آخرین ماهواره شوروی - ۱۹ آبان ۸۷

آندره اسلوند

مترجم:جعفر خیرخواهان

یک سال بعد گورباچف به اروپای شرقی‌ها گفت هرچه می‌خواهند می‌توانند انجام دهد و آنها همین کار را کرده بودند. همه آنها دموکراسی‌سازی کامل را انتخاب کردند که بیش از خواسته گورباچف بود. آنها همچنین برخلاف گورباچف، اقتصادهای بازار کامل را می‌خواستند. آنها بی‌درنگ پشت به اتحاد شوروی کردند و پیمان ورشو و شورای کمک متقابل اقتصادی (کومکون)‌ سازمان تجاری بلوک شوروی‌ را ترک نمودند. به جای اینها ملت‌های اروپای شرقی درخواست عضویت در اتحادیه اروپا کردند. تنها مایه‌های دلداری گورباچف این بود که بلغارستان و رومانی تحت رهبری کمونیست‌های اصلاح‌طلب بودند، اتحاد شوروی مبلغ محدودی از آلمان غربی بابت خروج از آلمان شرقی دریافت کرد و این که محبوبیت زیادی در غرب داشت. وقتی که در اکتبر ۱۹۹۰ جایزه صلح نویل به گورباچف داده شد، او را «به خاطر نقش اساسی در فرآیند صلح که امروزه مشخصه بخش‌های مهم جامعه بین‌المللی است» شایسته احترام دانستند. غرب و اروپای شرقی‌ها همگی دلایلی داشتند تا قدردان گورباچف باشند.