رقابت انگلیس و آلمان در خلیج فارس
نامه‌ها و نکته‌ها
مهم‌ترین اقدام تجاری آلمان‌ها در خلیج‌فارس در سال‌های ابتدایی قرن بیستم تاسیس شرکت ونکهاوس برای استخراج معادن اکسید آهن در خلیج‌فارس بود. آرنولد ویلسون، مامور سیاسی هند انگلیس در خلیج‌فارس ضمن اشاره به اینکه کمپانی وانکهوس هامبورگ شعبه بزرگی در بوشهر دایر کرده و اینکه «عده کثیری از بازرگانان آلمانی که خاک سرخ به هامبورگ حمل کردند، در مسقط مشغول فعالیت هستند» نگرانی خود را از توسعه و پیشرفت امور بازرگانی تجار آلمانی در کرانه خلیج‌فارس در دهه اول قرن بیستم ابراز کرده و می‌نویسد: «مامورین سیاسی انگلیس این روزها نه فقط با رقابت خطرناک روسیه تزاری روبه‌رو شده بلکه با سیاست آلمان‌ها هم در این منطقه اصطکاک پیدا کرده‌اند زیرا دولت آلمان تصمیم گرفته است راه‌آهن بغداد را از طریق کویت به خلیج‌فارس امتداد دهد و انگلیسی‌ها باید ضمن اینکه برای عقیم ساختن نقشه هر دو حریف فعالیت می‌کنند متوجه باشند که زمامداران ترکیه (عثمانی) و ایران هم از آنها تکدرخاطر حاصل نکنند.»
آرنولد ویلسون: سفرنامه یا تاریخ سیاسی و اقتصادی جنوب غربی ایران
