خانه جهانی وکلا(۳۳)

کوتر و یولن

ترجمه و تلخیص: علی سرزعیم

فصل نهم: تئوری اقتصادی جرم و قانون کیفری

۱. چه چیزی جرم است؟

در قوانین مسوولیت مدنی زیان وارد کردن و خطا ملاک تقصیر بود، اما برای اینکه چنین عملی مصداق جرم قلمداد شود باید سوء نیت به قصد آسیب زدن نیز وجود داشته باشد. در واقع طیف زیر میان رفتارها برقرار است: ویژگی دوم جرم این است که نه فقط به فرد بلکه به کل جامعه زیان می‌‌‌‌رساند. این زیان رساندن از طریق تهدید صلح و امنیت عمومی‌‌‌‌که کالایی عمومی‌‌‌‌است صورت می‌‌‌‌گیرد. در برخی جرم‌‌ها نظیر فاحشه‌‌گری، قماربازی و خرید و فروش مواد مخدر، هیچ قربانی در کار نیست و هر دو طرف از مبادله منتفع می‌‌‌‌شوند، اما با این‌حال این امور مصداق جرم قلمداد می‌‌‌‌شوند. در واقع قربانی اصلی در این رفتارها جامعه است نه فرد. این حرف البته مبهم است و می‌‌‌‌تواند مورد سوء استفاده واقع شود. مواردی هست که فردی قصد دارد علیه کسی جنایت کند ولی ناموفق می‌‌‌‌ماند. آیا باید او را به دلیل اینکه زیانی وارد نشده رها کرد؟ جواب منفی است چون به جامعه زیان رسانده است. البته کسی که سوء قصد نافرجام انجام می‌‌‌‌دهد، کمتر از کسی که سوء قصد موفق انجام می‌‌‌‌دهد مجازات می‌‌‌‌گردد چنانچه پس از سوء قصد نافرجام انگیزه تکمیل سو قصد را نداشته باشد. ویژگی سوم این است که کسی که جرمی‌‌‌‌انجام دهد مجازات و تنبیه می‌‌‌‌شود در حالی‌که کسی که سهوا ضرری وارد کند مشمول جبران می‌‌‌‌گردد. تفاوت چهارم جرم با نقض مسوولیت مدنی این است که در مسوولیت مدنی خواهان باید دلایل خود را باورکردنی تر از خوانده نشان دهد در حالی‌که در جرم، خواهان باید مساله خود را از یک حدس منطقی جدی تر نشان دهد.