وضع مالی دولت ایران در اوایل قرن چهاردهم
<p> «وضعیت مالی فعلی دولت ایران منحصر و غبطه‌آور است. زمانی که سایر ممالک زیبا با قرض‌های کمرشکن و بودجه‌های غیرمرتب مواجه هستند، ایران دارای هیچ گونه قرضه‌های عمومی نبوده و موازنه تجارتش رضایت‌بخش و بودجه‌اش نیز روی هم رفته متعادل است. علاوه‌بر اینها اگر تنزل پول مملکت نیز کمک موقتی در رقابت‌های تجارتی محسوب می‌شود، ایران از این حیث نیز دارای فواید مزبور به مقدار فراوانی می‌باشد. با این وصف از این حقیقت نمی‌توان چشم پوشید که تجارت ایران در حال وقفه بوده و سیستم صرافی و بانکی آن به هم خورده است و از قرار معلوم اوضاع تسعیر آن نیز در همان وضعیتی است که ممالک اروپای وسطی را فلج کرده است. </p>
«وضعیت مالی فعلی دولت ایران منحصر و غبطه‌آور است. زمانی که سایر ممالک زیبا با قرض‌های کمرشکن و بودجه‌های غیرمرتب مواجه هستند، ایران دارای هیچ گونه قرضه‌های عمومی نبوده و موازنه تجارتش رضایت‌بخش و بودجه‌اش نیز روی هم رفته متعادل است. علاوه‌بر اینها اگر تنزل پول مملکت نیز کمک موقتی در رقابت‌های تجارتی محسوب می‌شود، ایران از این حیث نیز دارای فواید مزبور به مقدار فراوانی می‌باشد.با این وصف از این حقیقت نمی‌توان چشم پوشید که تجارت ایران در حال وقفه بوده و سیستم صرافی و بانکی آن به هم خورده است و از قرار معلوم اوضاع تسعیر آن نیز در همان وضعیتی است که ممالک اروپای وسطی را فلج کرده است.معمولا عایدات مملکت (گمرک و پست خانه و عوارض راه و مالیات‌های مستقیم بر املاک) بدون احتیاج به دست زدن به حق‌الامتیاز کمپانی نفت ایران و انگلیس یا انحصار قند و چای تکافوی مصارف عادی مملکت را می‌دهد.»
این خبری است که روزنامه اطلاعات سال ۱۳۱۱ در چنین روزهایی، به نقل از روزنامه تایمز لندن درباره اوضاع مالی و اقتصادی ایران آورده است. تایمز در ادامه مطلب فوق، اقلام سال‌های ۲۸-۱۹۲۷ و ۲۹-۱۹۲۸ را نیز آورده که شامل مالیات معمولی، مخارج، مجموع واردات (به انضمام پول مسکوک) صادرات (به انضمام نفت) است و ادامه می‌دهد که چنین وضعیت رضایت‌بخشی در دنیایی که زلزله اقتصادی دنیا را متزلزل کرده، «به نظر باورنکردنی است».روزنامه اطلاعات بعد از انتشار این خبر به تحلیل آن پرداخته و عنوان کرده که اطلاعاتی که روزنامه تایمز درباره وضعیت اقتصادی و اسعار و موضوع پول ایران داشته‌است، هیچ کدام تازگی ندارد و اعداد و ارقام منتشره از سوی آنان مربوط به دو سال قبل می‌باشد و ...به عنوان مثال آورده است که تایمز در قسمت موازنه صادرات و واردات مملکتی دچار اشتباه شده است؛ زیرا صادرات را به انضمام مواد نفتی حساب می‌کند؛ در صورتی که صادرات نفت را ما نمی‌توانیم جزو صادرات حقیقی مملکت قرار بدهیم و از صادرات مزبور جز عوایدی که از این راه به دولت پرداخته می‌شود چیز دیگری به ایران برنمی‌گردد، بنابراین به هیچ وجه نمی‌توان صادرات مواد نفتی را در اقلام صادراتی مملکت وارد کرد.این مقاله در انتها به این نتیجه می‌رسد که ما در آن سال‌ها کسری صادرات نیز داشته‌ایم و وضعیت مالی و اقتصادی ایران به صورتی که تایمز توضیح داده و تحلیل کرده نبوده و اینکه آنها معتقدند الغای واحد طلا در انگلستان به پول ایران به ما منفعت رسانده کاملا اشتباه است و چنین نبوده است.
