اقتصاد دانش‌بنیان در اصفهان؛ شرط بقای رقابت در عصر صنعت ۴.۰
گفت‌وگوی اقتصاد دانش‌بنیان با حمیدرضا گودرزی، فعال زیست‌بوم نوآوری اصفهان

دنیای اقتصاد- اصفهان- حمیدرضا گودرزی با تشریح چالش‌های ساختاری اکوسیستم نوآوری کشور به «دنیای اقتصاد» گفت: در حالی که اقتصادهای پیشرو جهان، مزیت رقابتی و پایه توانمندی اقتصادی خود را بر پایه نوآوری، فناوری‌های پیشران و سرمایه انسانی متراکم بنا کرده‌اند، توسعه صنعتی در کشور ما نیز دیگر تنها با افزایش ظرفیت تولید، افزایش متراژ کارخانه‌ها یا سرمایه‌گذاری سنگین در زیرساخت‌های فیزیکی محقق نمی‌شود. امروزه کشورها و اقالیمی در رقابت منطقه‌ای و جهانی موفق‌ترند که بتوانند جریان مستمری از ایده، فناوری، سرمایه و بازار هدف ایجاد کنند؛ جریانی پویا که دانشگاه، صنعت، سرمایه‌گذار و کارآفرین را در یک زیست‌بوم جامع و هم‌افزا به یکدیگر متصل سازد.

وی افزود: بررسی دقیق روندهای تحول صنعتی در سطح بین‌المللی نشان می‌دهد که نسل جدید رقابت در حوزه تولید، بر پایه فناوری‌های تحول‌آفرینی نظیر هوش مصنوعی، اینترنت اشیا (IoT)، تحلیل کلان‌داده‌ها، اتوماسیون پیشرفته، رباتیک و مدل‌های ساخت هوشمند (Industry ۴.۰) شکل گرفته است. این ابزارهای تکنولوژیک نه‌تنها بهره‌وری واحدهای صنعتی موجود را به صورت جهشی افزایش می‌دهند، بلکه موجب کاهش هزینه‌های سربار، ارتقای کیفی و استانداردی محصولات، فتح بازارهای جدید صادراتی و در نهایت افزایش تاب‌آوری اقتصاد کشور در برابر تکانه‌های بیرونی و تحریم‌ها می‌شوند.

گودرزی با تاکید بر اینکه شکاف میان ظرفیت علمی برجسته کشور و نیازهای عملیاتی بدنه صنعت همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های توسعه فناوری در ایران است، تصریح کرد: عبور از این چالش ساختاری، نیازمند ایجاد سازوکارهای اثرگذار و نهادینه برای تعامل مستمر میان دانشگاه، صنایع بزرگ، سرمایه‌گذاران و شرکت‌های فناور است.

عبور از توسعه فیزیکی با الگوی سه‌ضلعی صنعت، سرمایه و بازار

این فعال اکوسیستم نوآوری با اشاره به اهمیت هم‌افزایی چهار ضلع اصلی شامل دانشگاه، صنعت، سرمایه و کارآفرینی اظهار داشت: توسعه پایدار زمانی محقق می‌شود که تمام این اجزا در یک زنجیره یکپارچه عمل کنند. تجربه نشان داده است که توسعه فناوری بدون سرمایه‌گذاری، سرمایه‌گذاری بدون دسترسی به بازار واقعی، و بازار بدون تمرکز بر حل مسئله واقعی صنعت، به هیچ وجه پایدار نخواهد بود.

نقش‌آفرینی هاب اصفهان در تکمیل زنجیره ارزش نوآوری

گودرزی ادامه داد: نقش مراکزی مانند هاب اصفهان در عصر حاضر، از حمایت‌های سنتی، منفعلانه و صرفاً گلخانه‌ای از استارت‌آپ‌ها فراتر رفته و به بسترسازی عملیاتی برای حل مسائل واقعی صنایع، توسعه فناوری‌های راهبردی، جذب سرمایه‌گذاری خطرپذیر و تسریع فرآیند تجاری‌سازی تغییر یافته است.

او خاطرنشان کرد: در همین راستا، هاب اصفهان با رویکردی مسئله‌محور، توسعه اکوسیستم نوآوری صنعتی را به عنوان یکی از اولویت‌های راهبردی خود دنبال می‌کند. این مجموعه با تمرکز بر فناوری‌های پیشران شامل هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال، صنعت ۴.۰ و فناوری‌های عمیق (DeepTech)، تلاش دارد بستر لازم را برای شکل‌گیری همکاری‌های کاربردی میان بازیگران اصلی زیست‌بوم نوآوری فراهم کند و مسیر تبدیل دانش بومی به ارزش افزوده ملموس اقتصادی را هموار سازد.

او افزود: رسالت اصلی هاب اصفهان تکمیل همین زنجیره ارزش است تا صنایع بتوانند چالش‌های فنی و بهره‌وری خود را با راهکارهای فناورانه برطرف کنند، سرمایه‌گذاران فرصت‌های پربازده و کم‌ریسک را شناسایی نمایند، دانشگاه‌ها دستاوردهای علمی خود را تجاری کنند و کارآفرینان نیز محصولات خود را در بازار مقیاس‌پذیر سازند. نوآوری زمانی ارزش واقعی می‌یابد که به حل مسئله منجر شود؛ امروز نوآوری دیگر یک مزیت جانبی یا یک ژست تشریفاتی برای بنگاه‌های اقتصادی نیست، بلکه به زیرساخت حیاتی رشد اقتصادی و شرط بقای رقابت‌پذیری تبدیل شده است.

چشم‌انداز آینده و نقشه راه عملیاتی هاب اصفهان

گودرزی در بخش دیگری از گفت‌وگو به تشریح برنامه‌های پیش‌روی هاب اصفهان پرداخت و گفت: در فاز جدید فعالیت‌ها، گسترش هم‌افزایی با صنایع بزرگ و مادر استان اصفهان، توسعه شبکه سرمایه‌گذاری خطرپذیر، حمایت ویژه از تیم‌ها و شرکت‌های فعال در حوزه فناوری‌های عمیق (DeepTech)، برگزاری رویدادهای تخصصی مسئله‌محور، توسعه همکاری‌های بین‌المللی و توانمندسازی نیروی انسانی متخصص در اولویت قرار دارد.

وی در پایان تأکید کرد: آینده توسعه صنعتی از مسیر هم‌افزایی می‌گذرد. تحقق اهداف کلان کشور در حوزه اقتصاد دانش‌بنیان، نیازمند اراده مشترک همه بازیگران این زیست‌بوم است. هاب اصفهان با ایفای نقش حلقه واسط میان دانش، سرمایه و صنعت، در پی آن است که علاوه بر ارتقای توان رقابتی صنایع، زمینه افزایش سهم فناوری در تولید ناخالص، خلق ارزش افزوده پایدار و حرکت به سوی اقتصادی هوشمند و آینده‌محور را در استان و کشور فراهم آورد.