سه ماه پر نوسان برای فلزات

بخش پایانی
گروه بورس کالا- سحر نمایشی: با پایان پاییز و شروع بازار فلزات در اولین روز از زمستان سال ۹۱ معاملات همچنان با ثبات انجام گرفت، تا اینکه با رشد نرخ ارز در دومین روز از دی ماه بازار فلزات پایه با نوسان قیمت‌ها مواجه شد، تا جایی که در میان این افت و خیز ها در هفته اول این ماه، با رشد پله‌ای قیمت‌ها روبه‌رو شدیم.

همچنین در هفته دوم با افزایش نرخ ارز و فلزات جهانی، نوسان‌های مکرر جای خود را به روند صعودی فلزات دادند و نرخ برخی فلزات در بازار آزاد با افزایش رو‌به‌رو شد. البته این در حالی است که در این میان مس و آلومینیوم با توجه به کشش بازار و اینکه جزو پرکاربردترین فلزات محسوب می‌شوند و بیشترین تقاضا را دارا هستند، با ثبات قیمت‌ها همراه شدند، به گونه‌ای که در خصوص عرضه این محصولات طی آن دو هفته تغییر محسوسی در نرخ‌ها وجود نداشت. البته ناگفته نماند که این دفعه برعکس دفعات گذشته بازار فلزات به دلیل نوسانات غیرمنطقی و رشدی پله‌ای که در پیش گرفته بود راکد شده بود؛ چرا که فروشندگان به امید گران شدن نرخ‌ها و جبران ضرر‌هایشان دست از خرید و فروش کشیده بودند فعالان بازار معتقد بودند که با توجه به ممنوعیت واردات برخی فلزات و با توجه به کمبود فلزات در انبارها، قطعا شاهد رشد بیشتر قیمت‌ها خواهیم بود حتی اگر نرخ ارز ثابت باقی بماند.فعالان آگاه پیش‌بینی کرده بودند با توجه به کاهش تولید و محدودیت واردات می‌توان گفت که در آینده نه چندان دور با کمبود فلزات در داخل مواجه خواهیم بود که این مساله خود عامل مهمی در افزایش قیمت‌ها خواهد بود .همین طور نیز شد؛ با کاهش موجودی انبارها بازار با رشد قیمت‌ها مواجه گردید.
از طرف دیگر، آگاهان اقتصادی اعلام کرده‌ بودند که اگر قرار باشد تورم روندی صعودی به خود گیرد احتمالا دوباره بازارهای کالایی به خصوص بازار فلزات تقویت می‌شود. اما حقیقت آن بود که در آن روزها واقعا پیش‌بینی درستی از قیمت‌ها وجود داشت. هفته پایانی دی ماه نیز با نوسان قیمت‌ها در حال گذر بود، تا جایی که در اولین روز از شروع هفته قیمت برخی فلزات به خصوص فلزات وارداتی به دلیل افزایش نرخ ارز به شدت صعودی شد و در روز بعد به طور عجیبی کاهش یافت و تا پایان هفته با ثبات همراه شد. به گفته فعالان آگاه، این نوسان‌ها نشان دهنده این بود که بازار آزاد با تلاطم زیادی روبه‌رو شده و این ثبات‌ها پایدار و منطقی نبوده است. از طرفی نیز به‌گفته بسیاری از متخصصان، در آن روزها وضعیت بازار به هیچ عنوان قابل پیش‌بینی نبود، به خصوص اینکه تاثیر نوسان ارز بر قیمت‌ها نشان می‌داد که بورس فلزات شانگهای هیچ سنخیتی با قیمت‌های داخل نداشته و تزلزل در بازار جای تفکر داشت. از یک طرفی نیز باز هم بازار برای دلالان داغ شده بود و خرید و فروش‌های غیرمنطقی آغاز شده بود. به گفته یکی از فعالان حوزه فلزات حتی منبع بسیاری از شایعات که در بازار پیچیده است خود دلالان بودند و به نفع خود، بازار را تغییر می‌دادند. اما باز هم این نوسان دلار تعیین‌کننده شرایط آتی بازار بود و با توجه به نامشخص بودن نوسان ارزی، بسیاری از فروشندگان در تصمیمات خود در تردید به سر می‌بردند.ازسوی دیگر با اینکه کیفیت فلزات داخلی نسبت به خارجی برابری می‌کرد اما بسیاری از شرکت‌های تولیدکننده ترجیح می‌دادند محصولات خارجی استفاده کنند. این در حالی بود که ممنوعیت واردات سبب شده بود تقاضا برای محصولات داخلی بیشتر شود در نتیجه این موضوع خود سبب افزایش طبیعی قیمت‌ها شده بود.
با تمام این موضوعات، اتفاق مهمی که در این ماه رخ داد، بحث تغییر روش قیمت‌گذاری فلزاتی همچون مس و آلومینیوم بود، اما این بحث در هفته آخر دی ماه با توجه به تصویب و ابلاغ مصوبه‌ای با فرمول مشخص از سوی کارگروه تنظیم بازار، داغ‌تر شد تا جایی که معاملات برخی فلزات در خلال مخالفت تولیدکنندگان در آن هفته در رینگ بورس عرضه نشد. تنها امید تولیدکنندگان به اعتراض‌هایی بود که به وزارت صنایع فرستاده و در انتظار موافقت از سوی این نهاد به سر می‌بردند. همچنین این فلزات در بازار آزاد به دلیل بلاتکلیفی قیمت‌ها به کما رفته بودند تا اینکه بازار پس از اطمینان از ابلاغ این مصوبه از سکوت خارج شد و به موقعیت فروش تبدیل شد. یکی از کارشناسان حوزه فلزات در مورد نارضایتی تولیدکنندگان از این تغییر روش قیمت‌گذاری، به خبرنگار دنیای اقتصاد گفت: کسی با کاهش قیمت‌ها مخالف نیست البته به شرط آنکه این کنترل عادلانه و دو طرفه باشد؛ چرا که اجرای این مصوبه سبب افت زیاد قیمت این فلزات می‌شود و از آنجا که سقف حجم خرید برای هر خریدار مشخص است؛ بنابراین با تفاوت قیمتی زیادی رو‌به‌رو خواهیم بود که درعرضه‌های بالا این ضرر به مراتب بیشتر خواهد بود و در این میان تنها شرایط برای دلالان مهیا می‌شود. این فعال آگاه در ادامه افزود: از آنجا که هزینه‌های تولید بسیار بالاست و توان بهره‌برداری بیشتر از ظرفیت تولید است، می‌توان به صراحت گفت تولید با مشکل روبه‌رو است. اما این در حالی است که بعد از حل مشکل فرمول قیمت‌گذاری و رونق معاملات، بازار کار خود را در روز‌های پایانی دی ماه با ثبات قیمت‌ها به پایان رساند؛ چرا که ارز نیز در این روزها اندکی آرام گرفته بود.البته این آرامش خیلی دوام نیاورد و در دومین هفته بهمن ماه باز هم خبر افزایش نرخ ارز باعث افزایش فلزات پایه همچون نیکل، قلع، سرب و روی در بازار آزاد شد. تا جایی که وقتی در آن روزها نرخ ارز از مرز ۲۵۰۰ تومان گذشت التهاب زیادی در بازار ایجاد شد و کسی حاضر به فروش این فلزات نبود. از طرفی نیز عدم فروش تجار به دلیل ترس از گران شدن مجدد محصولات از نظر روانی روی بازار اثر منفی گذاشته بود. بنابراین وقتی دلار افزایش یافت به تناسب آن تقاضا نیز رشد کرد و وقتی تجار دیدند تقاضا بالا رفته قیمت کالاهای خود را افزایش دادند اما این بار گویی به رشد بیشتری امیدوار بودند که از فروش کالاهایشان خودداری می‌کردند.به این ترتیب هیجانات ناشی از نوسان ارز بازار را در التهاب فرو برده بود و فعالان آگاه پیش‌بینی می‌کردند که تا زمانی که بی‌ثباتی ارز ادامه داشته باشد بازار به همین منوال ادامه خواهد داد.در آن روزها شرایط کلی بازار فلزات پایه بسیار پیچیده شده بود، به طوری که طوفان نوسان هر یک از فلزات را با توجه به شرایط داخلی و بازار جهانی به سمت افت و خیزهای نامعلوم می‌کشاند. از یک طرف، نوسان رو به بالای ارز، نوید افزایش قیمت‌ها را می‌داد از طرف دیگر در بازار فلزاتی همچون مس و آلومینیوم متقاضیان در انتظار کاهش قیمت‌ها نشسته بودند.
به گفته یکی از کارشناسان حوزه فلزات با اینکه معاملات مس و آلومینیوم در بورس کالا انجام نشده بود، اما خبر کاهش قیمت این فلزات در بازار ترسی به دل تجار انداخته بود که تمام کالاهای خود را چوب حراج زده بودند و بازار با توجه به بالا رفتن عرضه، کاهشی شده بود. همچنین این فعال آگاه از افزایش مجدد قیمت ارز خبر داد و افزود: در سوی دیگر بازار نیز به دلیل افزایش نرخ ارز و امید به رشد قیمت فلزات دیگر هیچ فروشنده‌ای وجود نداشت.
به این ترتیب بازار فلزات پایه داخلی در حالی با رکود قیمت‌ها در هفته سوم بهمن ماه مواجه شده بود که اخبار اقتصادی از گوشه و کنار جهان نشان از نوسان مثبت قیمت‌ها می‌داد، اما در ایران و در بازارهای داخلی فلزات پایه، بیش از گذشته شاهد ثبات قیمت‌ها از واقعیت‌های جهانی و چرخش بهای فلزات حول محور ارز و مسائل روانی بازار اعم از اقتصادی و سیاسی بودیم، که به گفته فعالان بازار این رکود واقعی نبود و به دلیل کاهش تقاضا آن هم در ماه‌های پایانی سال است.
البته پیش‌‌بینی‌های زیادی درباره آینده این بازارها از سوی مراجع مختلف ارائه شد، به طوری که برخی از افزایش تقاضا خبردادند و برخی کاهش تقاضا را پیش‌بینی می‌کردند، اما عده‌ای از کارشناسان و فعالان داخلی نیز بودند که به عقیده آنها با مشخص نشدن نتیجه مذاکرات نمی‌توان پیش‌بینی خاصی کرد و باید منتظر خبرها و اتفاقات تازه ماند. این در حالی است که، بازار داخلی شدیدا با کاهش موجودی انبارها روبه‌رو بود.
از طرفی نیز کارشناسان معتقد بودند که به‌ دلیل بی‌اعتمادی موجود تولیدکنندگان نسبت به وضعیت اقتصادی، تمایل جدی به افزایش تولید وجود ندارد، چرا که نوسان قیمت‌ها این بی‌اعتمادی را در بازار به وجود آورده بود.
البته در بازار تنها اعتماد تجار حائز اهمیت نبود، بلکه اعتماد خریداران به نوع کالا از اهمیت بالایی برخوردار بود، چرا که این افزایش تقاضا بود که به رشد تولید کمک می‌کرد.
با شروع ماه اسفند اگر چه نوسان‌ها اندکی کاهش یافته بود اما بازار به هر زحمتی بود سعی می‌کرد سال را به پایان برساند.
از طرفی نیزبا اینکه بازار فلزات در این مدت نوسان‌های شدیدی را تجربه کرده بود و نحوه قیمت‌گذاری به روال گذشته بازگشته بود اما باز هم برخی از تجار همچنان بر قیمت‌های پیشنهادی گذشته خود پافشاری می‌کردند و تصمیمی برای کاهش قیمت کالاهای خود نداشتند، چرا که با توجه به کاهش موجودی انبارها و بی‌اطلاعی از آینده بازار آن هم با این شرایط موجود ارزی ترجیح می‌‌دادند کالاهایشان را در سال آینده به فروش برسانند.
به گفته یکی از فعالان آگاه، در آن روزها بازار ثابت بود اما این در حالی است که بر خلاف زمان‌های دیگر که بازار به وقت ثبات رونق می‌گرفت، اما در سکوت فرو رفته و خرید و فروش‌ها از رونق افتاده بود، چرا که آن روزها زمان رسیدگی به حساب‌های آخر سال کسبه بازار محسوب می‌شد.در آخرین روزهای ماه نیز بازار فلزات پایه در شرایطی قرارداشت که هر خبری اعم از مثبت یا منفی به سرعت روی قیمت‌ها تاثیر می‌گذاشت. بلاتکلیفی و التهاب در بازار موجب عدم خرید و فروش تجار آن هم در روزهای نزدیک به سال جدید شده بود. به همین دلیل بسیاری از صنایع پایین دستی مجبور به تعطیل کردن تولیدات و کاهش تعداد کارگران خود شدند.به گفته فعالان بازار رکود در بازار به گونه‌ای شده بود که گویی تعطیلات زودتر فرا رسیده بود. آنها در تحلیل خود از وضعیت بازار معتقد بودند: درحال حاضر چشم‌ها به نتایج حاصل از نشست ۱+۵ دوخته شده است، چرا که اطمینان لازم براى سرمایه‌گذارى در بازار وجود ندارد.چنانچه نتیجه نشست مثبت باشد به طورقطع از شدت تحریم‌ها کاسته خواهد شد و موجی از ارزانى وارد کشور خواهد شد.
البته فعالان بازار از تاثیراجرای فازدوم هدفمندی بر بازار سخن گفتند که در دید منطقى اجراى فاز دوم هدفمندى مهم‌تراز نتایج مذاکرات با ۱+۵ محسوب می‌شود چرا که قرار است یارانه برخی از واحدهای تولیدى حذف شود و این امر به طور قطع به افزایش قیمت‌ها منجرخواهد شد. پیش‌بینی می‌شود قیمت‌ها طى یک ماه آینده با یک شیب آرام روند افزایشی داشته باشد و اجرای فاز دوم هدفمندی به سرعت این افزایش دامن خواهد زد.
البته به عقیده آگاهان اقتصادی روند معاملات در سال جاری نیز بستگی به نتایج مذاکرات بین ایران و ۱+۵ در فروردین ماه داشت که با بی‌نتیجه ماندن آن بازار با تمام مشکلات کار خود را در سال جاری آغاز کرده است.