تبدیل چین به بزرگ‌ترین بازار خودروی دنیا

گروه خودرو - نمایشگاه بین‌المللی خودروی شانگهای امسال به یکی از بزرگ‌ترین عرصه‌های نمایش خودرو و میدان رقابت خودروسازان بزرگ دنیا تبدیل شده است. جنرال موتورز با خودروهایی تازه همچون بیوک ریویرا گام به این نمایشگاه گذاشته و اوپل، شاخه اروپایی‌اش هم بعد از ۵ سال بار دیگر با دو خودروی تازه به این عرصه بازگشته است. فورد، فولکس واگن، بی‌ام‌و و مرسدس بنز هم پا پس نکشیده‌اند و همگی با خودروهایی که به گفته مدیرانشان مطابق با سلیقه خریداران چینی عرضه شده‌اند، صحنه رقابتی فشرده و نفسگیر را ترسیم کرده‌اند. فورد اسکورت، فولکس واگن آی‌بیتل (iBeetle)، آکورا SUV-X، مرسدس بنز GLA، پورشه پانامرای هایبرید، بی‌ام‌و X۴ و خودروی سواری تازه‌ای ساخت مازراتی از جمله جدیدترین محصولات خارجی‌ها برای وسوسه کردن میلیون‌ها چینی مشتاق خودرو هستند.

علاوه بر این بسیاری از این خودروسازان اعلام کرده‌اند: تعداد نمایندگی‌های فروش خود را به طرز چشمگیری افزایش خواهند داد. این همه تلاش و تبلیغ برای دلربایی از چینی‌ها تنها یک دلیل دارد: چین ظرف چند سال آینده به بزرگ‌ترین بازار خودروی دنیا تبدیل خواهد شد. بازار خودروی چین بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۱ سالانه حدود ۲۴ درصد رشد داشته و بر اساس آخرین بررسی و پیش‌بینی‌ها تا سال ۲۰۲۰ در هر سال دست‌کم ۸ درصد رشد خواهد داشت و نهایتا در سال ۲۰۲۲ از نظر اندازه و میزان فروش آمریکا و اروپا را پشت سر خواهد گذاشت. بازار خودروی چین همین سال تازه را هم با رشد ۱۵ درصدی نسبت به مدت مشابه در سال گذشته آغاز کرده است. تحلیلگران ارشد جنرال موتورز معتقدند: تا آن زمان فروش سالانه خودرو در این کشور به مرز ۳۵ میلیون دستگاه در سال خواهد رسید، یعنی دو برابر کل فروش در بازار آمریکا در سال ۲۰۰۷ و پیش از شروع بحران اقتصادی. تیم لی، مدیر فعالیت‌های بین‌المللی در حاشیه این نمایشگاه به خبرنگاران گفت: «هیچ بازاری به اندازه چین برای ما اهمیت ندارد.» واقعیتی که در مورد همتاهای ژاپنی و اروپایی بزرگ‌ترین خودروساز آمریکا هم صدق می‌کند.

با وجود تداوم بحران فروش در اروپا (در ماه مارس نرخ فروش خودرو در این قاره سیر نزولی‌اش را ادامه داد و به نسبت مدت مشابه در سال ۲۰۱۲ در حدود ۱۰ درصد کاهش یافت) بازار مستعد چین بهترین گزینه برای جبران ضرر و زیان‌های هنگفت اروپایی‌ها و همچنین نرخ آهسته رشد آمریکایی‌ها خواهد بود. با گسترش تعداد خودروهای خارجی در خیابان‌ها و بزرگراه‌های چین ذائقه شهروندان این کشور هم تغییر کرده و حالا آنها حاضرند برای خرید خودروی مورد علاقه‌شان پول بیشتری بپردازند و البته انتظارات بیشتری هم از آن دارند. در این میان اوضاع برای برخی خودروسازان بهتر است. جنرال موتورز که برای تسلط بر بازار، رقابتی همیشگی و دیرپا با فولکس واگن داشته، طی سه ماه نخست سال جاری میلادی ۱۰ درصد از کل بازار را در اختیار داشته است. تویوتا هم با وجود بحران‌های ناشی از منازعات سیاسی در سال ۲۰۱۲ توانست رشد ۹/۴ درصدی را ثبت کند. فولکس واگن، جگوار لندرور، آئودی، بی‌ام‌و و مرسدس بنز هم در آخرین گزارش‌هایشان اعلام کرده‌اند که در امتداد سال ۲۰۱۲ فروش خودروها و سودشان در سال جاری همچنان سیری صعودی دارد.

یکی از نگرانی‌های خودروسازان بزرگ دنیا در مورد گسترش بازار چین مساله تراکم بیش از حد خودروها و آلودگی هوا در شهرهای بزرگ چین است که ممکن است دیر یا زود به مانعی بر سر راه افزایش فروش منجر شود. برخی، از جمله جون ما، اقتصاددان ارشد چینی بانک دویچه هشدار داده‌اند که دولت چین ممکن است قوانین محدودکننده‌ای برای مالکیت خودرو در این کشور وضع کند. این قوانین ممکن است در قالب محدود کردن خرید خودرو در شهرهای بزرگی چون پکن یا خرید اجباری خودروهای الکتریکی وضع شوند. اگرچه بسیاری معتقدند: استفاده از خودروهای الکتریکی در چنین مقیاس بزرگی می‌تواند مشکلات زیست‌محیطی این کشور را حادتر کند، چرا که اصلی‌ترین منبع چین برای تولید انرژی الکتریکی زغال‌سنگ است. به هر حال مقامات رسمی دولت چین همین حالا هم تسهیلات مالی برای خرید خودروهای الکتریکی را در برخی موارد تا ۲۰ هزار دلار افزایش داده‌اند.

بازار خودروهای لوکس هم در چین داغ است، با این وصف بسیاری از تحلیلگران این صنعت تاکید می‌کنند که رشد انفجاری اقتصاد این کشور یک و نیم میلیارد نفری تا چند سال آینده کاملا عیان خواهد شد و آن وقت است که هجوم طبقه مرفه جدید و ثروتمندان مشتاق خودروهای باکیفیت و گران‌قیمت آمریکایی و اروپایی، سود سرشار فروش خودرو را به خزانه خودروسازان بزرگ دنیا سرازیر خواهد کرد. بررسی‌تازه‌ای که از سوی موسسه مک‌کینزی صورت گرفته نشان می‌دهد که فروش خودروهای لوکس در چین از ۱ میلیون و ۲۵۰ هزار دستگاه در سال ۲۰۱۲ به بیش از دو برابر یعنی نزدیک به ۳ میلیون دستگاه در سال ۲۰۲۰ خواهد رسید. به همین دلیل، اگرچه ممکن است در این روزها فروش خودرو برای همه خودروسازان خارجی چندان فوق‌العاده و حیاتی نباشد چنانچه بسیاری از ناظران معتقدند نرخ رشد بازار چین دست‌کم در دو سال آینده دو رقمی نخواهد شد، نبرد برای تصاحب سهم بیشتر از بازار بزرگ چین در سال‌های پیش‌رو قطعا اصلی‌ترین دغدغه آنها خواهد بود.