کاهش قیمت گاز در بازارآسیا

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی *
کارشناسان بازار انرژی
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار انگلیس (NBP) طی دوره ۲۹ آوریل الی ۶ مه به میزان ۲۱ سنت (۰۵/۲ درصد) کاهش یافته و از حدود ۲۳/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو تا کمتر از ۰۲/۱۰ دلار رسیده است. قیمت تک محموله LNG در بازار جنوب شرق اروپا نیز طی دوره مذکور از یک روند کاهشی برخوردار بوده و از ۲۰/۱۲ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۲۹ آوریل تا کمتر از ۷۵/۱۱ دلار در تاریخ ۶ مه کاهش یافته است.

همچنین قیمت تک محموله LNG در بازار شمال شرق آسیا طی دوره مذکور از یک روند کاهشی برخوردار بوده و با ۴۵ سنت کاهش (۰۵/۳ درصد)، از حدود ۷۵/۱۴ دلار تا کمتر از ۳۰/۱۴ دلار کاهش یافته است.
قیمت‌های تک محموله گاز طبیعی در بازار آمریکا در هفته منتهی به ۱۵ مه به‌رغم افزایش سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا معادل ۹۹ میلیارد فوت مکعب طی هفته منتهی به ۱۰ مه، به دلیل افزایش مصرف گاز طبیعی آمریکا به میزان ۱۱/۰ درصد، کاهش تعداد دکل‌های حفاری فعال در بخش گاز ایالات متحده و کاهش عرضه گاز طبیعی، معادل ۱۵/۰ درصد طی هفته منتهی به ۱۵ مه، از یک روند افزایشی برخوردار بود. بر این اساس قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری هاب از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۸۷/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۹ مه ، با ۱۶ سنت (۱۳/۴ درصد) افزایش تا بیش از ۰۳/۴ دلار در تاریخ ۱۵ مه افزایش یافته است.
همچنین قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار نیویورک از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۰۴/۴ دلار در تاریخ ۹ مه، با ۱۳ سنت (۲۲/۳ درصد) افزایش تا بیش از ۱۷/۴ دلار در تاریخ ۱۵ مه افزایش یافت. همچنین قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار شیکاگو طی دوره مذکور از روندی افزایشی برخوردار بوده و از حدود ۰۴/۴ دلار تا بیش از ۱۳/۴ دلار در هر میلیون بی تی یو افزایش یافت.
قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بازار آمریکا (آتی‌های ماه اول برای تحویل در ماه ژوئن) طی دوره ۱۰ الی ۱۷ مه از روند افزایشی برخوردار بوده و از حدود ۹۱/۳ دلار تا ۰۵۵/۴ دلار در هر میلیون بی‌تی‌یو افزایش یافت. همچنین قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه ژوئن، از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۹/۷۰ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۱۰ مه تا ۸۲/۹ دلار در تاریخ ۱۷ مه افزایش یافت.
مصرف گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۱۵ مه نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۱۱/۰ درصد افزایش یافته که در این میان مصرف بخش نیروگاهی با ۶۸/۹ درصد افزایش مواجه بوده است درحالی‌که مصرف در بخش‌های صنعت و خانگی و تجاری به ترتیب به ۴۵/۱ و ۴۲/۷ درصد کاهش یافته است. میزان کل تقاضای گاز طبیعی در مقایسه با هفته منتهی به ۸ مه در حدود ۱۱/۰ درصد افزایش نشان می‌دهد. طی دوره ۸ الی ۱۵ مه، میزان واردات گاز طبیعی آمریکا از طریق خط لوله از کانادا و واردات LNG به ترتیب به میزان ۹۶/۲ درصد کاهش و ۹۸/۲ درصد افزایش یافته است. واردات گاز طبیعی از کانادا و واردات LNG در مقایسه با میزان مشابه سال قبل به ترتیب در حدود ۰۵/۰ درصد و ۶۸/۵۹ درصد کاهش نشان می‌دهد. تولید بازاری گاز طبیعی آمریکا طی دوره مذکور در حدود ۰۶/۰ درصد افزایش داشته که در مقایسه با میزان مشابه سال قبل معادل ۳۱/۲ درصد بیشتر است.
بر اساس گزارش موسسه بیکر، تعداد دکل‌های حفاری چرخشی گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۱۰ مه در حدود ۳۵۰ دکل بوده است که در مقایسه با هفته قبل از آن به میزان ۴ دکل کاهش نشان می‌دهد. از سوی دیگر، تعداد دکل‌های حفاری در بخش نفت (که شامل تولید گازهای همراه نفت نیز می‌شود) طی دوره مذکور به میزان ۹ دکل افزایش یافته و در سطح ۱۴۱۲ دکل فعال قرار گرفته است.
بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۱۰ مه در حدود ۱۹۶۴ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۹۹ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته است. این ذخایر به میزان ۶۹۴ میلیارد فوت مکعب کمتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۰ مه ۲۰۱۲ بوده و به میزان ۸۳ میلیارد فوت مکعب (۱/۴ درصد) کمتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۱۲- ۲۰۰۸) است. میزان متوسط ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۲۰۴۷ میلیارد فوت مکعب بوده است. در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۱۰ مه نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۵۵ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۸۱۱ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته و به میزان ۱۰۵ میلیارد فوت مکعب (۵/۱۱ درصد ) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه کمتر است.
ذخایر در منطقه تولیدی (آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و...) به میزان ۲۹ میلیارد فوت مکعب کمتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه یعنی ۸۲۵ میلیارد فوت مکعب بوده و نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۳۱ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۷۹۶ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است. سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید به میزان ۲۴۸ میلیارد فوت مکعب (۸/۲۳ درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۰ مه ۲۰۱۲ کمتر است. سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۱۰ مه نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۱۳ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۳۵۷ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است که معادل ۵۱ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه است. به طور کلی سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۱۹۶۴ میلیارد فوت مکعب است، در محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.
*کارشناسان موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی (www.iies.org)