱۰ مرداد ۱۳۹۱) از مرز ۳ میلیون بشکه در روز عبور کرد و عراق در جایگاه دومین صادرکننده نفت اوپک قرار گرفت. در همین حال، تولید و صادرات نفت ایران به دلیل اعمال تحریم‌های یکجانبه اروپا و آمریکا کمی کاهش یافته است، آیا ارتباطی میان این دو موضوع وجود دارد؟

لازم است این نکته را یادآور شوم که تقریبا دولت عراق از اواخر سال ۲۰۰۷ یک استراتژی و برنامه سرمایه‌گذاری، استخراج و صادرات نفت را برای خود طراحی کرد تا بتواند در یک دوره ۱۰ ساله سقف ظرفیت تولید خود را از تولید روزانه ۲/۲ میلیون در روز آن هنگام به ۱۲میلیون در روز در سال ۲۰۱۸ برساند و به همین دلیل، با اقدام به جذب سرمایه گذار خارجی، اقدامات اجرایی در مناطق جنوبی و شمالی را آغاز کرد. البته در شرایط کنونی اخبار ضد و نقیضی در این زمینه در رسانه‌های عمومی عراق در خصوص موفقیت و پیشرفت این پروژه مطرح است. اما آنچه مهم است اینکه دولت عراق به دنبال افزایش سطح تولید و طبعا سطح صادرات نفت خود هستند و گویا پس از گذشت پنج سال از برنامه زمان بندی اعلامی توانسته اند سقف ۲/۲ میلیون در روز را به حدود ۳/۲ میلیون در روز برسانند. نیاز بازار چیزی است که هر تولید‌کننده‌ای را می‌تواند وسوسه کند. البته طبق آمار ارائه شده، اخیرا بیشترین افزایش فروش نفت به مشتریان سنتی ما در جنوب شرق آسیا توسط امارات ودیگر کشورهای خلیج فارس صورت پذیرفته است و اینجانب اطلاع دقیقی در زمینه جایگزینی عراق به جای مشتریان نفت کشورمان ندارم.

در حال حاضر این شائبه وجود دارد که غرب برای جبران کمبود نفت ایران در بازار جهانی، تمهیداتی برای افزایش تولید نفت عراق چیده است. چرا که به نظر می‌رسد عربستان نتوانسته به میزانی که پیش از اعمال تحریم‌های نفتی جدید علیه کشورمان به غرب قول داده بود، تولید نفت خود را افزایش دهد. نظر شما در این باره چیست؟

همانگونه که در پاسخ سوال‌ دوم عرض کردم، موضوع افزایش سطح تولید از چندین سال قبل در عراق برنامه‌ریزی شده و در حال حاضر مقامات عراق تلاش می‌کنند تا به آن اهداف برسند. اما این واقعیت فنی و مدیریتی نیز وجود دارد که آیا می‌توان در همه شرایط تولید را پایدار نگه داشت و وضعیتی که در حال حاضر در خصوص تولید عربستان به وجود آمده تکرار نشود. - می‌دانید به‌رغم سرمایه‌گذاری‌های کلان و گسترده سعودی‌ها در توانایی تولید ۱۴ میلیون بشکه روزانه در تاسیسات نفتی خود به منظور حفظ قیمت نفت در سطح دلخواه غرب و آمریکا پس از پیروزی انقلاب کشورمان ما امروز شاهد افت تولید در عربستان هستیم- از این رو، قطعا جواب این سوال، مثبت است و استفاده بی‌محابا از ذخایر در کوتاه‌مدت و بلند‌مدت مشکلات زیادی به‌وجود خواهد آورد. می‌دانید عراق تاکنون تابع فصل هفتم منشور سازمان ملل است و باید در زمینه مالی به خصوص در زمینه بانکی از مسیرهای خاص عمل کند. در حال حاضر عراق انگیزه زیادی برای صادرات بیشتر نفت دارد.

همانطور که می‌دانید عراق فاقد بندری بزرگ برای صادرات نفت است و در حال حاضر خط لوله‌ای مطمئن برای انتقال نفت خود در اختیار ندارد. در مجموع می‌توان گفت که این کشور برای صادرات تولیدات نفتی خود با مشکل مواجه است. به نظر شما ایران در این زمینه چه کمکی می‌تواند به عراق بکند؟ آیا ایران و عراق در این باره رایزنی‌هایی داشته‌اند؟

عراق خطوط لوله‌هایی از زمان گذشته از طریق ترکیه، سوریه به دریای مدیترانه از طریق اردن و سعودی به دریای سرخ داشته است. اما این واقعیت وجود دارد که با توجه به عطش و انگیزه بالای عراق در سرعت‌بخشی به حجم صادرات خود و از طرفی مسائل سیاسی موجود با بعضی از همسایگان خود واختلاف در خصوص قانون نفت و گاز با اقلیم کردستان در شرایط کنونی قطعا عراق نیازمند گذرگاه‌های دیگری است. ما در این زمینه پیشنهاد‌هایی را قبلا ارائه‌ داده‌ایم و منتظر جواب طرف عراقی هستیم. ایران یک گذرگاه امن و باظرفیت در این خصوص است.