نفت اوپک تا ۳ دلار ارزان می‌شود - ۲۶ اسفند ۹۱
گزارش اوپک از وضعیت نفت در ماه فوریه
گروه بورس جهانی - حمزه بهادیوند چگینی: سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در تازه‌ترین گزارش ماهانه خود وضعیت نفت کشورهای عضو این سازمان را برای ماه فوریه منتشر کرده است. این گزارش با بررسی وضعیت اقتصادی کشورهای جهان و تحلیل عرضه و تقاضای نفت روند قیمت‌ها را در ماه گذشته مورد ارزیابی قرار داده است، این در حالی است که روند قیمت‌های جهانی نفت در ماه گذشته به تاثیر از اخبار و اطلاعاتی که از اقتصاد جهان منتشر شده، اکثرا نزولی بوده است.
قیمت نفت آمریکا که در ۱۳ فوریه روی رقم ۹۷ دلار معامله می‌شد، در همین تاریخ در ماه مارس به ۹۲ دلار رسیده است. قیمت نفت برنت در همین فاصله زمانی با حدود ۶ دلار کاهش مواجه شده است.
بر اساس گزارش جدید اوپک، بهای سبد نفتی اوپک در ماه فوریه به طور میانگین به ۱۱۲ دلار و ۷۵ سنت رسیده است که این رقم به میزان ۳ دلار و ۴۷ سنت از میانگین ماه قبل بیشتر است. این در حالی است که پیش‌بینی‌ها از رشد اقتصادی ۲/۳ درصدی برای جهان در سال جاری خبر می‌دهند در حالی که رشد اقتصادی جهان در سال گذشته ۳ درصد تخمین زده شده است. بر این اساس میزان تقاضا برای نفت تا پایان سال با افزایش مواجه خواهد شد، هرچند فعلا به دلیل چشم‌انداز کشورهای مختلف تاثیرگذار نظیر آمریکا، چین، ژاپن و اروپا سرمایه‌گذاران و خریداران واقعی نفت، دست از تقاضای بالا کشیده‌اند، اما تداوم سیاست‌هایی که امیدواری‌ها را به بهبود اقتصادی جهان افزایش می‌دهند قادراست تحرک بیشتری را در بخش واقعی اقتصاد جهان به وجود آورده و بر این اساس به افزایش قیمت‌های نفت در ماه‌های پیش رو به خصوص در نیمه دوم سال منجر شود.
براساس گزارش‌هایی که از اقتصاد کشورهای دنیا منتشر شده است و اوپک در گزارش اخیر خود نیز به آن اشاره کرده، اقتصاد ایالات متحده به دنبال کاهش بودجه‌های خود در سال‌جاری رشد کمتری را به میزان ۱/۰ واحد درصد تجربه خواهد کرد، در حالی‌که ژاپن با همین میزان افزایش رشد اقتصادی ۸/۰ درصدی را کسب می‌کند که بهبود صادرات این کشور علت اصلی آن است. در عین حال پیش‌بینی‌ها از تداوم چالش‌های منطقه یورو ادامه دارد به طوری‌که گزارش ماه فوریه اوپک حکایت از کاهش نرخ رشد اقتصادی این منطقه اقتصادی از ۲/۰ به ۱/۰ درصد دارد. البته رشد اقتصادی چین و هند به ترتیب به ۱/۸ و ۱/۶ درصد می‌رسد که این موضوع در کل اثری بالا بر روند رشد تقاضا برای نفت خواهد داشت. به هر حال با توجه به پیش‌بینی‌هایی که مجامع معتبر اقتصادی دنیا برای روند رو به بهبود کشورهای بزرگ دنیا دارند باید گفت قیمت نفت تا پایان سال - هرچند مسیر کوتاه مدت نزولی را طی کرده است - اما اگر اتفاق خاصی به خصوص در حوزه مسائل ژئوپلتیک نیفتد افزایشی خواهد بود.
با این اوصاف انتظار می‌رود افزایش قیمت به واسطه رشد تقاضای واقعی اتفاق بیفتد، به طوری‌که پیش‌بینی می‌شود در سال ۲۰۱۳ میزان افزایش تقاضا برای نفت روزانه ۸۰۰ هزار بشکه باشد که گفته می‌شود این میزان افزایش توسط کشورهایی چون چین، خاورمیانه و آمریکای لاتین ایجاد شود. این در حالی است که انتظار می‌رود تقاضای نفت برای کشورهای عضو سازمان همکاری برای توسعه (OECD) کاهش یابد؛ هرچند میزان کاهش آن از افت سال قبل کمتر است. در عین حال، پیش بینی اوپک آن است که روزانه ۷/۲۹ میلیون بشکه تقاضا برای نفت اوپک وجود داشته باشد که این رقم ۴۰۰ هزار بشکه کمتر از میزان ۲۰۱۲ است.
در طرف دیگر به گزارش اوپک، عرضه کشورهای غیرعضو OECD در ماه فوریه با ۶/۰ درصد رشد مواجه شده که در مقایسه با ژانویه تغییری نداشته است، اما در مقایسه با فوریه سال قبل با ۱/۰ واحد درصد کاهش مواجه شده است. در میان این کشورها پیش‌بینی می‌شود رشد عرضه سالانه نفت ایالات متحده با نیم واحد درصد کاهش از یک درصد رشد در سال ۲۰۱۲ به نیم درصد در سال جاری خواهد رسید. کانادا تغییری نخواهد داشت، عرضه روسیه نیز با کاهش مواجه می‌شود، در این میان عرضه سودان که در سال گذشته رشد منفی داشت، امسال با بهبود عرضه نفت با رشد مثبت مواجه می‌شود. به طور کلی انتظار می‌رود روند کاهشی در سال ۲۰۱۳ در عرضه کشورهای غیر عضو OECD طی شود.
در رابطه با پیش‌بینی و اعلام قیمت‌های نفت نیز در این گزارش آمده است، قیمت نفت اوپک در مقایسه با اکتبر ۲۰۱۲ با حدود ۲ دلار کاهش مواجه شده، در حالی که تقریبا کاهش قیمت‌های سایر انواع نفت خام به همین میزان است. به طوری که میانگین قیمت ۲۰۱۲ نفت اوپک ۱۱۴ دلار و ۶۲ سنت بوده و انتظار می‌رود این رقم در سال جاری به ۱۱۰ دلار و ۹۳ سنت برسد. این پیش بینی برای نفت برنت حکایت از کاهش انتظار قیمت این نوع نفت در سال جاری از ۱۱۵ دلار و ۷ سنت تا ۱۱۴ دلار و ۵۷ سنت دارد. همچنین پیش بینی می‌شود میانگین قیمت نفت آمریکا از میانگین ۱۰۱ دلار و ۳۳ سنت سال ۲۰۱۲ به ۹۵ دلار و ۲ سنت در سال جاری برسد. این در حالی است که در ماه فوریه در مقایسه با ژانویه قیمت نفت اوپک به طور میانگین از ۱۰۹ دلار و ۲۸ سنت به ۱۱۲ دلار و ۷۵ سنت افزایش یافته و نفت برنت با تغییر ۳ دلار و ۲۸ سنت و نفت آمریکا با ۵۴ سنت افزایش به ترتیب به ۲۹/۱۱۶ و ۳۱/۹۵ دلار رسیده‌اند.
گزارش فوریه اوپک در عین حال در بخشی دیگر به بررسی قراردادهای آتی نفت در بازارهای مختلف پرداخته و اعلام کرده قیمت‌های آتی نفت خام قیمت‌های بالای خود را در نیمه اول ماه فوریه حفظ کردند که دلیل اصلی آن انتشار آمار امیدوارکننده از اقتصادهای بزرگ دنیا در آینده بود. در این بین عوامل دیگری نظیر بازار بنزین، اختلالات تولید و انتظار افزایش تقاضای جهانی برای نفت همگی منجر به افزایش قیمت‌های آتی در نیمه اول فوریه شد، اما از میانه فوریه قیمت‌ها اندکی کاهش یافت و دوباره در ماه مارس افزایش یافت. با این حال روند افزایش قیمت نفت آمریکا در بازار نایمکس از اواسط دسامبر سال گذشته آغاز شد و تا میانه فوریه سال جاری ادامه یافت، اما از آن به بعد به تبعیت از بازار نقدی، قیمت این محصول روندی کاهشی به خود گرفت، اما هنوز قیمت‌های کنونی این نوع قراردادها از قیمت‌های اکتبر ۲۰۱۲ بالاتر است.
به عقیده تحلیلگران اوپک، کاهش قیمت یک ماه گذشته در بازار قراردادهای آتی نفت به دلیل عقب‌نشینی نسبی خریداران از بازارهای نایمکس و لندن بوده به طوری که تعداد قراردادهای بلند مدت ۱۷۵ هزار و ۲۱۱ مورد بوده که بسیار کمتر از ۲۰۹ هزار قراردادی است که پیشتر در این بازار ثبت شده بود. اما برای سررسیدهای نزدیک‌تر میزان قراردادها افزایش یافته به طوری که در ۲۶ فوریه ۱۵۹ هزار و ۸۱۶ قرارداد در این بازار ثبت شده است که تقریبا ۵ برابر قراردادهای گذشته است. به عبارتی اطمینان معامله‌گران به آینده در بازارهای آتی نفت کاهش یافته و ریسک گریزتر از قبل شده‌اند که در نتیجه، این موضوع بر حجم معاملات بلندمدت اثر منفی گذاشته و دامنه معاملات را کوتاه‌تر کرده است. در مجموع قیمت نفت در بازارهای آتی این محصول در میانه فوریه با حدود ۱۰ دلار افزایش در مقایسه با ۱۱ دسامبر مواجه شده است.
اخبار نفت در هفته گذشته
• بنابر تازه‌ترین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، تولید روزانه نفت خام امارات در نخستین ماه سال جاری میلادی نسبت به دسامبر ٢٠١٢، ٨٠ هزار بشکه در روز کاهش یافت. به گزارش شانا از گلف‌نیوز، بر پایه تازه‌ترین آمارهای آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) میانگین تولید نفت خام امارات متحده عربی در سال ٢٠١٢ با افت سه درصدی یا روزانه ٨٠ هزار بشکه ای نسبت به سال ٢٠١١ به دو میلیون و ٦٠٠ هزار بشکه در روز رسید. میانگین تولید نفت خام امارات در دسامبر ٢٠١٢ روزانه دو میلیون و ٦٨٠ هزار بشکه در روز بود. بر پایه این گزارش، کاهش موقت تولید نفت‌خام در بخش‌های خشکی امارات به دلیل کار روی پروژه افزایش ظرفیت تولید نفت این کشور به رقم روزانه دو میلیون و ٨٠٠ تا سه میلیون بشکه رخ داده است. محمد بن ظاعن الهاملی، وزیر انرژی امارات، چندی پیش اعلام کرده بود: امارات قصد دارد ظرفیت تولید نفت خود را در سال ٢٠١٣ از روزانه دو میلیون و ٨٠٠ هزار بشکه به ٣ میلیون بشکه افزایش دهد. آمارهای آژانس بین‌المللی انرژی نشان می‌دهد تولید نفت خام امارات در سه ماه پایانی سال گذشته میلادی روزانه دو میلیون و ٦٧٠ هزار بشکه بوده است؛ در حالی که این رقم در سه ماه سوم
٢٠١٢ دو میلیون و ٦٩٠ هزار بشکه در روز بود.
• به گفته مقام‌های شرکت ملی نفت عربستان سعودی، توسعه ذخایر رسی (شیل گس) این کشور احتمال دارد به دلیل کمبود آب حداقل یک دهه طول بکشد. به گزارش پایگاه خبری بلومبرگ، مقام‌های ارشد شرکت ملی نفت عربستان سعودی (آرامکو سعودی) اعلام کردند: به دلیل کمبود عرضه آب، عربستان سعودی احتمال دارد برای توسعه ذخایر رسی خود در قیاس با توسعه این ذخایر در آمریکا به حداقل یک دهه زمان نیاز داشته باشد. امین ناصر، معاون رییس بخش بالادستی شرکت سعودی آرامکو گفت: یافتن مقدار مورد نیاز آب در مناطقی که شرکت آرامکو در حال کشف شیل گس است، سخت و دشوار است. بنا بر برآوردهای شرکت خدمات حفاری بیکر هیوز، عربستان سعودی احتمال دارد با داشتن حدود ٦٤٥ تریلیون فوت‌مکعب ذخایر قابل برداشت رسی، پس از چین، آمریکا، آرژانتین و مکزیک، پنجمین دارنده ذخایر بزرگ رسی در جهان باشد.
• تقاضای نفت خام چین در فوریه ٢٠١٣ نسبت به مدت مشابه سال گذشته میلادی ۹/۴ درصد افزایش یافت. به گزارش خبرگزاری رویترز از پکن، تقاضای ظاهری نفت خام چین در ماه گذشته میلادی با رشد ۹/۴ درصدی نسبت به مدت مشابه سال ٢٠١٢ توانست چهارمین رکورد تقاضای نفت خود را ثبت کند، سومین رکورد تقاضای نفت چین در ماه ژانویه به ثبت رسیده بود. بنابر محاسبات رویترز به نقل از آمارهای دولتی، چین در ماه گذشته میلادی حدود ١٠ میلیون و ١٤٠ هزار بشکه نفت خام مصرف کرده است. تقاضای ظاهری نفت خام چین ترکیبی از نفت خام پالایش شده و فرآورده‌های نفتی وارد شده است. بخشی از کندی رشد تقاضای نفت خام چین در فوریه ٢٠١٢ به افت واردات خالص سوخت این کشور به حدود روزانه ٢٩٥ هزار بشکه مربوط می‌شود، به طوری که عرضه سوخت داخل از سوی شرکت‌های چینی از مقدار تقاضا فراتر رفت. مصرف نفت خام چین در ژانویه ٢٠١٣ با رشد روزانه ۶/۸ درصدی به روزانه حدود ١٠ میلیون و ٤٣٠ هزار بشکه رسیده بود که پس از آمارهای روزانه ١٠ میلیون و ٩٠٠ هزار بشکه در دسامبر ٢٠١٢ و ١٠ میلیون و ٥٠٠ هزار بشکه در نوامبر ٢٠١٢ بالاترین رقم به شمار می‌آید. برپایه آمارهای دولت چین، تقاضای نفت خام چین در
سال ٢٠١٢ نسبت به سال ٢٠١١، ۲/۴ درصد یا روزانه ٣٨٧ هزار بشکه نفت افزایش یافت. بر اساس این گزارش، انتظار می‌رود واردات خالص نفت خام چین در سال جاری با ۳/۷ درصد رشد به ٢٨٩ میلیون تن یا روزانه پنج میلیون و ٨٠٠ هزار بشکه برسد.
