پیشنهاد جدید نفتی به کشورهای اکو
گزارش
گروه انرژی- سومین اجلاس وزرای انرژی اکو در حالی در تهران برگزار شد که وزیر نفت در جمع نمایندگان کشورهای عضو اکو خواهان تدوین طرح منشور انرژی جهت تسهیل قانونمند شدن همکاری‌های اعضای اکو شد و گفت: با وجود پتانسیل بالای منطقه، همکاری درون‌منطقه‌ای در حوزه انرژی بسیار ضعیف است. رستم قاسمی افزود: انرژی همواره از نیازهای اصلی بشریت بوده و تنوع بخشی به منابع آن هیچ‌گاه از دغدغه‌های جامعه جهانی حذف نشده است. به‌رغم سرمایه‌گذاری‌های سنگین و رشد فن‌آوری در سال‌های اخیر، انرژی‌های تجدید‌پذیر همچنان سهم اندکی در سبد انرژی جهانی دارند. همکاری‌ها ضعیف است
وی اظهار کرد: به رغم آنکه حدود یک‌چهارم کل ذخایر گاز جهان، یک هشتم کل ذخایر نفت جهان و بیش از پنج درصد کل تولید برق جهان در اختیار کشورهای اکو است، اما همکاری و تجارت درون منطقه‌ای در حوزه انرژی بسیار ضعیف است.
قاسمی با اشاره به سهم سرزمینی و سهم جمعیتی پنج درصدی این منطقه از جهان گفت: در صورت برنامه‌ریزی و استفاده بهینه از انرژی منطقه، اکو به بهترین نحو پاسخگوی نیازهای اقتصادی ملت‌های منطقه خواهد بود.
گسترش تجارت آزاد
قاسمی شدت بخشیدن به همگرایی اقتصادی میان کشورهای عضو این سازمان را همراه با تسهیل در فرآیند آزاد تبادل و تجارت نفت، گاز، الکتریسته و سایر حامل‌های انرژی ضروری دانست و افزود: بنابراین دولت‌های عضو باید کار در حوزه انرژی را در اولویت برنامه‌های اقتصادی خارجی خود قرار داده و به آن متعهد باشند.وی ادامه داد: این امر می‌تواند از طریق تعهد دولت‌های عضو اکو به واگذاری پروژه‌های انرژی در کلیه سطوح به شرکت‌های خصوصی باشد. این امر دسترسی آسان ملت‌های منطقه به انواع انرژی‌ها و افزایش فرصت تجارت آزاد درون و برون منطقه‌ای و در نتیجه افزایش رفاه ملت‌ها را در پی خواهد داشت.
وزیر نفت با تاکید بر اینکه به منظور دستیابی به فرآیندی که مجموعه فعالیت‌های اقتصادی درون منطقه‌ای در حوزه انرژی را تسهیل و قانونمند می‌کند، لازم است همکاری‌های بین کشوری را در قالب طرح جدیدی ارائه دهیم، گفت: طرح جدید منشور انرژی اکو است و یقینا دستیابی به اجماع کلی در این زمینه نیاز به همکاری همه کشورهای عضو برای مطالعه و تصویب آن دارد.
قاسمی گفت: چنین مکانیزم جدیدی باید دارای پایداری در اجرا، پویایی در فرآیند زمان، مبتنی بر تامین منافع مشترک کلیه کشورهای عضو، رعایت اصول اقتصادی در چارچوب قوانین تجارت آزاد بین‌المللی با حفظ تعهدات زیست‌محیطی کشورهای عضو و رعایت حقوق ملل منطقه باشد. وزیر نفت همچنین در حاشیه سومین نشست وزیران انرژی سازمان اکو در جمع خبرنگاران، گفت: اکو از ظرفیت‌های مناسب اقتصادی برخوردار است و اعضای آن باید به خوبی از این ظرفیت‌ها استفاده کنند.
قاسمی ابراز امیدواری کرد این نشست سبب شود که اعضا از ظرفیت های اقتصادی موجود به خوبی استفاده کنند. وی تصریح کرد: همکاری در زمینه صادرات و واردات برق، همچنین موضوع نفت، گاز و پتروشیمی، از محورهای مطرح شده در نشست‌های کارشناسی اعضا بوده است. قاسمی گفت: مناسبات خوبی بین ایران، پاکستان و ترکیه در زمینه صادرات برق و گاز وجود دارد و به دنبال توسعه در این بخش‌ها هستیم.
آغاز رسمی ساخت خط لوله صلح
وی صادرات برق به پاکستان را مهم برشمرد و گفت: ٢١ اسفند ماه قرار است مراسم کلنگ‌زنی خط لوله گاز ایران- پاکستان (خط لوله صلح) با حضور مقام‌های کشورهای منطقه و سران دو کشور برگزار شود. رییس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران نیز در حاشیه سومین نشست وزیران انرژی و نفت کشورهای عضو اکو با اشاره به ذخایر غنی نفت و گاز و پتانسیل‌های بالای انرژی ایران، از توانایی این کشور برای تبدیل شدن به هاب انرژی منطقه خبر داد.
مبادلات بازرگانی در سایه اکو
محمد نهاوندیان تصریح کرد: مطالعات نیز نشان می‌دهد نه تنها در حوزه نفت و گاز، بلکه در حوزه برق و نیرو ایران از لحاظ جغرافیایی و زیرساختی توانایی لازم برای تبدیل شدن به هاب انرژی را دارد. وی درباره مبادلات بازرگانی منطقه اکو گفت: ما در برنامه عمل ١٠ ساله اتاق اکو، افزایش سالانه یک درصدی برای مبادلات بازرگانی درون گروهی تعیین کرده‌ایم که بخشی از آن می‌تواند در حوزه انرژی تامین شود.
نهاوندیان تصریح کرد: دولت‌های کشورهای عضو اکو برای افزایش مبادلات بازرگانی در حوزه انرژی باید از شرکت‌ها و کنسرسیوم‌های درون منطقه‌ای به طور ویژه حمایت کنند و این موضوع یکی از بندهای بیانیه‌های نشست وزیران انرژی و نفت اعضای اکو در تهران به شمار می‌رود. رییس اتاق بازرگانی ایران اعلام کرد: از مجموع ٣٨٠ میلیارد دلار حجم تجارت کشورهای عضو اکو با جهان، ٦٢ میلیارد دلار یا ۵/۷ درصد آن معادلات درون گروهی است. نهاوندیان در باره صادرات نفت به وسیله بخش خصوصی گفت: ما باید سرعت اجرای این کار را افزایش دهیم؛ زیرا چنین کاری در گذشته سابقه نداشته است؛ بهره‌هایی که در شرایط محدودیت می‌توان از آن استفاده کرد همین اصلاحات ساختاری است که بخش خصوصی در حوزه‌هایی که پیش‌تر حضور نداشته است، وارد شود و توانایی خود را نشان دهد.
رییس اتاق بازرگانی گفت: بخش خصوصی توانسته با حضور در برخی از حوزه‌ها و یافتن راه‌‌هایی مناسب، جریان تجارت کشور به خصوص در حوزه صادرات را سامان دهد.
نهاوندیان تاکید کرد: اگر بخواهیم در حوزه واردات کالا نیز با مشکل کمتری رو‌به‌رو باشیم باید اجازه دهیم بخش خصوصی با ابتکارها و ارتباط‌های مویرگی خود در بازارهای جهانی استفاده کند و محدودیت‌ها و مقررات اداری که مانع سرعت و انعطاف‌پذیری می‌شوند، لحاظ نشود.وی همچنین اعلام کرد: ما باید در سیاست‌های ارزی و تجاری خود مشوق‌های لازم را برای حضور بخش‌های خصوصی در این حوزه‌ها فراهم کنیم.نهاوندیان افزود: در ارتباط با تصمیم‌گیری‌ها در بخش سیاست‌های ارزی باید گوشه چشمی نسبت به اهداف راهبردی منطقه‌ای از جمله در حوزه انرژی داشته باشیم. وی تصریح کرد: ابتدا ما باید مقدمه‌های لازم برای توسعه همکاری‌های منطقه‌ای بین دولت‌ها را فراهم کنیم، از این رو برگزاری چنین نشست‌هایی می‌تواند در تحقق این اهداف بسیار موثر باشد. سازمان همکاری اقتصادی (اکو) ابتدا با مشارکت سه کشور ایران، ترکیه و پاکستان بر اساس معاهده ازمیر و با هدف بالابردن سطح زندگی اقتصادی مردم منطقه در سال ١٩٨٥ میلادی تاسیس شد. کشورهای افغانستان، تاجیکستان، آذربایجان، ازبکستان، ترکمنستان، قزاقستان و قرقیزستان در سال ١٩٩٢ به این سازمان پیوستند. از جمله اهداف دیگر سازمان، گسترش تجارت منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و همچنین تلاش برای ادغام تجارت کشورهای منطقه با تجارت جهانی است.
