۳۰ دقیقه زمان معاملات افزایش می‌یابد - ۲۵ بهمن ۸۶
مدیرعامل شرکت بورس: با راه‌اندازی سامانه معاملاتی جدید
ایران بورس: کارگزاران بازار سرمایه با رییس سازمان بورس و اوراق بهادار و مدیر عامل شرکت بورس جلسه مشترکی را برگزار کردند. بر اساس گزارش روابط عمومی بورس، در این جلسه که عصر روز سه‌شنبه برگزار شد، ابتدا علی صالح‌آبادی، رییس سازمان بورس استمرار تشکیل این جلسات را مثمر ثمر ارزیابی و به سفر اخیر به کشورهای جنوب شرق آسیا اشاره کرد و گفت: بورس کشورهای مختلف عمدتا آزاد هستند و سرمایه‌گذاران خارجی رقم بالایی از سرمایه‌گذاری را در این بورس‌ها به خود اختصاص داده‌اند. به طور مثال۶۰ تا ۷۰درصد حجم معاملات روزانه بورس‌های اندونزی و مالزی که شباهت و سنخیت بیشتری با ما دارند، توسط سرمایه‌گذاران خارجی انجام می‌شود.
وی بورس ایران را دارای فضای بسته دانست و ادامه داد: سرمایه‌گذاری خارجی در بورس ایران رقم پایینی را به خود اختصاص داده است و اگر در همین فضا بمانیم، خیلی نمی‌توانیم پیشرفت کنیم و باید با کشورهای دیگر ارتباط و تعامل داشته باشیم.
صالح‌آبادی گفت: برای اینکه فضای بورس خود را به دیگر کشورها نزدیک کنیم، بحث آموزش بسیار مهم است و باید ساختار و سیستم‌های بورس‌های آنها را فرا گرفت و دانش آن را به داخل کشور منتقل کنیم. همچنین باید فاند (Fund) خارجی تشکیل دهیم تا پول جمع‌آوری و به داخل کشور هدایت شود؛ چرا که با توجه به P/E پنج در بازار سرمایه ما که خیلی پایین است و دارای پتانسیل فراوان، این امر ممکن به نظر می‌رسد.
وی در ادامه افزود: باید پذیرش متقابل شرکت‌ها در بورس انجام شود و ابتدا شرکت‌های ما باید پذیرش شوند که البته دولت حمایت خود را از این کار اعلام کرده است.
همچنین با ایجاد شعب دفاتر کارگزاری در کشورهای دیگر می‌توان با آنها تعامل بر قرار کرده یا از کارگزاری‌های آنها لیسانس دریافت کرد که سازمان بورس و شرکت بورس از کارگزاری‌هایی که سعی کنند فعالیت‌های برون مرزی را توسعه دهند، حمایت و امتیازاتی را قایل می‌شود.
صالح‌آبادی مسوولیت کارگزار معرف‌ها را مهم دانست و افزود: طبق دستورالعمل جدید پذیرش، دیگر خود بورس برای شرکت‌ها گزارش پذیرش و امید نامه تهیه نمی‌کند و این امر از طریق شرکت‌های تامین سرمایه و کارگزار معرف‌ها (مشاوران پذیرش) با قراردادی که آن شرکت‌ها منعقد می‌کنند و در قبال دریافت حق‌الزحمه، صورت می‌گیرد. سیاست دولت نیز بر این است که در کوتاه‌ترین زمان ممکن تمام شرکت‌های دولتی که آمادگی ورود به بورس را دارند؛ هرچند با‌درصد کم برای کشف قیمت وارد بورس شوند و لذا یک تحرکی را هم در آن حوزه نیاز داریم.
رحمانی:سهام شرکت‌های ایرانی در کشورهای دیگر بالاتر معامله می‌شود
در ادامه این جلسه دکتر رحمانی، مدیر عامل شرکت بورس گفت: سهام شرکت داخلی ممکن است با قیمت‌های بهتر از بورس تهران در بورس‌های خارجی به فروش برسد و این مزیتی برای شرکت‌ها و سهامداران آنها خواهد بود.
دکتر علی رحمانی افزود: تاکنون شش شرکت آمادگی خود را برای حضور در بورس‌های خارجی اعلام کرده‌اند.
علی رحمانی با بیان اینکه ۲۳ شرکت بورسی پتانسیل‌های لازم را برای حضور در بورس‌های خارجی دارند، افزود: مرحله بعدی این واگذاری‌ها ارائه اطلاعات مالی این شرکت‌ها به زبان انگلیسی است .
وی ادامه داد: در جلسه معارفه این شرکت‌ها در بورس‌های مالزی، هنگ‌کنگ و سنگاپور زمینه را برای ورود شرکت‌های بعدی نیز فراهم می‌کنیم.
مدیرعامل شرکت بورس اوارق بهادار در خصوص الزامات مربوط بین‌المللی کردن بورس تهران ضمن بیان اینکه بین‌المللی کردن بورس تهران یک شعار نیست و در واقع یک الزام قانونی است، افزود: براساس ماده ۱۵ قانون برنامه چهارم شورای بورس موظف است که اقدامات لازم برای بین‌المللی کردن بورس تهران را انجام دهد. علاوه برآن سند چشم انداز ایجاب می‌کند در صورتی که بخواهیم موقعیت ممتازی در منطقه خاورمیانه داشته باشیم، باید بورس ایران را بین‌المللی کنیم.
وی به وجود بورس‌های بین‌المللی در خاورمیانه اشاره کرد و گفت: اگر بخواهیم موقعیت خوبی در منطقه داشته باشیم، لازمه آن بین‌المللی کردن بورس تهران است.
تامین منابع مالی جدید با بین‌المللی کردن بورس تهران
دکتر رحمانی ادامه داد: در صورتی که بخواهیم قوانین اصل ۴۴ را به طور کامل اجرا کنیم نیازمند منابع مالی جدیدی هستیم و تامین بخشی از منابع مالی جدید در بازار سرمایه از طریق بین‌المللی کردن بورس تهران امکان‌پذیر خواهد بود.
وی با اشاره به اینکه بورس بین‌المللی بورسی است که در آن سرمایه‌گذاران خارجی امکان انجام خرید و فروش سهام را دارند و نهادهای مالی بین‌المللی فعال در بازار سرمایه درآن بورس فعالیت می‌کنند، افزود: البته تشکیل چنین بازاری با اخذ مجوزهای قانونی صورت می‌گیرد و نهادهای مالی ایرانی مثل شرکت‌های تامین سرمایه و کارگزاران نیز در بورس‌های خارجی باید فعال باشند تا شرکت‌های ایرانی در بورس‌های خارجی پذیرش شوند و به طور متقابل امکان پذیرش شرکت‌های خارجی در بورس ایران نیز فراهم شود.
مدیرعامل شرکت بورس تاکید کرد: بورس تهران گام اول بین‌المللی شدن را سال‌ها قبل با اجازه ورود سرمایه‌گذار خارجی به بورس ایران برداشته است البته محدودیت سقف سرمایه‌گذاری خارجی در هر یک از شرکت‌ها ۱۰ درصد است که در صورتی که سرمایه‌گذار خارجی به ایران مراجعه کند یا شرکت‌های ایرانی در بورس خارج پذیرش شوند، این رقم بسیار ناچیز است و با میزان۱۰ درصد امکان پذیرش شرکت‌های ایرانی در بورس‌های خارجی فراهم نیست.
وی ادامه داد: حداقل میزان سهم قابل عرضه در بورس هنگ‌گنگ ۱۵ درصد است که البته این مقررات ۴۰ درصد بوده است که با تبصره و استثنا به ۱۵ درصد رسیده است و این میزان در بورس مالزی حدود ۲۵ درصد است هر چند موافقت شده که شرکت‌های ما با درصد کمتری وارد آن بازار شود.
دکتر رحمانی با اشاره به اینکه ما نیاز داریم که قانون سرمایه‌گذاری خارجی را اصلاح کنیم، گفت: در ایران محدودیتی برای سرمایه‌گذاران خارجی که بخواهند شرکتی را مدیریت کنند، وجود ندارد و آنها می توانند شرکت‌ها را خریداری کنند و ۱۰۰درصد از سهام آن را مدیریت کنند.
منتهی برای مقاصد سرمایه‌گذاری کوتاه مدت پرتفوی محدودیت سقف ۱۰ درصد وجود دارد. علاوه برآن بحث خروج سرمایه در بورس مطرح است وبراساس قانون هرخارجی که سرمایه‌اش را وارد بورس می کند تا ۳ سال نمی‌تواند آن را از بورس خارج کند. البته این امر یک ریسک برایش به حساب می‌آید و به همین دلیل میزان جذب سرمایه‌گذاران خارجی ما در بورس زیاد نبوده است.
مدیرعامل شرکت بورس گام بعدی بحث سرمایه‌گذاری خارجی را فروش سهام شرکت‌های ایرانی در بورس‌های خارجی دانست و افزود: خوشبختانه با بورس مالزی و اندونزی تفاهمنامه‌ای در این خصوص امضا کرده ایم و با بورس هنگ‌کنگ مذاکراتی داشته‌ایم و امیدواریم که به‌زودی به مرحله امضای تفاهمنامه‌ای با این بازار بین‌المللی برسیم.
وی در خصوص فرآیند عرضه سهام در بورس‌های خارجی خاطرنشان کرد: در بررسی بازارهای خارجی که سهام شرکت‌های ایرانی را می‌توانند عرضه کنند، بورس هنگ‌کنگ یک بورس بین‌المللی است، اما با توجه به بررسی‌ها و مذاکراتی که انجام داده‌ایم بورس مالزی شرایط همگن‌تری دارد. رحمانی با اشاره به بحث نقل و انتقال ارز درباره فروش سهام شرکت‌های ایرانی بورس‌های جهانی گفت: از الزامات خاص فروش سهام شرکت‌ها به بورس‌های خارجی بحث نقل و انتقال ارز است و زمانی که سهم شرکت‌های ایرانی وارد بورس‌های خارجی می‌شود، ارز را وارد مملکت می‌کنیم. تا اینجا مشکلی وجود ندارد، اما شرکت‌ها سود نقدی به سهامداران خود پرداخت می‌کنند و طبیعتا سرمایه‌داری که در بورس مالزی سهم شرکت ما را می‌خرد او هم می‌تواند سود دریافت کند و در اینجا باید مقررات مربوط به انتقال سود مشخص شود.
وی ادامه داد: از دیگر الزامات پذیرش در بورس‌های خارجی رعایت ضوابط گزارشگری مالی و استانداردهای حسابداری بین‌المللی است. اگر شرکتی بخواهد وارد بورس خارجی شود باید صورت‌های مالی خود را براساس استانداردهای بین‌المللی ارائه مجدد کند. پس ما باید بتوانیم ارتباطی بین حسابرسان خودمان با حسابرسان بین‌المللی فراهم کنیم تا بتوانند در سر برگ حسابرسان معتمد مالزی گزارش خود را ارئه کنند. دکتر رحمانی افزود: از بهترین روش‌های عرضه سهام در بازارهای بین‌المللی روش پذیرش بخشی است، به این شکل که بخشی از سهام شرکت را جدا می‌کنیم و در بورس خارجی سپرده و می‌فروشیم.
مزیت این روش برای ما این است که فشاری بر تراز ارزی کشور وارد نمی‌کند و برای سرمایه‌گذارخارجی هم مزیت حذف ریسک نرخ ارز را به همرا می‌آورد. این در حالی است که اگر سرمایه‌گذار خارجی وارد بورس تهران شود، ریسک نرخ ارز را باید تحمل کند. هر چند که این ریسک در مورد سود نقدی باقی می‌ماند.
وی حضور در بورس‌های جهانی را از چند جهت حائز اهمیت دانست و تاکید کرد: با ورود شرکت‌ها به بورس و بازارهای جهانی دانش فنی و استانداردهای بورس، استانداردهای مدیریتی و راهبری شرکتی بالاتر می‌رود. این امر به افزایش شفافیت و بهبود مدیریت شرکت‌ها کمک خواهد کرد و این شرکت‌ها به لحاظ تحلیل مالی و مدیریت سرمایه‌گذاری زیر ذره‌بین صدها سرمایه‌گذار از بورس‌های مختلف دنیا خواهند بود و در نهایت تحلیل جهانی
در بهبود کشف قیمت‌ها نقش اساسی خواهند داشت.
انتقال ایستگاه‌های معاملاتی به کارگزاری‌ها در حال انجام است
وی در خصوص انجام معاملات الکترونیکی افزود: سعی می‌کنیم که امکان انجام معاملات در دفاتر کارگزاری را فراهم کنیم ودر حال حاضر ایستگاه‌های معاملات به دفاتر کارگزاری‌ها در حال انتقال است. این امر برای کارگزاران و سرمایه‌گذاران مزیت دارد و در گام بعدی امکان انجام معاملات برای مردم را فراهم می‌کنیم.
البته این امر پیچیدگی‌هایی دارد و ما در حال انجام مطالعاتی در این خصوص هستیم، در بازارهای بین‌المللی کارگزار به مشتریان خود میزانی اعتبار می دهد و مشتری تا سقفی خرید سهام را انجام می‌دهد.
وی برنامه‌های بورس برای بین‌المللی شدن، شامل ایجاد بازار بین‌المللی سهام در کیش را عنوان کرد و ادامه داد: در صورتی که بخواهیم به سرعت بین‌المللی شویم باید اجازه دهیم که خارجی‌ها نیز سهام شرکت بورس را بخرند. اما از آنجا که قانون اوراق بهادار اجازه نمی‌دهد که این رقم بیش از ۵/۲ درصد باشد، سعی می‌کنیم بورس بین‌المللی کیش را به ثبت برسانیم که بخشی از سهام مربوط به شرکت‌های داخلی باشد و بخشی مربوط به بورس‌های خارجی و این به لحاظ بازاریابی و استانداردهای بالا به روند حضور سرمایه‌گذاری خارجی کمک خواهد کرد .
وی با اشاره به اینکه آموزش شرکت‌های تامین سرمایه و شرکت‌های کارگزاری زمان بر است، افزود: راه میانبر برای ارتقاء وضعیت بازار ایجاد بورس بین‌المللی در کیش و معاملات سهام براساس یورو است، البته اگر بتوانیم منطقه آزاد مالی در تهران ایجاد کنیم، بهتر می‌توانیم ریسک های مربوط به این‌گونه سرمایه گذاری خارجی را کنترل و حتی از خیلی از ریسک‌ها موجود اجتناب کنیم .
وی به بودجه ۸۷ اشاره کرد و گفت: بودجه ۸۷ را از امروز در مجلس داشتیم، از فردا مجلس وارد بررسی ماده واحده می‌شود و ما نظراتمان را طی یک گزارش تهیه و ارسال می‌کنیم تا وقتی وارد بحث‌های تبصره می‌شوند، نظرات ما مبنی بر عدم گرفتن ۴۰درصد سود سهام شرکت‌هایی که وارد بورس شده اند و نیز عدم اخذ یک دوازدهم مالیات در راستای رعایت حقوق سهامداران مورد عنایت قرار
گیرد.
عرضه پالایشگاه اصفهان و کشتیرانی تا پایان اسفند
مدیر عامل بورس به واگذاری‌های جدید اشاره کرد و گفت: ما پالایشگاه اصفهان و کشتیرانی را تا پایان اسفند ماه عرضه می‌کنیم. در بودجه نسبتی که مربوط به قیمت فروش نفت خام به پالایشگاه‌ها بوده، عوض شده که قبلا ۷/۹۳درصد بوده؛ ولی الان ۹۴درصد شده است که می‌تواند روی برنامه‌ای که از پالایشگاه گرفته شده است، تاثیر بگذارد. از سوی دیگر برخی شرکت‌ها زیان انباشته دارند و طبق قانون تجارت سود قابل تقسیم ندارند؛ ولی طبق بودجه باید ۴۰درصد سود سال جاری خود را به خزانه واریز کنند. در نتیجه این شرکت به دلیل وجود زیان انباشته قابل ورود به بورس نمی‌باشد و این می‌تواند به نحو منفی بر درآمد حاصل از واگذاری سهام در بورس تاثیر گذارد.
رحمانی دستورالعمل جدید پذیرش را برای کارگزاری‌ها فرصتی مناسب برای کار جدید ارزیابی کرد و افزود: در آن پیش بینی مشاور پذیرش شده است که می‌تواند هم شرکت تامین سرمایه باشد و هم کارگزاری، با توجه به بحث شناسایی مشکلات شرکت‌های دولتی باید کل کارهای آماده سازی و واگذاری شرکت‌های دولتی را بین ۲۷ کارگزار معرف را تقسیم کار کرده و در قالب ۶ یا ۷ تیم سازماندهی کنیم.
چون خصوصی سازی امکانات لازم را ندارد تا وقت و انرژی برای آماده سازی که بسیار مهم است، بگذارد و با توجه به اینکه کارگزاری‌ها و ما با مشکلات آشنا هستیم، می‌توانیم درگیر مشکلات آنها شده و آنها را قبل از واگذاری به دولت منتقل کنیم تا دولت تصمیمات خود را انجام دهد تا دیگر خیلی نگران مسائل بعد از واگذاری نباشیم. البته پس از ابلاغ قانون اصل ۴۴، سازمان خصوصی‌سازی نیز امکانات بیشتری جهت آماده‌سازی در اختیار خواهد داشت.
کمبود نقدینگی، چالش اصلی بازار
مدیر عامل شرکت بورس چالش اصلی بازار سرمایه را نقدینگی دانست و گفت: در واگذاری کشتیرانی و پالایشگاه اصفهان که احتمال واگذاری آن در سال جاری بالای ۹۰درصد است، واقعیت این است که در بازار پول نیست. آیین‌نامه اعطای تسهیلات خرید سهام نیز با مشکل مواجه شده و بانک مرکزی خیلی موافق آن نیست.
سعی می‌کنیم مصوبه بانک مرکزی را بگیریم و پیشنهاد ما این است که به بانک‌ها تکلیفی نشود که حتما تسهیلات دهند؛ ولی حداقل بانک‌ها را آزاد بگذارند و دستورالعمل بدهند که هر بانکی که تمایل داشت بتواند تسهیلات خرید سهام پرداخت کند. شرایط این نوع تسهیلات نیز به صلاحدید بانک‌ها و بر اساس خط مشی‌های اعتباری آنها تعیین شود.
رحمانی، سبدهای مشاع را برای جذب نقدینگی موثر دانست و گفت: در اندونزی ۲۴۰میلیون نفر زندگی می‌کنند که فقط ۶۰۰ هزار نفر سهامدار هستند و مردم را غیرمستقیم و از طریق سبدهای مشاع درگیر بورس می‌کنند که سرمایه‌گذاران با خیال آسوده خود را طرف حساب با یک شرکت سرمایه‌گذاری یا کارگزاری خاص می‌دانند که ما هم با ایجاد سبد مشاع و تبلیغ آن در شرایط فعلی می‌توانیم یک مقدار از مشکلات کمبود نقدینگی را حل کنیم.
همچنین ما می‌توانیم از طریق مطبوعات خدمات خرید و فروش سهام را اطلاع رسانی کرده و در زمینه فرهنگ سازی از طریق آموزش و پرورش در مجله رشد که برای دانش‌آموزان منتشر می‌شود، مطالبی را در مورد بازار سهام ارائه و همچنین اقدام به انتشار کتاب نماییم.
وی گفت: حضور در بازارهای خارجی بحث اساسی است که تلاش‌هایی صورت گرفته مانند مجوز کارگزاری بانک صادرات برای ایجاد شعبه در قطر و کارگزاری مفید که بحث فروش یونیت‌ها را در کویت دنبال می‌کند. همچنین کارگزاری آبان مشارکت با یک کارگزاری اماراتی را پیگیر است ولی پتانسیل بیشتری وجود دارد.
رحمانی به انتقال ایستگاه‌های معاملاتی از تالار سعدی به دفاتر کارگزاری اشاره کرد و گفت: قرار شده که ایستگاه‌های معاملات به دفاتر کارگزاری منتقل شوند؛ ولی تالار حافظ باقی می‌ماند و برنامه ما این است که همه یک ایستگاه معاملات در این تالار داشته باشند و در شهرستان‌ها بورس طبق مصوبه هیات مدیره یک دفتری برای نظارت بر کارگزاری‌ها، پذیرش و دیگر مسائل خواهد داشت.
وی به برنامه‌های مطالعاتی اشاره کرد و اظهار داشت: با راه‌اندازی سیستم جدید امکان دارد که سرعت کارها به دلیل عدم آشنایی کافی کند شود؛ بنابراین تصمیم داریم حداقل ۳۰ دقیقه به ساعت معاملات اضافه می‌شود و دیگر اینکه دامنه نوسان از ۲ به ۳درصد افزایش یابد و برای افزایش بیشتر دامنه نوسان باید گام به گام بیشتر پیش رفت تا موج ایجاد نشود و با ارزیابی قدم قبلی به جلو حرکت کرد.
