صنایع وابسته به نفت آماده موج جدید گرانی میشوند
جنگ در زمینهای بازی و باشگاههای ورزشی
ضربالاجل تولیدکنندگان پوشاک
جنگ کل صنعت مد را تحت تاثیر قرار داده، اما برندهای مرتبط با پوشاک ورزشی در معرض ریسکهای خاصی قرار دارند. علاوه بر نگرانیهای معمول درباره هزینههای حملونقل و تقاضای مصرفکننده، بخش بزرگی از منسوجات و الیافی که در تولید محصولات ورزشی استفاده میشود، از مشتقات نفتی به دست میآید. همه این محصولات بر پایه الیاف مصنوعی مانند پلیاستر، نایلون و اسپندکس ساخته میشوند. حتی کفشهای ورزشی نیز ترکیبی از لاستیک مصنوعی و پلاستیکاند که همگی ریشه در نفت دارند.
در حال حاضر راهحل سریع و سادهای برای این مشکل وجود ندارد. اگرچه اخیرا پوشاک ورزشی پشمی در برخی محافل در حال محبوب شدن هستند، اما هرگز نمیتواند جایگزین الیاف مصنوعی در محیطهای ورزشی شود. درنتیجه اگر اختلالات فعلی در بلندمدت تداوم داشته باشند، برندهای ورزشی ناگزیر خواهند بود نحوه تولید و فروش محصولات خود را تغییر دهند. مدیرعامل شرکت نایک در این راستا ابراز نگرانی کرده و اذعان داشت که تاثیر جنگ در خاورمیانه بر کسبوکار این برند و سایر شرکتهای مشابه نامشخص است.
در این میان برخی از شرکتها در حال آماده شدن برای افزایش قیمتها بهمنظور جبران هزینهها هستند. همچنین اگر قیمت نفت در سطوح بالا به طور کامل تثبیت شود، اقدامات رادیکالتری همچون بازنگری کامل در زنجیره تامین پوشاک ورزشی میتواند در دستور کار این دسته از شرکتها قرار گیرد. برای نمونه قیمت پلیاتیلن(مادهای پرکاربرد در بستهبندی و تولید پوشاک)، از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه، ۲۸ درصد بالا رفته است. قیمت لاستیک مصنوعی نیز در همین بازه ۳۳ درصد رشد کرده است. برندی مانند نایک ممکن است بهجای اتکا به ظرفیتهای آسیایی، بیشتر بر مراکز تولیدی خود در مکزیک تکیه کند تا از ریسک اختلال در تنگه هرمز دور بماند، اما این جابهجایی بدون هزینه نیست. پیشرفتهترین پارچههای فنی در آسیا تولید میشوند و مهارت منطقهای در کار با این مواد، بخش مهمی از کیفیت نهایی محصول است. انتقال تولید به مناطق دیگر میتواند دسترسی به این مواد و کیفیت کالاهای نهایی را کاهش دهد. در این میان اگرچه برندهای بزرگ مانند پوما، آدیداس و نایک میتوانند محصولات خود را با حملونقل هوایی به بازارهای کلیدی برسانند، اما حتی این راهحل نیز مصون از پیامدهای جنگ نیست؛ چرا که نرخ حملونقل هوایی نیز بهشدت افزایش یافته است.
طبق گفته نیت هرمن، معاون اجرایی انجمن پوشاک و کفش آمریکا، تولیدکنندگان آمریکایی باید تا پایان آوریل قراردادهای خرید الیاف پلیاستر را امضا کنند تا محصولاتشان برای فصل خرید تعطیلات به فروشگاهها برسد. قیمت هر کیلوگرم مواد اولیه پلیاستر از میانگین ۹۰ سنت پیش از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، به ۱.۳۳ دلار رسیده است. هرمن تخمین میزند این افزایش به معنای ۱۰ تا ۱۵ سنت هزینه بیشتر برای تولید هر لباس خواهد بود.
باید توجه داشت که شرکتهای ورزشی هنوز کمی زمان در اختیار دارند تا اثر کامل افزایش قیمت نفت را در صورتهای مالی خود ببینند. بسیاری از آنها سفارش پارچه خود را ماهها پیش ثبت کردهاند و قراردادهای تامین مواد اولیه نیز همچنان پابرجاست. این موضوع در کوتاهمدت بخشی از فشار هزینه را خنثی میکند اما زمانی که نوبت طراحی و تولید مجموعههای فصلهای آینده برسد، فشار واقعی آغاز میشود.
در این میان پیش از آنکه شرکتها به سراغ بازآرایی زنجیره تامین بروند، باید تصمیم بگیرند که آیا هزینههای اضافی انرژی را از حاشیه سود خود کم کنند یا آن را به مصرفکننده منتقل کنند. این تصمیم از این ناحیه دشوار است که در حال حاضر مصرفکنندگان بیش از هر زمان دیگری روی قیمتها حساس شدهاند. به همین دلیل تحلیلگران توصیه میکنند برندها هرچه زودتر درباره نحوه مواجهه با این افزایش هزینهها تصمیمگیری کنند. هرچه تصمیمگیری سریعتر باشد، زمان بیشتری برای تطبیق مصرفکنندگان و سرمایهگذاران فراهم میشود.
منشأ نفتی اسباب بازیها
در ابتدا تصور این موضوع دشوار بود که جنگ در خاورمیانه بتواند بر عروسکهای محبوبی با نامهایی مثل Snuggle Glove، Bizzikins یا Wobblies ضربه بزند؛ اما اکنون حتی اسباببازیهای کودکان هم از پیامدهای محدودیت در حملونقل نفت در امان نیستند. بسیاری از اسباب بازیهای نرم مورد علاقه کودکان از پلیاستر و اکریلیک تولید میشوند که همگی منشأ نفتی داشته و تنها سه هفته پس از آغاز جنگ، تامینکنندگان چینی به شرکت Aleni Brands اطلاع دادند که هزینه تهیه این مواد ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش یافته است. این وضعیت نشان میدهد نفت تا چه اندازه در تار و پود سیستم اقتصادی نفوذ کرده و گریزی از آن نیست. در این راستا ونهگاس که ۳۰ سال سابقه در صنعت اسباببازی دارد، میگوید فعلا افزایش هزینه مواد اولیه را خنثی خواهد کرد اما اگر جنگ سه تا شش ماه دیگر ادامه یابد، انتظار دارد تا اوایل ۲۰۲۷ قیمت محصولات جهش معناداری را تجربه کنند.
این مساله تنها به اسباببازیها محدود نمیشود. طبق اعلام وزارت انرژی آمریکا، پتروشیمیها در تولید بیش از ۶۰۰۰ کالای مصرفی همچون کیبورد کامپیوتر، رژلب، راکت تنیس، لباس خواب، لنز تماسی نرم، شوینده، آدامس، کفش، مدادشمعی، کرم اصلاح، بالش، آسپرین، دندان مصنوعی، چسب، چتر و سیمهای نایلونی گیتار نقش دارند.
پاییز سخت تولیدکنندگان کفش
کارشناسان هشدار میدهند اگر قیمت نفت برای چند ماه آینده بالاتر از ۹۰ دلار باقی بماند، فشار هزینهها در سراسر زنجیره تامین شدت خواهد گرفت. مت پریست، مدیرعامل انجمن توزیعکنندگان و خردهفروشان کفش آمریکا میگوید بیشتر اعضای این انجمن ۲ تا ۳ ماه موجودی کالای آماده دارند که ضربهگیری موقت در برابر افزایش هزینه مواد اولیه است.
طبق گزارش این انجمن درباره وابستگی صنعت کفش به نفت، حدود ۷۰ درصد مواد بهکاررفته در کفشهای مصنوعی منشأ پتروشیمی دارد و ۳۰ درصد هزینه این مواد مستقیما با نوسانات قیمت نفت مرتبط است.
تحلیل FDRA نیز نشان میدهد که افزایش هزینه مواد، انرژی مورد استفاده کارخانه و حملونقل میتواند به ۱.۵ تا ۳ درصد افزایش قیمت برای مصرفکنندگان در اواخر تابستان و پاییز منجر شود.
چرخش قیمتی فست فشنها به لوکس؟
پوشاکی که توسط برندهای فستفشن مانند زارا و H&M فروخته میشود، ممکن است بهزودی گرانتر شود؛ چرا که جنگ در غرب آسیا فشار سنگینی بر تامینکنندگان پلیاستر و تولیدکنندگان پوشاک در هند و بنگلادش وارد کرده است. به گزارش رویترز، بستهشدن تنگه هرمز جریان محصولات پالایشی را مختل کرده و زنجیره تامین جهانی را تحت فشار قرار داده است.
پلیاستر ستون فقرات صنعت نساجی است و ۵۹ درصد تولید جهانی الیاف را تشکیل میدهد. این ماده از لباسهای روزمره تا پوشاک ورزشی در همهجا حضور دارد. با اختلال در عرضه منطقهای، تامینکنندگان چینی قیمتها را افزایش دادهاند و تولیدکنندگان نخ پلیاستر در هند اکنون ۳۰ درصد بیشتر برای مشتقات نفتی پرداخت میکنند. آسیایی بودن زنجیره تامین پوشاک باعث شده این اختلال بهسرعت در کل صنعت احساس شود. همچنین بحران سوخت هزینه مواد شیمیایی و رنگها را افزایش داده است.
در این میان برخی برندها مانند زارا به سمت پلیاستر بازیافتی(تولید شده از بطریهای پلاستیکی) حرکت کردهاند. این اقدام میتواند بخشی از فشار ناشی از قیمت نفت را کاهش دهد اما پلیاستر بازیافتی تنها ۱۲ درصد از تولید جهانی پلیاستر را تشکیل میدهد.
گزینههای مهار بحران کسب و کارها
در این میان برخی از کسبوکارها در تلاشاند راههایی برای جبران افزایش هزینهها پیدا کنند. لیزا لین، بنیانگذار شرکت Rinseroo تولیدکننده سریهای قابلحمل دوش، اتصالات وان و سینک برای نظافت، شستوشوی حیوانات خانگی و حمام میگوید تولیدکننده چینی او اخیرا هشدار داده که هزینه تولید در ۳۰ روز آینده ۳۰ درصد افزایش خواهد یافت. در نتیجه این شرکت مجبور شد تعداد شلنگهای لغزندهای را که هر ماه از چین خریداری میکرد، از ۸۰ هزار به ۲۴۰ هزار واحد افزایش دهد.
این شرکت تاکید میکند که فعلا قادر نیست قیمت محصولات را برای خردهفروشانی که این اتصالات را میفروشند افزایش دهد چرا که سال گذشته برای جبران تعرفههای بالاتر واردات از چین این کار را انجام داده بود. بهعنوان نمونه، قیمت شلنگ مخصوص شستوشوی حیوانات خانگی در وان از ۲۹.۹۵ دلار به ۳۳.۹۵دلار افزایش یافته بود.
در سوی دیگر، یک شرکت فعال در حوزه محصولات مراقبت از زخم همچون بانداژ، پانسمان، پد و اسفنج قصد دارد طی چند هفته آینده قیمتهای خود را ۱۵ درصد افزایش دهد. دیوید ناوازیو، مدیرعامل Gentell، میگوید چسبهای مورد استفاده در این محصولات به چندین ماده پتروشیمی وابسته هستند. او برآورد میکند که با احتساب انرژی تولید و مواد اولیه، هزینههای شرکت حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است و افزایش ۱۵ درصدی قیمت به معنی کاهش حاشیه سود خواهد بود.
مدیرعامل این شرکت معتقد است چون بانداژ و پانسمان کالاهای ضروری هستند، افزایش قیمتها به کسبوکار آنها آسیب نخواهد زد اما آنچه روشن نیست، این است که آیا قیمتها پس از پایان جنگ و ثبات عرضه نفت دوباره کاهش خواهند یافت یا نه.
