کشورهای حاشیه خلیج فارس و کاهش رشد شاخص بورس

مترجم: ماندانا امیری

کشورهای حاشیه خلیج فارس کشورهای ثروتمندی هستند که از نظر انرژی هیچ مشکلی ندارند. اما همین کشورها و نفتشان هم نتوانست از سرایت بحران اقتصادی جهانی به آن کشورها جلوگیری کند. سقوط یکباره بازار سهام در این کشورها چنان به چشم می‌آید که بد نیست نگاهی تفسیری به آن بیاندازیم.

بازار سهام دبی معروف به «بازار مالی دبی» روز یک شنبه هفته گذشته کاهشی شش‌درصدی را تجربه کرد که نگرانی‌ها از ادامه این کاهش را برانگیخت.

بورس عربستان سعودی، بزرگترین بازار بورس میان کشورهای عرب، نیز وضعیت رو به افولی را پیش گرفته است. بازار بورس این کشور نفت خیز، که دنیا به چشم دریایی از اسکناس به آن می‌نگرد، پس از سقوط شش‌درصدی اول هفته، به کاهش نیم‌درصدی رضایت داد و هفته را با همین منوال طی کرد. شاخص سهام در این بازار به زیر ۶۰۰۰ واحد کشیده شد.

بازار سهام کویت، دومین بازار بورس بزرگ کشورهای عربی، مزه کاهشی ۹/۲‌درصدی را چشید. این در حالی بود که تا این هنگام دولت آن کشور نزدیک به دو میلیارد دلار به نظام بانکی تزریق کرد. صندوق دارایی این شیخ نشین ثروتمند موسوم به «پشتوانه سرمایه‌گذاری کویت» صدها میلیون دلار نیز به موسسات سرمایه‌گذار در بازار سهام کویت تزریق کرده است. سهام املاک و مستغلات در ابوظبی با ۴/۴‌درصد و سهام بخش انرژی شش‌درصد کاهش نشان دادند که اوراق قرضه ابوظبی، دیگر بازار عمده سهام امارات متحده عربی، را تحت تاثیر قرار دادند. با چنین کاهشی این بازار سهام ۲/۴‌درصدی مواجه شد. بازار اوراق قرضه دوحه نیز ۴/۷‌درصد سقوط کرد، اما توانست خود را بالای ۷۰۰۰ واحد نگه دارد. بازار اوراق قرضه مسقط نیز از خود کاهشی ۳/۵‌درصدی نشان داد که آن را به زیر ۷۰۰۰ واحد کشاند. با این کاهش، بازار اوراق قرضه مسقط پایین‌ترین شاخص سهام در سال جاری را تجربه کرد.

شاخص بازار مالی دبی به طرز بی‌سابقه‌ای سقوط کرد. شاخص این بازار به ۳۰۰۰ واحد رسید و از نظر اقتصاددانان تاثیر روانی بی‌سابقه‌ای بر بازار داشت. این تشویش پس از آن بر بازار مالی دبی حاکم شد که دولت تصمیم گرفت در عرض یک روز خسارات وارده را از ۱۵‌درصد به ۱۰‌درصد برساند.

این کاهش در بازار سهام دیگر کشورهای حاشیه خلیج فارس همین منوال را طی کردند. اغتشاش سهام در حاشیه

خلیج فارس هفته پیش با ۵/۲۲‌درصد کاهش در دبی آغاز شد، در قطر و ابوظبی با ۱۹‌درصد کاهش ادامه یافت تا در عربستان سعودی به ۴/۱۷‌درصد کاهش رضایت دهد. از ارزش شاخص اصلی بهای سهام در مصر نیز بیش از ۹‌درصد کاسته شد.

البته تمام این تغییرات در پایان هفته پیش با تدابیر اندیشه شده کمی مهار شد. به دنبال کاهش نرخ بهره از سوی بانک‌های مرکزی در اغلب کشورهای جهان، این کشورها نیز نرخ بهره را کاهش دادند تا صاحبان سهام و صنایع بتوانند وام‌های ارزان‌تر و به صرفه‌تری را بگیرند. این کشورها قول مساعد دادند تا میلیاردها دلار به نظام مالی ملی تزریق کنند.

اقتصاددانان خلیج فارس بر این باورند که این تشنج جهانی نبود که بازار خلیج فارس را تحت تاثیر قرار داد، بلکه بیشتر ترس ناشی از این تشنج بود که بازار را به میان امواج بحران اقتصادی کشاند. این ترس اعتماد سرمایه‌گذاران از سوددهی بازار و سهام را سلب کرد و ناخودآگاه کشورهای حاشیه خلیج فارس را در گردابی از نزول ارزش سهام فرو برد. البته تئوری دیگری هم وجود دارد. برخی کارشناسان معتقدند که نگرانی سرمایه‌گذاران از آینده دولت‌های حاشیه خلیج فارس و نگرانی از سرنوشت آینده سرمایه‌گذاران خصوصی خارجی، که ارزشی در حدود ۵/۲ تریلیون دلار دارند، به این بحران دامن زده است.

در تلاش برای مقابله با آثار بحران مالی جهانی، امارات متحده عربی، استرالیا و زلاندنو اعلام کرده‌اند که تمام سپرده‌های بانک‌های خود را تضمین می کنند.

دولت امارات متحده عربی گفته است که تمام سپرده‌های بانک‌های محلی خود را تضمین می‌کند. امارات متحده عربی اولین کشور در خاورمیانه است که برای جلوگیری از بسط این بحران چنین تدبیری اندیشیده است.

ادامه دارد