افزایش قیمت گاز در بازار آمریکا و اروپا

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی
قیمت‌های تک محموله گاز طبیعی در بازار آمریکا طی هفته منتهی به۱۰ آوریل به‌رغم کاهش مصرف گاز طبیعی این کشور به میزان ۶۳/۱۰ درصد، به دلیل کاهش تعداد دکل‌های حفاری فعال در بخش گاز آمریکا و در نتیجه کاهش تولید گاز طبیعی معادل ۳۲/۰ درصد طی هفته گذشته و همچنین کاهش سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا معادل ۱۴ میلیارد فوت مکعب طی هفته منتهی به ۵ آوریل، از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود.

بر این اساس، قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری هاب از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۹۴/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۴ آوریل با ۲۴ سنت (۱/۶ درصد) افزایش تا بیش از ۱۸/۴ دلار در تاریخ ۸ آوریل افزایش یافت، ولی مجددا تا سطح ۰۷/۴ دلار در تاریخ ۱۰ آوریل کاهش یافت.
همچنین قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار نیویورک از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۷۰/۴ دلار در هر میلیون بی‌ تی یو در تاریخ ۴ آوریل، با ۳۱ سنت (۶/۶ درصد) کاهش تا کمتر از ۳۹/۴ دلار در تاریخ ۵ آوریل کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۸۴/۴ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۱۰ آوریل افزایش یافت.
قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار شیکاگو نیز طی دوره مذکور از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود و از حدود ۰۶/۴ دلار تا ۲۵/۴ دلار در هر میلیون بی تی یو افزایش یافت.
قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول برای تحویل در ماه مه ) طی دوره ۸ تا ۱۲ آوریل از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۰۸/۴ دلار در هر میلیون بی تی یو تا ۲۲/۴ دلار افزایش یافت.
همچنین قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه مه، از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود و از حدود ۲۵/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۸ آوریل تا ۴۵/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۱۲ آوریل افزایش یافت.

مصرف گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۱۰ آوریل نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۶۳/۱۰ درصد کاهش یافته است که در این میان مصرف بخش‌های صنعت و خانگی و تجاری به ترتیب با ۵۰/۳ درصد و ۱۲/۲۲ درصد کاهش همراه بوده است. درحالی که مصرف بخش نیروگاهی به میزان ۷۴/۰ درصد افزایش یافته است.
میزان کل تقاضای گاز طبیعی در مقایسه با هفته منتهی به ۳ آوریل در حدود ۳۲/۱۰ درصد کاهش نشان می‌دهد. طی دوره ۳ تا ۱۰ آوریل، میزان واردات گاز طبیعی آمریکا از طریق خط لوله از کانادا و واردات LNGبه ترتیب به میزان ۶۷/۵ درصد و ۰۵/۴۲ درصد کاهش یافته است. واردات گاز طبیعی از کانادا و واردات LNG در مقایسه با میزان مشابه سال قبل به ترتیب در حدود ۵۰/۸ و ۴/۸۱ درصد کاهش نشان می‌دهد.
تولید بازاری گاز طبیعی آمریکا طی دوره مذکور در حدود ۳۲/۰ درصد کاهش داشته که در مقایسه با میزان مشابه سال قبل معادل ۶۵/۱ درصد بیشتر است. در عین حال، بر اساس گزارش موسسه بیکر، تعداد دکل‌های حفاری چرخشی گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۵ آوریل در حدود ۳۷۵ دکل بوده است که در مقایسه با هفته قبل از آن به میزان ۱۴ دکل کاهش
نشان می‌دهد.
از سوی دیگر، تعداد دکل‌های حفاری در بخش نفت (که شامل تولید گازهای همراه نفت نیز می‌شود) طی دوره مذکور به میزان ۳ دکل افزایش یافته و در سطح ۱۳۵۷ دکل فعال قرار گرفته است.
بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۵ آوریل در حدود ۱۶۷۳ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۱۴ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته است.

این ذخایر به میزان ۸۰۴ میلیارد
فوت مکعب کمتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۵ آوریل ۲۰۱۲ بوده و به میزان ۶۶ میلیارد فوت مکعب (۸/۳ درصد) کمتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۱۲- ۲۰۰۸) است. میزان متوسط ذخایر زیر زمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۱۷۳۹ میلیارد فوت مکعب بوده است.
در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۵ آوریل نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۱۶ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته و در سطح ۶۴۶ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته که به میزان ۹۲ میلیارد فوت مکعب (۵/۱۲ درصد) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه کمتر است.

ذخایر در منطقه تولیدی (آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و ...) به میزان ۴۶ میلیارد فوت مکعب کمتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه یعنی ۷۳۶ میلیارد فوت مکعب بوده و نسبت به هفته قبل از آن به میزان۵ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته و در سطح ۶۹۰ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است.
سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید نیز به میزان ۳۴۶ میلیارد فوت مکعب (۴/۳۳ درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۵ آوریل ۲۰۱۲ کمتر است. سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۵ آوریل نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۷ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۳۳۷ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است که معادل ۷۲ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه است.

به طور کلی در حال حاضر، سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۱۶۷۳ میلیارد فوت مکعب است، در محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.
*کارشناسان موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی
www.iies.org