تعهد برای تحریم نفتی ایران

نسترن احمدی

جان مک کین و باراک اوباما نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در دومین مناظره تلویزیونی خود به پرسش‌های متفاوتی پاسخ دادند. این دو نامزد که برای احراز پست ریاست جمهوری ایالات متحده تلاش می‌کنند طرفداری سناتورها و نمایندگان را کسب کنند، حالا با به زبان آوردن آن ‌چه همین سناتورها می‌خواهند بشنوند به لحظه‌های حساسی رسیدند. سه‌شنبه شب این نامزد‌های ریاست جمهوری با چالشی تحت عنوان سیاست خارجی رو‌به‌رو بودند. ایران نیز در صدر سیاست خارجی قرار داشت. هر دو نامزد همانند کابینه فعلی آمریکا آن چه در گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی‌را پذیرا نیستند و با تفکر بدبینانه چنان به ایران می‌نگرند که گویی تحت لوای انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز ایران قصد ساخت سلاح اتمی‌دارد.

اوباما و مک‌کین با همین طرز تفکر مناظره را آغاز کردند و بر سیاست پیشین خود تاکید کردند؛سیاستی که دوستی بر اسرائیل را بر هر چیزی در خاورمیانه ترجیح می‌دهد.

سناتور مک کین به صراحت گفت که در صورت حمله ایران به اسرائیل منتظر شورای امنیت سازمان ملل نخواهد شد. سناتور اوباما نیز ضمن اشاره‌ای تلویحی به اتخاذ همین رویکرد، چشم‌انداز منع صادرات بنزین به ایران برای فشار بر آن کشور را مطرح کرده است.

در مناظره سه‌شنبه شب که با حضور تعدادی از رای‌دهندگان غیرمتعهد در تنسی برگزار شد، یکی از حاضران از این دو نامزد پرسید: «اگر به‌رغم حداکثر تلاش دیپلماتیک شما، ایران به اسرائیل حمله کند، آیا مایل خواهید بود نیروهای آمریکایی را در حمایت یا دفاع از اسرائیل اعزام کنید؟ یا اینکه منتظر تایید شورای امنیت سازمان ملل خواهید شد؟»

جان مک کین نامزد جمهوری خواهان در پاسخ به این سوال به «موانعی جدی که روسیه و چین» در شورای امنیت ایجاد می‌کنند اشاره کرد و گفت: «اجازه دهید بگویم که روشن است که ما منتظر شورای امنیت سازمان ملل نخواهیم شد.»

مک‌کین که هنوز بر اعتقاد خود مبنی بر خطرناک بودن ایران برای ثبات منطقه و امنیت رژیم صهیونیستی تاکید دارد سلاح اتمی‌نداشته، ایران را دوباره بازیچه قرار داد و صد البته توانست رای دهندگان را تحت تاثیر قرار دهد.

او از سناتور اوباما انتقاد کرد؛ چرا که گفته است بدون پیش‌شرط با ایرانی‌ها مذاکره خواهد کرد.

وی گفت: «من می‌خواهم مطمئن شوم که ما با پیوستن به متحدان خود فشار کافی بر ایرانی‌ها وارد می‌کنیم. ما می‌خواهیم از طریق اعمال تحریم‌های سخت و جدی ایران را وادار به تغییرموضع کنیم و من فکر می‌کنم که می‌توانیم چنین کنیم.»

وقتی سخنان صلح‌آمیز او در ابتدای مبارزه‌های انتخاباتی مبنی بر مذاکره با ایران را به سناتور ایلینویز باراک اوباما یادآوری کردند، وی خاطر نشان کرد: «اگرچه همیشه برای گفت‌وگو و مذاکره با ایران آماده است، اما گزینه نظامی ‌را از دستور کار خویش خارج نکرده است.»

او در این باره اظهار داشت: «اگر در انتخابات ریاست جمهوری چهارم نوامبر (۱۴ آبان) پیروز شوم، کابینه‌ام تحریم‌ها علیه ایران را سخت‌تر خواهد کرد و واردات بنزین به جمهوری اسلامی‌را محدود خواهد کرد.»

اوباما که تنها به راضی کردن رای‌دهندگان خود فکر می‌کرد، افزود: «اگر ما بتوانیم مانع واردات بنزین و دیگر محصولات پالایش‌شده نفتی به ایران شویم، تغییراتی در هزینه‌های آنان ایجاد خواهیم کرد که آن کشور را از نظر اقتصادی تحت فشار می‌گذارد.»

سناتور اوباما تاکید کرد که آمریکا باید از مصرف انرژی خود بکاهد تا «پول (نفت) کمتری نصیب ایران شود.» وی توضیح داد که ایران به‌رغم آنکه یکی از تولیدکنندگان عمده نفت است بنزین را وارد می‌کند.

اوباما با این توضیح افزود: «اگر بتوانیم مانع واردات بنزین مصرفی به ایران شویم و همچنین واردات محصولات نفتی پالایش شده به ایران را محدود کنیم، این باعث می‌شود به تدریج تحلیل خود از مقرون به صرفه بودن (مسیر فعلی) را تغییر دهند. بدین ترتیب ما فشار لازم را به آنها وارد خواهیم کرد.»

سناتور اوباما بار دیگر هشدارهای شدید خود نسبت به آنچه «خطرات» برنامه اتمی‌ایران می‌داند را تکرار کرد، اما گفت همچنان گفت‌وگو با ایران را برای کاستن از این «خطر» لازم می‌داند.

وی گفت: «ما نمی‌توانیم به ایران اجازه دستیابی به سلاح اتمی‌را بدهیم. این وضع، معادله را در منطقه به هم خواهد زد. این موضوع تهدیدی برای اسرائیل، نزدیک‌ترین متحد ما در منطقه و یکی از نزدیک ترین متحدان ما در جهان خواهد بود.»

او با اشاره به اینکه برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح اتمی‌هر کاری خواهد کرد، گفت: «ما هرگز گزینه‌های نظامی‌را از پیش روی خود برنمی‌داریم و مهم است که ما برای عمل کردن در جهت منافع خود، به سازمان ملل یا هیچ کس دیگری حق وتو ندهیم.»

با این حال او افزود: «به هر حال مهم است که از هر ابزاری که در اختیار ماست استفاده کنیم تا از سناریویی که در آن مجبور به اتخاذ آن گزینه (گزینه نظامی) شویم، پرهیز کنیم.»

او افزود که به اعتقاد او گفت‌وگوی مستقیم با ایران لازم است «تا پیامی‌تند و مستقیم به ایران داده شود که اگر رفتار خود را عوض نکنید، عواقب خواهد داشت. اما اگر رفتار خود را عوض کنید، در آن صورت امکان آن را خواهید داشت که به دامن جامعه بین‌المللی بازگردید.» سناتور اوباما با تاکید بر اینکه «حتی این گزینه نیز ممکن است موثر نیفتد» افزود: «اما یکی از چیزهایی که ما آموخته‌ایم، این است که وقتی آن رویکرد (گفت‌وگو) را دنبال می‌کنید، چه کره شمالی باشد چه ایران، آن وقت شانس بیشتری برای موفقیت دارید.»

همزمان با این مناظره در آمریکا، در قاره دیگری باز هم تهدیدات علیه ایران ادامه داشت. در انگلیس وزیر امور خارجه آن کشور بر «تعهد» بریتانیا به تلاش برای تحریم صنعت نفت ایران تاکید کرد.

دیوید میلیبند، وزیر امور خارجه بریتانیا می‌گوید: برای متوقف ساختن غنی‌سازی اورانیوم در ایران، لندن متعهد است به تلاش‌های خود برای اعمال تحریم‌هایی علیه صنعت نفت و گاز ایران ادامه دهد.

میلیبند که به اظهارات گوردون براون، نخست وزیر آن کشور، در خصوص برنامه هسته‌ای ایران در سال گذشته اشاره می‌کرد، خاطر نشان کرد که اعمال تحریم‌هایی علیه صنعت نفت و گاز ایران به مثابه یک تعهدمی‌ماند.

آقای براون گفته بود کشورش خواهد کوشید تا برای توقف فعالیت‌های حساس هسته‌ای ایران تحریم‌های تازه‌ای علیه «صنعت نفت و گاز ایران» اعمال کند و از این طریق جمهوری اسلامی‌ایران را تحت فشار قرار دهد.

آقای میلیبند در پاسخ به پرسش نمایندگان پارلمان بریتانیا در خصوص جلب حمایت اتحادیه اروپا از تحریم بخش نفت و گاز ایران ادعا کرد: «در خصوص تعهد نخست وزیر مبنی بر دنبال کردن تحریم بخش گاز و نفت و بخش‌های دیگر صنعتی در ایران، باید اطمینان بدهم که این اقدام ما، تدبیری مهم در اتحادیه اروپا و سطح بین‌المللی خواهد بود.»

در همین زمینه، یک مقام بلندپایه بریتانیا در ماه آگوست (مرداد ماه) اظهار داشته بود که بریتانیا، آلمان، فرانسه و آمریکا در حال بررسی اعمال تحریم‌های بیشتر علیه ایران هستند.

به گفته این مقام بریتانیایی که هویتش فاش نشده بود، این تحریم‌ها بخش‌های مایعات گازی، نفت و واردات مواد سوختی ایران را در برخواهند گرفت.

کشور‌های غربی ایران را متهم می‌کنند که در صدد دستیابی به تکنولوژی لازم برای تولید سلاح هسته‌ای است. این در حالی است که گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ‌حاکی از همکاری ایران با این آژانس و نبودن هیچ گواهی بر ادعای دولت‌های غربی مبنی بر تلاش ایران برای دسترسی به سلاح اتمی‌است.

ایران بارها تصریح کرده است که برنامه هسته‌ای این کشور صلح‌آمیز بوده و همواره در جهت تامین سوخت هسته‌ای مورد نیاز نیروگاه هسته‌ای این کشور و تامین برق است.

شورای امنیت سازمان ملل متحد ماه گذشته پنجمین قطعنامه علیه برنامه هسته‌ای ایران را صادر کرد. این قطعنامه تحریم‌های جدیدی در بر نداشت، بلکه از ایران خواسته بود تا قطعنامه‌های پیشین را اجرا کند.

شورای امنیت سازمان ملل متحد در ۳۱ ژوییه سال ۲۰۰۶ (۱۱ شهریور ۱۳۸۵) طی قطعنامه ۱۶۹۶ از ایران خواسته بود تا فعالیت‌های مربوط به غنی سازی اورانیوم را به حال تعلیق در آورد. این نخستین قطعنامه شورای امنیت درباره برنامه هسته ای ایران بود و تحریم‌هایی علیه ایران در بر نداشت.

در همین حال، بریتانیا، روسیه، چین، فرانسه، آمریکا و آلمان، کشورهای موسوم به گروه ۱+۵، یک بسته مشوق‌های اقتصادی ارائه کرده‌اند و از این طریق خواسته‌اند تا ایران را به مذاکره و توقف فعالیت‌های مربوط به غنی‌سازی ترغیب کنند.