تلاش دوباره ایران و مصر برای حل بحران سوریه
با سفر هیات بلند پایه مصری به تهران آغاز شد
دنیای‌اقتصاد- فرستادگان رییسجمهور مصر در یک سفر دو روزه به ایران آمده بودند. سفری که خبر آن با کمی تاخیر از سوی وزرات خارجه ایران منتشر و معلوم شد که جمعی از اعضای دفتر ریاست‌جمهوری مصر و در راس آنها معاون امور بین‌الملل محمد مرسی در سفری به تهران آمدند تا طرح رییسجمهور این کشور مبنی بر طرح چهارجانبه درباره حل و فصل بحران سوریه را پیگیری کنند. به نظر می‌رسد سفرهیات مصری به تهران در پی توافقاتی صورت گرفته باشد که حسین امیر عبداللهیان معاون عربی آفریقایی وزارت امور خارجه در سفر به مصر درباره آن رایزنی کرده است. او چند روز پیش اعلام کرده بود که در سفر خود به مصر طرح مرسی برای بحران سوریه را مورد توجه قرار داده و قرار شده است تا این مذاکرات بین ایران، ترکیه، عربستان و مصر ادامه یابد. او در عین حال اعلام کرده بود که مقامات مصر به‌زودی تاریخ نشست را اعلام خواهند کرد. تقریبا یک هفته پس از آن خبر سفر هیات مصری به تهران رسانه‌ای شد و البته حول محور طرح محمد مرسی.
اعضای تیم مصری را عصام‌حداد معاون بین‌الملل و همکاری‌های خارجی رییسجمهور، محمد رفاعه الطهطاوی، رییس دفتر ریاست‌جمهوری و سعد شیحه، نایب‌رییس دفتر ریاست‌جمهوری مصر تشکیل داده بودند که طی دو روز گذشته با احمدی‌نژاد، سعید جلیلی،علی اکبر صالحی و علی‌اکبر ولایتی دیدار و گفت‌وگو کردند.
ریاست‌جمهوری مصر در بیانیه‌ای اعلام کرد که سفر فرستادگان رییسجمهور به تهران برای فعال‌سازی کمیته چهارجانبه بحران سوریه صورت گرفته است و الحداد و طهطاوی در سفر کوتاه خود به تهران و دیدار با مقامات ایرانی درباره طرح مصر در خصوص حل‌وفصل سیاسی بحران سوریه و توقف ریخته شدن خون سوری‌ها رایزنی خواهند کرد.
وزارت خارجه ایران هم در بیانیه‌ای درباره این سفر اعلام کرده است که در دیدارهای صورت گرفته هیات مصری با رییسجمهور، دبیر شورای‌عالی امنیت ملی، مشاور امور بین‌الملل مقام معظم رهبری و وزیر امور خارجه بر ضرورت اتخاذ برنامه اجرایی با هدف عملیاتی کردن طرح رییس‌جمهوری مصر در بحران سوریه از طریق راهکار سیاسی قابل قبولی که به رفع خشونت‌ها و آشتی ملی با مشارکت آحاد ملت سوریه کمک کند، توافق شد.
کمیته چهارجانبه را ایران، مصر، ترکیه و عربستان با پیشنهاد محمد مرسی برای یافتن راه منطقه‌ای برای حل بحران سوریه تشکیل دادند. این کمیته در همان ابتدای راه سه نشست را برگزار کردند که همگی با عدم حضور نماینده عربستان همراه شد. اگرچه هربار برای این عدم حضور دلیلی عنوان شد و آخرین بارهم که وزرای خارجه این چهار کشور گردهم جمع شدند، علت عدم حضور سعود الفیصل بیماری وی عنوان شد،اما تحلیلگران این غیبت را اختلافات ایران و عربستان بر سر موضوع سوریه عنوان کردند. ایران حمایت خود را از دولت بشار اسد اعلام کرده است و عربستان البته به همراه ترکیه و مصر از مخالفان دولت سوریه حمایت می‌کنند. این حمایت‌ها تا جایی پیش رفت که نماینده مخالفان دولت سوریه به‌عنوان نماینده رسمی این کشور در اتحادیه عرب برگزیده شد. فارغ از این تحولات، اما نشست‌های کمیته چهارجانبه که به دلیل غیبت عربستان همگی به صورت سه جانبه برگزار شد، توافقی در بر نداشت و اعضا تنها ابراز امیدواری کردند که بتوانند این نشست‌ها را ادامه دهند. اما فعالیت کمیته مزبور دست کم از تابستان سال گذشته تا به امروز در محاق رفته است. اما با اوج‌گیری بحران سوریه اکنون مصر در تلاش است تا بتواند با احیای کمیته مزبور بار دیگر تلاش برای یافتن راه‌حلی منطقه‌ای را در دستور کار قرار دهد.
در سوی دیگر، ایران هم همواره تاکید کرده است که خشونت ها باید متوقف شده و زمینه برگزاری انتخابات فراهم شود و طی یک روند دموکراتیک مردم رییسجمهور را انتخاب کنند. موضوعی که در طرح شش ماده‌ای ایران هم منعکس شد و اکنون این طرح به برخی کشورها و البته نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه؛ یعنی اخضر ابراهیمی ارائه شده و از آن استقبال هم شده است. با این حال هیچ کدام از این راه‌حل‌ها تا به حال نتوانسته به صورت عملیاتی در سوریه اجرایی شود. علت آن هم چند پارچه بودن مخالفان دولت سوریه است، موضوعی که رسیدن به اجماع را برای یافتن یک راهکار با مشکل مواجه می‌کند.
با این حال مصر تلاش جدیدی را آغاز کرده تا با احیای کمیته چهارجانبه بتواند به خشونت‌ها در سوریه پایان دهد. در همین باره،معاون رییسجمهور مصر، عصام الحداد که به تهران سفر کرده در گفت‌وگو با شبکه سی.بی.سی گفت که ایران و روسیه نمی‌خواهند آنچه که در لیبی رخ داد، در سوریه هم اتفاق بیفتد. به گزارش ایسنا ،وی همچنین گفت: مصر در مساله سوریه با درایت و مسوولانه عمل می‌کند. ایران هم دیدگاه دیگری در رابطه با منطقه دارد.
معاون رییسجمهور مصر در امور روابط خارجه و همکاری‌های بین‌المللی گفت: استفاده از راه حل نظامی در مساله سوریه موجب خونریزی‌های بیشتر خواهد شد و ما سعی می‌کنیم تا با یک راه حل سیاسی از این بحران خارج شده و منطقه را از مشکلات بیشتر دور کنیم. او همچنین درباره روابط با تهران بیان کرد که روابط با ایران بسیار حساس است و باید روابط با این کشور را به گونه‌ای اداره کنیم که منافع مصر را محقق سازد.
عصام حداد همچنین پیش از سفر استانی محمود احمدی‌نژاد با او ملاقلات کرد. رییسجمهور در این دیدار با اشاره به مسائل منطقه و موضوع سوریه گفت: دیدگاه‌های ایران و مصر درباره مسائل سوریه در یک راستا قرار دارد، در نشست قاهره توافقات بسیار خوبی درباره حل و فصل مسائل سوریه صورت گرفت و معتقدیم راهی جز حرکت در این مسیر وجود ندارد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری، عصام حداد معاون بین‌الملل و همکاری های خارجی رییس جمهور مصر نیز گفت: مصر به دنبال آن است که هر چه سریع‌تر برای توقف درگیری و خونریزی در سوریه اقدامات اساسی صورت گیرد و معتقدیم مسوولیت حل این بحران از سوی خداوند برعهده کشورهایی مثل مصر و ایران نهاده شده است. باید با در دست گرفتن ابتکار عمل در این زمینه مانع از دخالت کشورهای خارجی در سوریه شویم.
معاون بین‌الملل و همکاری‌های خارجی
رییسجمهور مصر تصریح کرد: با روند فعلی گسترش و تعمیق روابط ایران و مصر معتقدم می‌توان سنگ‌بنای مستحکمی برای مناسبات دوستانه بین دو کشور پایه‌ریزی کرد و مناسبات را به سرعت گسترش داد؛ افق‌های همکاری بین دو کشور باز بوده و هیچ مانعی بر سر راه ارتقای سطح روابط وجود ندارد.
اعلام آمادگی ایران برای میزبانی گروه تماس
به گزارش خبرگزاری فارس، علی‌اکبر صالحی در نشست خبری با وزیر خارجه گینه بیسائو، در پاسخ به سوالی در خصوص سفر هیات مصری به ایران گفت: مرسی پیشنهاد خود را برای حل بحران سوریه اعلام کرده و جمهوری اسلامی نیز موافقت اصولی خود را با این پیشنهاد اعلام داشت. وی با اشاره به اینکه پیرو این پیشنهاد با وزرای خارجه کشورها تماس داشته و تلاش داریم تا به موضوع تحرک بیشتری بدهند، یادآور شد: قرار شد در آینده‌ای نزدیک اجلاس وزرای خارجه برگزار شود که برای میزبانی آن اعلام آمادگی کرده‌ایم و اگر در جای دیگری از جمله عربستان سعودی باشد با آن موافقیم.
اشتون به‌زودی با جلیلی تماس می‌گیرد
وی در بخش دیگری از سخنان خود در خصوص پاسخ ۱+۵ از سوی اشتون نیز گفت: امروز بیش از ۳ هفته از نشست آلماتی ۲ می‌گذرد و ما امیدواریم به گونه‌ای عمل شود که قضاوت درباره ۱+۵، قضاوت ناامیدکننده‌ای نباشد و اگر عهد و پیمانی بسته می‌شود، باید به آن عهد وفا کنند. صالحی گفت: البته در ملاقات‌هایی که در قزاقستان داشتم، به من گفتند که به زودی این تماس (تماس تلفنی اشتون با جلیلی) برقرار خواهد شد که می‌تواند به صورت تلفنی یا در ملاقات دو طرف باشد که البته هنوز روشن نیست.
