کشتی خودروسازان هند به گل نشست

گروه خودرو - کشتی خودروسازان در هند رفته‌رفته به گل می‌نشیند. فروش خودرو در بزرگ‌ترین بازار خودروی آسیا پس از چین در ماه گذشته میلادی برای ششمین ماه متوالی سقوط کرد. هند قرار بود مامنی باشد برای خودروسازان شاکی از اوضاع راکد اروپا و تسکینی برای ضرر و زیان‌های هنگفت آنها در این منطقه، اما حالا در وضعیتی قرار دارد که در ۱۶ سال گذشته هرگز به این بدی نبوده است. رشد کند اقتصاد و افزایش نرخ بهره وام خرید خودرو در این کشور اصلی‌ترین عوامل کاهش تقاضا برای خرید خودروهای تازه‌ساخت بوده‌اند. انجمن محلی خودروسازان هند اعلام کرده در ماه آوریل فروش خودرو در این کشور با ۱۰ درصد کاهش به نسبت مدت مشابه در سال ۲۰۱۱ به ۱۵۰ هزار و ۷۸۹ دستگاه رسیده است. اگرچه این انجمن همچنان امیدوار است و می‌گوید اوضاع فروش ظرف ۳ یا ۴ ماه آینده بهبود می‌یابد. تحلیلگران بازار هند می‌گویند بالارفتن قیمت سوخت و همچنین افزایش هزینه‌های نگهداری خودرو هم بر این کاهش موثر بوده‌اند. در بسیاری از حوزه‌های کاری در هند حقوق کارمندان و کارگران چندان افزایش نمی‌یابد، بنابراین مردم در مواجهه با سیر صعودی هزینه‌های خرید و نگهداری خودرو محافظه‌کارتر شده‌اند و ترجیح می‌دهند فعلا دست نگه دارند. از سوی دیگر بسیاری از مردم در هند به کمک وام است که می‌توانند خودرو بخرند، اما بانک مرکزی برای مهار تورم نرخ بهره‌ها را از سال ۲۰۱۰ به این سو ۱۳ بار بالا برده است و این بر دشواری‌های خریداران افزوده است. از دیگر تصمیمات دولت که بر صنعت خودروی هند تاثیر گذاشته افزایش مالیات بر فروش خودروهای شاسی‌بلند ساخت خودروسازان این کشور است. خودروسازان برای جبران این افزایش بر قیمت این نوع خودروها افزوده‌اند و به همین دلیل سرعت رشد فروش خودروهای شاسی‌بلند که در سال‌های اخیر شتاب گرفته بود، در ماه آوریل تنها ۴ درصد بوده است.

نتیجه آنکه در سال مالی گذشته که روز ۳۱ مارس پایان یافت، برای اولین بار در یک دهه گذشته فروش خودرو در هند نه تنها رشد نداشته، بلکه کمتر از سال پیش از آن بوده است. ۱۰ خودروساز از ۱۴ خودروساز هندی اعلام کرده‌اند در ماه آوریل امسال شاهد افت فروش خودروهایشان بوده‌اند. تداوم این افت خودروسازان محلی هند را واداشته برای ترغیب خریداران تسهیلاتی چون تخفیف در قیمت، بیمه رایگان، امکان تعویض خودرو و ارائه لوازم جانبی آن قائل شوند.

اوضاع برای خودروسازان آمریکایی و اروپایی هم چندان بهتر از همتایان هندی‌شان نیست. هندی‌ها برای پرهیز از هزینه‌های بالای سوخت هر روز بیش از قبل به سوی خودروهای کم‌مصرف، به خصوص ساخت ژاپنی‌ها و کره‌ای‌ها، متمایل می‌شوند و این رقبای غربی‌ها در خاور دور را در موقعیت بهتری نشانده است. فولکس واگن، جنرال موتورز و فورد سه خودروساز خارجی‌اند که در سال‌های اخیر از بازیگران فعال این عرصه بوده‌اند، اما حالا می‌گویند فروش خودروهایشان در ۱۲ ماه اخیر بین ۱۶ تا ۲۰ درصد کاهش یافته و مجموع سهم آنها از این بازار بزرگ از ۹ درصد فراتر نرفته است. برخی از فعالان صنعت خودرو در جنوب و شرق آسیا می‌گویند این سه خودروساز آن‌قدر که باید خودروی کوچک و کم‌مصرف مناسب انتخاب این روزهای خریداران هندی ندارند و در ضمن خدمات پس از فروششان هم چندان گسترده و رضایت‌بخش نیست. از سوی دیگر به نظر می‌رسد رقابت اجباری در بخش خودروهای کوچک برای فولکس واگن، جنرال موتورز و فورد دستکم فعلا آن‌قدر سودآور نیست که آنها را راضی به گسترش فوری فعالیت‌هایشان کند و بنابراین شاید خیلی هم علاقه‌ای نداشته باشند که حضورشان در این کشور، مثلا مانند چین، پررنگ باشد. فولکس واگن از سال ۲۰۱۰ به این سو هیچ خودروی کوچک تازه‌ای را به بازار هند معرفی نکرده و فورد و جنرال موتورز تنها دو خودروی فیستا و Sail U-VA را به خریداران این کشور عرضه کرده‌اند. این درحالی‌است که طی سال‌های اخیر فولکس واگن و جنرال موتورز پیشتاز فروش خودرو در چین بوده‌اند. در مقابل سوزوکی ماروتی و هیوندای به دلیل نمایندگی‌های فروش پرتعداد و شبکه خدمات پس از فروش گسترده در مجموع ۵۴ درصد بازار خودروی هند را در اختیار گرفته‌اند. در کشوری که زیرساخت‌های حمل‌ونقلش، مانند راه‌ها و جاده‌ها، در وضعیت تقریبا اسف‌باری است، وجود شبکه خدمات پس از فروش برای خریداران ضروری است. ماروتی سوزوکی ۳هزار نمایندگی خدمات پس از فروش در هند دارد. هیوندای هم که فعالیتش را در هند از سال ۱۹۹۸ آغاز کرده در حال حاضر ۹۰۴ مرکز برای ارائه این خدمات دارد، درحالی‌که فولکس واگن تنها ۱۱۱ و فورد ۲۶۰ نمایندگی دارند. در میان ۱۰ خودروی پرطرفدار در سراسر هند، ۷ خودرو ساخت ماروتی سوزوکی و هیوندای بوده است.

دولت و فعالان عرصه صنعت خودرو در هند امیدوارند بهبود وضع اقتصاد در آینده، کاهش قیمت سوخت‌های مختلف، اختصاص سوبسید به آنها و نرخ ثابت بهره وام در آینده‌ای نزدیک بازار خودروی این کشور را به همان مسیری برگرداند که تا یکی دو سال پیش با موفقیت و سرعتی امیدوارکننده در آن پیش می‌رفت. فروشندگان سوخت‌ها ظرف چند ماه گذشته کمی کاسته‌اند و دولت هم قصد دارد با اجرای برنامه‌هایی از افت بیش از حد و جبران‌ناپذیر صنعت و بازار خودروی هند جلوگیری کند. هر چه باشد بازار خودروی هند با صدها هزار مشتاق خرید خودرو ظرفیت رشد بالایی دارد و این احتمال هست که با بهبود وضع اقتصاد بین‌الملل مطمئنا در آینده‌ای نه چندان دور به یکی از قطب‌های سودآور عرصه خودرو در آسیا و دنیا تبدیل شود.