قطر جای خود را به استرالیا می‌دهد؟
گاز مایع جایگزین مناسبی برای پوشش هزینه‌های انتقال
گروه بورس کالا - سحر نمایشی: ذخایر عظیم گاز، ثبات اقتصادی و سیاسی، حضور شرکت‌های معتبر بین‌المللی نفتی و مالی، موقعیت جغرافیایی و دسترسی مناسب به بازار، همگی موقعیت‌های منحصر به فردی را برای صادرات ال‌ان‌جی در کشورهای جهان فراهم می‌کنند. روسیه، ایران و قطر سه کشور مهم در تولید گاز طبیعی هستند که به ترتیب هر کدام به ترتیب ۲۰/۶، ۳۸/۳ و ۲ درصد گاز جهان را تولید می‌کنند، اما در این میان برای قطر داستان گاز مایع شده، یک موضوع موفقیت‌آمیز و منحصر به فرد است؛ چرا که امروز این کشور به بزرگ‌ترین تولیدکننده LNG در جهان تبدیل شده است. همچنین ظرفیت تولید ۷۷ میلیون تن گاز مایع در سال، تاثیر بسیار فراوانی بر اقتصاد و توسعه این کشور گذاشته است.
در حال حاضر قطر به‌صورت بازیکنی پایدار و محکم در بازار LNG جهان برای امنیت انرژی قابل اعتمادترین تولید کننده در تمام چهارگوشه جهان محسوب می‌شود. همچنین این کشور بزرگ‌ترین شرکت‌های حمل و نقل LNG را برای رسیدن به تمام دنیا در یک بازه زمانی کارآمد، دارا است.
اولین شرکت تولیدکننده این کشور تحت عنوان QatarGas در دسامبر سال ۱۹۹۶ به بهره‌برداری رسید. این تاسیسات شامل ۳ واحد مایع‌سازی است که مجموع ظرفیت آنها در ابتدا ۶ میلیون تن در سال بود، ولی با رفع تنگناهای پروژه، ظرفیت آن در سال ۲۰۰۳ به حدود
۵/۹ میلیون تن در سال افزایش یافت و این روند تاکنون ادامه یافته است، از سوی دیگر قطر بزرگ‌ترین توسعه در زمینه ظرفیت مایع‌سازی را در سرتاسر جهان در دوره ۲۰۱۱- ۲۰۰۹ انجام داده است که این امر جایگاه این کشور را به عنوان بزرگ‌ترین صادر کننده LNG در جهان تحکیم می‌کند. میزان این توسعه به قدری است که تولید LNG از ۴۱ میلیارد متر مکعب (۳۰ میلیون تن در سال) در سال ۲۰۰۸ به حدود ۱۰۳ میلیارد متر مکعب (۷۵ میلیون تن در سال) تا سال ۲۰۱۱ رسیده که حدود ۳۱ درصد تولید LNG دنیا را به خود اختصاص داده است. این ظرفیت تا سال ۲۰۲۰ در همین سطح ثابت خواهد ماند. به نظر نمی‌رسد در طول این مدت برنامه‌ای برای افزایش ظرفیت تولید ال‌ان‌جی وجود داشته باشد؛ چراکه نیاز داخلی قطر به گاز رو به افزایش است و دولت این کشور در نظر دارد گاز بیشتری را برای پروژه‌های صنعتی و به ویژه برای تولید برق اختصاص دهد.
صادرات قطر
صادرات LNG قطر با صدور ۱۳/۲ میلیون تن LNG به اسپانیا از سال ۱۹۹۷، آغاز شد و با صادرات ۸۲/۲۲ میلیون تن از این محصول در سال ۲۰۰۶، به بزرگ‌ترین صادرکننده LNG جهان تبدیل شد که این رتبه را تاکنون نیز حفظ کرده است و در سال ۲۰۱۱ بیش از ۷۵ میلیون تن LNG به بازارهای آمریکا، کانادا، مکزیک، آرژانتین، شیلی، بلژیک، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، ترکیه، انگلیس، چین، هند، ژاپن، کره جنوبی، تایوان و تایلند صادر شده است. در این سال منطقه آسیا پاسیفیک با دریافت حدود ۴۹ میلیارد متر مکعب LNG بزرگ‌ترین بازار صادراتی قطر به شمار رفته و پس از آن بازارهای اروپا و آمریکا به ترتیب با دریافت ۴/۴۳ و ۲/۸ میلیارد متر مکعب در رده‌های بعدی قرار دارند. LNG وارداتی بازارهای آسیا، اروپا و آمریکا از قطر در سال ۲۰۱۱ به ترتیب بیش از ۵/۲۳ درصد، ۸/۴۷ درصد و ۲۹درصد از کل LNG وارداتی این مناطق را شامل می‌شود. همچنین آمارها نشان می‌دهند سهم LNG از عرضه گاز اروپا از ۵/۱۰ درصد در سال ۲۰۰۶ به بیش از ۱۳ درصد در سال ۲۰۱۰ رشد کرده است. واردات گاز به صورت خط لوله نیز حدود ۳۳ درصد از عرضه گاز اروپا را به خود اختصاص می‌دهد که منبع اصلی آن واردات از روسیه با سهمی حدود ۵/۲۳ درصد است. سهم وارداتی بلژیک از قطر بیش از ۹۲درصد از کل LNG وارداتی این کشور را شامل می‌شود. همچنین LNG وارداتی انگلیس از این کشور بیش از ۸۶ درصد از کل LNG وارداتی این کشور را دربرمی گیرد. در واقع در زمینه واردات LNG از قطر میزان وابستگی بازار اروپا به مراتب بیشتر از بازارهای آمریکا و آسیا است.
در استرالیا چه می‌گذرد
تحلیلگران پیشبینی کردهاند که استرالیا با پیشی گرفتن از قطر تا سال ۲۰۲۰ به بزرگ‌ترین تولیدکننده LNG جهان تبدیل می‌شود. همچنین در پی بهره‌برداری از ذخایر گازی در استرالیا که میتواند بیش از یک قرن تداوم داشته باشد، این کشور قصد دارد تا سال ۲۰۲۰ با پیشی گرفتن از قطر به بزرگ‌ترین تولیدکننده LNG جهان تبدیل شود.
از سال ۲۰۰۷ میلادی، ۷ پروژه از پروژه‌های بزرگ LNG جهان با سرمایهگذاری ۱۸۳میلیارد دلار آمریکا (۱۷۶ میلیارد دلار استرالیا) از سوی بخشهای خصوصی استرالیا و سرمایهگذاران خارجی درحال ساخت است.
کریس گراهام، از تحلیلگران موسسه مشاوره انرژی «وود مکنزی»، دراینباره گفت: پروژه‌های LNG که هماکنون در استرالیا در حال اجرا است، سبب می‌شود که این کشور جایگاه قطر را به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده LNG جهان تصاحب کند. با این حال، دولت استرالیا امیدوار است در پی رشد حدود یک سومی تقاضای LNG چین در سال ۲۰۱۱ و احتمال افزایش سه برابری ظرفیت واردات این سوخت از سوی هند تا سال ۲۰۱۵، این هدف زودتر از موعد محقق شود. استرالیا هماکنون با داشتن سه پروژه فعال LNG، پروژه نورث وست شلف در غرب و پروژه‌های LNG داروین و پلاتو در شمال، چهارمین کشور بزرگ تولیدکننده LNG در جهان است. بنا بر پیشبینیها، صادرات سالانه LNG استرالیا از ۹/۱۸ میلیون تن به ارزش ۱/۱۱ میلیارد دلار استرالیا در سال ۲۰۱۱ به ۶۳ میلیون تن تا سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ افزایش مییابد.
