یادداشت - نقدی بر روش مرکز آمار در محاسبه نرخ بیکاری

بیکاری واقعی در ایران این نیست - ۱۹ آبان ۸۷

شماره روزنامه: ۱۶۶۲ تاریخ چاپ: شماره خبر: ۴۸۱۱۷۲ اقتصاد-سیاسی

دکتر غلامعلی فرجادی<br> بخش پایانی<br>مجموعه عوامل موجب شده است که به جای سالانه ۷۰۰‌هزار نفر فقط ۱۴۰هزار نفر در سال وارد بازار کار کشور شوند و نرخ فعالیت برخلاف تمام پیش بینی های قبلی به جای افزایش از روند کاهشی برخوردار شده و از ۴۱درصد در سال ۸۴ به ۸/۳۹درصد در سال ۱۳۸۶ برسد.

بیکاری واقعی در ایران این نیست - ۱۹ آبان ۸۷

دکتر غلامعلی فرجادی

بخش پایانی

مجموعه عوامل موجب شده است که به جای سالانه ۷۰۰‌هزار نفر فقط ۱۴۰هزار نفر در سال وارد بازار کار کشور شوند و نرخ فعالیت برخلاف تمام پیش بینی های قبلی به جای افزایش از روند کاهشی برخوردار شده و از ۴۱درصد در سال ۸۴ به ۸/۳۹درصد در سال ۱۳۸۶ برسد. به این ترتیب روند رشد جمعیت فعال در طی سال‌های ۸۶-۱۳۸۴ خودبه‌خوبی توضیح می‌دهد که چرا نرخ بیکاری از حدود ۱۲درصد در سال ۸۴ به ۵/۱۰درصد در سال ۸۶ و کمتر از ۱۰درصد در بهار ۱۳۸۷ رسیده است.

در واقع نرخ بیکاری از ۱۲درصد در سال ۸۴ به کمتر از ۱۰درصد در بهار ۸۷ کاهش یافته است نه به این دلیل که اقتصاد در طی این سال‌ها از اشتغالزایی بالایی برخوردار بوده است؛ بلکه به این علت که جمعیت فعال با کم شماری قابل توجهی رو‌به‌رو شده است. بررسی تغییرات اشتغال در سال‌های ۸۶-۱۳۸۴ و مقایسه آن با تحولات اشتغال در طی سال‌های ۸۵-۱۳۶۵ نشان می‌دهد که تعداد اشتغال جدید ایجاد شده در سال‌های ۸۶-۱۳۸۴ در مقایسه با دو دهه قبل در پایین‌ترین حد خود بوده است. در حالی که میانگین اشتغال سالانه ایجاد شده در سال‌های ۷۵-۱۳۶۵ حدود ۳۵۷هزار نفر و در طی سال‌های ۸۵-۱۳۷۵ حدود ۵۹۰هزار نفر بوده است در طی سال‌های ۸۶-۱۳۸۴ جمعا ۴۷۳هزار شغل و سالانه به طور میانگین ۲۳۶هزار شغل ایجاد شده است. در صورتی که ایجاد اشتغال جدید را به عنوان عملکرد اقتصادی کشور در نظر بگیریم در می‌یابیم که اقتصاد کشور در طی سال‌های ۸۶-۱۳۸۴ از عملکرد مطلوبی برخوردار نبوده است.

در ارتباط با این مساله دو نکته زیر قابل توجه است:

الف- تحلیل انجام شده در این گزارش برپایه فرض درستی نتایج آمارگیری استوار است. لذا در صورت وجود ضریب خطای بالای آمارگیری در طرح فوق نمی‌توان به داده‌های آن اتکا و براساس آن نتیجه‌گیری کرد.

ب- در صورتی که بپذیریم نتایج طرح آمارگیری مرکز آمار از ضریب خطای قابل قبولی برخوردار بوده است در این صورت طبیعی است که باید انتظار داشته باشیم در آینده نزدیک با رشد بسیار بالاتر جمعیت فعال رو به رو باشیم و به عبارت دیگر بیکاری و مشکلات بازار کار با تاخیر زمانی و به شدت بیشتر خود را در اقتصاد نمایان سازد. نکته پایانی این که اگر چه نرخ بیکاری و تغییرات آن به طور کلی شاخص مهمی در سیاستگذاری به حساب می‌آید، ولی تاکید صرف بر نرخ بیکاری بدون توجه به سایر متغیرها مانند تغییرات جمعیت فعال، شاغل و ساختار اقتصادی می تواند بسیار گمراه کننده باشد.

برای مطالعه متن کامل و جداول مقایسه‌ای مربوطه به سایت تحلیلی رستاک(rastak.com)مراجعه کنید.

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید

ارسال دیدگاه

دنیای اقتصاد را بعنوان منبع مورد اعتماد خود به گوگل معرفی کنید افزودن