هفت شرکت پتروشیمی در یک قدمی بورس کالا - ۲۵ بهمن ۸۶

گروه بورس کالا- به دنبال تصویب نهایی راه‌اندازی بورس فرآورده‌های نفتی وکالاهای پایین دستی توسط هیات دولت و ابلاغ آن به سازمان‌های ذی‌ربط و شرکت‌های فعال در صنعت پتروشیمی این بحث که دقیقا چه اقلامی قابلیت بیشتری برای بورسی شدن داشته و کدام یک به نظام شفاف‌سازی بورس احتیاج بیشتری دارند به بحث روز محافل کارشناسی تبدیل شد، اما خبرها حاکی است که هنوز شرکت پتروشیمی برای عرضه برخی محصولات خود در بورس کالاهای پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی نام‌نویسی و درخواست پذیرش کرده‌اند که البته این اقلام با توجه به فاکتورها و ویژگی‌های خاصشان از جمله تنش‌زا نبودن، در لیست مربوطه جای گرفته اند. در همین راستا، مهدی کرباسیان، رییس هیات رییسه صندوق بازنشستگی صنعت نفت در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه قرار است، شرکت ملی صنایع پتروشیمی از شرکت‌های تابع خود بخواهد اقلامی را وارد بورس کنند که کمترین تنش و مشکل را داشته باشند، افزود: پیش‌بینی می‌شود روغن پایه و تعدادی از اقلام پتروشیمی در مرحله اول و همچنین نفت کوره و قیر به عنوان فرآورده‌های نفتی در مرحله بعد و با هماهنگی بورس کالا وارد این بورس شوند.

وی با اعلام این که محصولات در بورس کالاهای پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی با همه ارزهای مورد تایید بانک مرکزی می‌توانند مبادله شوند، خاطرنشان کرد: خوشبختانه در نرم افزار تهیه شده، این موضوع در نظر گرفته شده است.

به گفته کرباسیان همچنین این امکان وجود دارد که در صورت مبادله محصولات با هر ارزی، پس از پایان زمان اداری در اتاق پایاپای مطابق نرخ بانک مرکزی، این مبادلات ارزی ریالی نیز انجام شود.

وی با تاکید بر این‌که در بورس کالاهای پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی، مرکز اصلی و اتاق پایاپای در کیش است، گفت: ولی همزمان دفتری در تهران نیز آغاز به کار خواهد کرد، براساس برنامه کنونی، این محصولات با مسوولیت بورس کالا در کیش مبادله خواهند شد، ولی این امکان ایجاد شده که به طور همزمان کارگزاران یا خریداران نیز بتوانند در تهران عمل کنند و در حال حاضر شهر دیگری مدنظر نیست.

او با بیان این که یکی از برنامه‌های مورد نظر در زمانی که تصمیم بر تشکیل بورس بین‌المللی نفت گرفته و اقدامات آن انجام شده، عرضه نفت خام بوده است، یادآور شد: در حال حاضر نیز می‌توان در یک مدت کوتاه برای مبادله فیزیکی نفت خام در بورس اقدام کرد، ولی پیش بینی این است که اگر بخواهند بورس کامل شود و معاملات کاغذی هم انجام شود، احتمالا باید برنامه‌های نرم‌افزاری و بحث‌های جدی تر دنبال شود که یک تا دو سال طول خواهد کشید.

وی در پاسخ به این سوال که در حال حاضر چه بخشی نظارت بر بورس کالاهای پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی را که بورس کالا مسوول آن است، بر عهده دارد؟ تاکید کرد: طبق قانون، نظارت بر عهده‌ سازمان بورس و شورای عالی بورس با ریاست وزارت اقتصاد و دارایی است.

رییس هیات رییسه صندوق بازنشستگی صنعت نفت با اشاره به مزایای عرضه محصولات پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی در بورس توضیح داد: این شرایط به نفع تولیدکننده، مصرف‌کنندگان داخلی و صادرکننده‌ها است. به این ترتیب تولیدکننده‌ می‌تواند اقلام را در بازار عرضه و تقاضا به قیمت منطقی وارد بازار کند و مصرف‌کننده داخلی می‌تواند اقلام را از طریق عرضه و تقاضا و به طور شفاف دریافت کند.

او با بیان این که صادرکنندگان نیز می‌توانند در یک بازار رقابتی و شفاف عمل کنند، افزود: در نتیجه سالم سازی اقتصادی افزایش پیدا می‌کند و از نقل‌قول‌های غیر شفاف و ایجاد مسائل پشت پرده جلوگیری می‌شود.

وی در پایان تاکید کرد: در دنیا تنها چند کشور در عرضه بورس نفت خام فعال هستند؛ مانند بورس نایمکس نیویورک و بورس‌های دیگر مانند ICE لندن و سایر بورس‌ها محدود عمل می‌کنند، ولی آنچه در بورس‌های نفت قابل توجه است، این‌که به قصد تبادل و مبادله فیزیکی کالا فعالیت نمی‌کنند، بلکه مبادلات کاغذی مدنظر است که در آنها چندین برابر مبادلات فیزیکی عمل می‌شود.

یک مقام مطلع نیز با بیان این‌که برخی محصولات پتروشیمی مانند سموم و کودهای شیمیایی قرار نیست در بورس معامله شوند، یادآوری کرد: ولی همه زیرمجموعه‌های برخی محصولات مانند پلی اتیلن‌های سبک، سنگین و خطی و پلی استایلین‌ها در بورس وارد خواهد شد.

راه‌اندازی فاز نخست بورس نفت از طریق ویدئو کنفرانس

رییس سازمان بورس نیز اعلام کرد: فاز اول بورس نفت که قرار بود در ۲۸ بهمن ماه با عرضه محصولات پتروشیمی در بورس کیش افتتاح شود به صورت online از تالار بورس کیش در تهران افتتاح می‌شود.

دکتر علی صالح آبادی، افزود: به دلیل مشکلات رفت وآمد در پایان سال عرضه محصولات پتروشیمی در بورس کالا به صورت مستقیم و ویدئو کنفرانس با کیش از تهران افتتاح می‌شود.

وی خاطر نشان کرد: عرضه محصولات پتروشیمی در تالار بورس کیش به صورت online به تهران نیز متصل است که افراد می‌توانند در صورت تمایل در تهران نیز دفاتر مخصوص دایر کنند، ولی محل اصلی عرضه محصولات پتروشیمی در کیش خواهد بود.

صالح‌آبادی در مورد عرضه محصولات پتروشیمی اظهار کرد: در جلسه‌ای که روز شنبه در وزارت نفت برگزار شد شرکت‌های دولتی و خصوصی محصولات مورد نظر را اعلام و مقرر شد بعد از جلسه این محصولات با بورس کالا نهایی شود که در حال حاضر برخی از محصولات پتروشیمی برای ورود در بورس کالا نهایی شده است.

بورس نفت ایران اقتصاد آمریکا را تهدید می‌کند

یک عضو هیات علمی دانشگاه صنعت نفت نیز در کنگره ملی مهندسی نفت و در یک سخنرانی با عنوان امکان سنجی استقرار یک بازار مالی بورس نفت گفت: براساس گفته کارشناسان غربی، در صورتی‌که مبادلات بورس نفت ایران با ارزی به غیر از دلار انجام شود، اقتصاد آمریکا را با تهدید مواجه می‌کند.

دکتر عبدالکریم گیم توضیح داد: گفته شده بود که قرار است مبادلات بازار بورس نفت ایران با ارزی به غیر از دلار انجام شود.

به گزارش ایسنا، وی افزود: بورس یک بازار سازمان یافته‌ است که با استفاده وسیع از گروه‌های اطلاعاتی معاملاتی به صورت شفاف و غیر انحصاری در شرایط یکسان برای عموم به فعالیت می‌پردازند.

گیم تصریح کرد: دولت از هشت سال پیش بحث ایجاد بورس نفت در ایران را به راه انداخت که در این راه با چالش‌هایی مواجه شده است.

وی عنوان کرد: بورس نفت اساسا به منظور ایجاد وسیله‌ای برای کاهش ریسک معاملات نفتی و کاهش بی‌ثباتی بازار این محصول ایجاد شده است. در این بازار با ضمانت ایجاد شده ناشی از اجرای بیمه قیمت موجب جلوگیری از ضرر می‌شود و ریسک را در این بازار کاهش می‌دهد.

گیم با مقایسه فعالیت‌های بورس نفت و خارج از بورس خاطرنشان کرد: معاملات در بازار بورس نفتی از ضمانت مالی برخوردار است و فاقد ریسک است در صورتی‌که در بازار خارج از بورس چنین تضمینی وجود ندارد. همچنین در بازار بورس نفت کلیه معاملات در یک سیستم اطلاعات منسجم ثبت می‌شود، ولی در بازار خارج از بورس جایی برای این امر وجود ندارد.

وی یادآور شد: در بورس نفت بیمه قیمت برای کم رنگ کردن اثر تغییرات و نوسانات قیمت وجود دارد.

گیم با اشاره به شرایط احداث یک بازار نفتی در ایران تصریح کرد: شرط اساسی که باید یک بازار نفتی در ایران داشته باشد این است که عرضه‌کنندگان در ایران زیاد باشند، دوم آنکه حجم بالایی از نفت تولیدی وجود داشته باشد، زیرساخت‌های مبادله و تحویل فیزیکی نفت به صورت روان در اندازه‌های مدنظر برای تولید و عرضه نفت وجود داشته باشد و در نهایت اینکه افرادی که در بورس شرکت می‌کنند امنیت را احساس ‌کنند. عضو هیات علمی دانشگاه صنعت نفت گفت: برای ایجاد یک بازار بورس نفتی در کشور باید اقداماتی انجام شود از جمله اینکه تحویل فیزیکی نفت عملی باشد، محدودیتی برای تولید و عرضه نفت وجود نداشته باشد که البته به دلیل عضویت ایران در اوپک این محدودیت وجود دارد. همچنین شرکت ملی نفت باید به شرکت‌های کوچک‌تر تقسیم شود و بازار رقابتی باشد و از حالت دولتی خارج شود.