بودجه‌ای برای اجرا؟ - ۲۵ بهمن ۸۶
<p> محمدصادق جنان‌صفت </p> <p> محمود احمدی‌نژاد، رییس‌جمهور ایران است. او در دوره ۳۰ماهه ریاست بر قوه مجریه، رفتار و گفتارهای تازه و بدیعی را نسبت به همتاهای قبلی ارائه کرده است که عموما بحث‌برانگیز بوده‌اند. تازه‌ترین رفتار و تصمیم بدیع او روز گذشته بود که به جای رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی (معاون راهبردی رییس‌جمهوری) و یا وزیر اقتصاد، راسا برای دفاع از لایحه بودجه سال ۱۳۸۷ کل کشور به مجلس قانونگذاری رفت. </p> <p> آیا مسوول اصلی بودجه‌ریزی به لحاظ ذهنی و اشراف بر ارقام و اقلام بودجه، آمادگی کافی را برای دفاع از لایحه نداشته است؟ شاید هم احمدی‌نژاد تشخیص داده است حضور شخصی وی برای دفاع از لایحه بودجه به لحاظ سیاسی موثرتر است. </p>
محمدصادق جنان‌صفت
محمود احمدی‌نژاد، رییس‌جمهور ایران است. او در دوره ۳۰ماهه ریاست بر قوه مجریه، رفتار و گفتارهای تازه و بدیعی را نسبت به همتاهای قبلی ارائه کرده است که عموما بحث‌برانگیز بوده‌اند. تازه‌ترین رفتار و تصمیم بدیع او روز گذشته بود که به جای رییس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی (معاون راهبردی رییس‌جمهوری) و یا وزیر اقتصاد، راسا برای دفاع از لایحه بودجه سال ۱۳۸۷ کل کشور به مجلس قانونگذاری رفت.
آیا مسوول اصلی بودجه‌ریزی به لحاظ ذهنی و اشراف بر ارقام و اقلام بودجه، آمادگی کافی را برای دفاع از لایحه نداشته است؟ شاید هم احمدی‌نژاد تشخیص داده است حضور شخصی وی برای دفاع از لایحه بودجه به لحاظ سیاسی موثرتر است. به هر‌رو، رییس‌جمهور روز گذشته به مجلس قانونگذاری رفت و در دفاع از لایحه تدوین شده دولت برای بودجه سال ۱۳۸۷ کل کشور سخنرانی کرد. او در خطاب به اعضای مجلس هفتم نیز نکاتی را یادآور شد و از آنها خواست در تصویب لایحه بودجه دقت لازم را داشته باشند.
دقت در ماهیت سخنان دیروز رییس‌جمهور در مجلس و مقایسه آن با سخنان وی در روز تقدیم لایحه بودجه نشان می‌دهد که بحث تازه‌ای برای تقویت لایحه وجود نداشت، اما رییس جمهور در بحث‌هایش به یک نکته بسیار مهم اشاره کرد و گفت: «مجلس ما ۱۰۰ برابر مجالس دیگر کار می‌کند اما یک‌صدم نتیجه می‌گیرد. دولت هم صد برابر دولت‌های دیگر کار می‌کند اما یک‌صدم نتیجه می‌گیرد.» رییس‌جمهور با گفتن این نکته ضمن این که تایید می‌کند دولت در نتیجه‌گیری‌ها ضعف دارد و ناکارآمد است، در بیان چرایی آن می‌گوید: چون سازوکارهایی که وجود دارد، مال شما نیست، سازوکارهایی بوده و دولت می‌خواهد آن را اصلاح کند. پاسخی که رییس‌جمهور در توضیح ناکارآمدی دولت بیان می‌کند، به نظر می‌رسد تا اندازه‌ای مقرون به حقیقت است، اگرچه همه واقعیت نیست. ناکارآمدی دولت در نتیجه‌گیری از کار زیاد - دولت‌های قبلی نیز این گرفتاری را کم و بیش داشتند - بیش و پیش از هر چیز، دخالت در حوزه وظایف، خواسته‌ها و توانایی شهروندان در امور گوناگون به ویژه کسب‌وکار و معیشت مردم با انگیزه‌های گوناگون است. تا زمانی که دولت‌ها به خود حق می‌دهند در حوزه کسب‌وکار و معیشت شهروندان دخالت کرده و توانایی‌های آنها را نادیده می‌گیرند و با این انگیزه که عقل دولت بیش از عقل شهروندان است، در هر کار جزیی دخالت می‌کنند، روزگار به همین شکل ادامه پیدا می‌کند. وقتی نهاد دولت و نهاد قانونگذاری نمی‌پذیرند که از قدرت و توانایی کارشناسی شهروندان استفاده کنند و با انگیزه‌های سیاسی درباره بودجه تصمیم می‌گیرند، تداوم وضعیت موجود حتمی است. این گونه است که در پایان سال رییس دولت سعی می‌کند مجلس را مسوول نابسامانی‌ها معرفی کند و به صراحت می‌گوید: سال آینده نیز چون مجلس لایحه را تغییر داده است، این نابسامانی‌ها - تورم - حتمی خواهد بود. البته در مقابل، چهره‌های اقتصادی مجلس نیز با صرف نظر کردن از نقش برخی مصوبات مجلس از جمله تثبیت قیمت‌ها در هدایت نقدینگی به سمت بازارهای ملتهب از جمله مسکن، تلاش خواهند کرد فقط نقش بیماری هلندی را پر رنگ کنند که به اعتقاد آنها فقط از بودجه عمرانی بالا نشات می‌گیرد.
وقتی رییس‌جمهور در صحن علنی مجلس با صراحت می‌گوید: اگر مجلس درآمدهایی را پیش‌بینی کرد و محقق نشد که من اکنون می‌گویم محقق نمی‌شود، آخر سال این «کسری و تورم و لایحه متمم» می‌شود، باید پذیرفت که اجرای مصوبات بودجه مصوب مجلس با چالش شروع خواهد شد. وقتی رییس دولت با صراحت می‌گوید «نوشتن آیین‌نامه مربوط به لایحه خدمات مدیریت یک سال طول می‌کشد»، یعنی این که این خواست مجلس نیز اجرا نخواهد شد. آیا نمایندگان مجلس قانونگذاری بدون ملاحظه این محدودیت‌ها بودجه‌ای برای اجرا نشدن تصویب می‌کنند؟
