دولتی‌ها بیشتر می‌گیرند<br>سال گذشته ایرانی‌ها ۲۱۴هزار تومان در هزینه‌ها کم‌آوردند

فاطمه قلی‌نژاد
خانواده‌های ایرانی در سال گذشته متوسط درآمد پولی و غیرپولی ناخالص سالانه‌شان حدود ۷ میلیون و ۷۵۵هزار تومان و ماهانه حدود ۶۴۶هزار تومان بود که با در نظر گرفتن هزینه سالانه ۷میلیون و ۹۶۹هزار تومان و هزینه ماهانه ۶۶۴هزار تومان، می‌توان گفت خانواده‌ها با کسری ۲۱۴هزار تومانی برای تامین هزینه‌هایشان روبه‌رو بوده‌اند.

طرح: رامین براتی
این آمار را بانک مرکزی با آمارگیری از ۶هزار و ۶۸۷خانوار نمونه در ۷۵شهر کشور تهیه کرده است.
در بخشی از گزارش بانک مرکزی درآمد خانوارهای شهرنشین ایرانی مورد بررسی قرار گرفته و به دو بخش درآمد پولی و غیرپولی تعریف شده است. منظور از انواع درآمد پولی، درآمد از مزد و حقوق(بخش دولتی و خصوصی)‌، درآمد از مشاغل آزاد (کشاورزی و غیرکشاورزی) درآمدهای متفرقه و درآمد حاصل از فروش کالاهای دست دوم است. درآمد غیرپولی نیز عبارت است از ارزش اجاری مسکن شخصی، در برابر خدمت رایگان و ارزش کالاها و خدمات در برابر مزد و حقوق، رایگان(نه از خانوار دیگر) تولید برای مصرف در خانه، از محل کسب کشاورزی و غیرکشاورزی. بنابراین گزارش، ۵/۷۴درصد از متوسط درآمد خانوارها را درآمد پولی ناخالص و ۵/۲۵درصد درآمد غیرپولی تشکیل داده است.این در حالی است که در سال ۸۵ کل درآمد پولی و غیرپولی خانوار نسبت به سال قبل حدود ۶/۱۶درصد افزایش داشت. میزان افزایش درآمد پولی خانوار معادل ۷/۱۳درصد و درآمد غیرپولی ۱/۲۶درصد بود.
یافته‌های این بررسی موید آن است که در بین درآمدهای پولی ناخالص خانوار، درآمد از مزد و حقوق بخش دولتی و عمومی ۸/۱۰درصد، درآمد از مزد و حقوق بخش خصوصی ۹/۱۴درصد، درآمد از مشاغل آزاد کشاورزی ۴۶درصد، درآمد از مشاغل آزاد غیرکشاورزی ۸/۸درصد و درآمدهای متفرقه ۹/۲۹درصد نسبت به سال ۸۴افزایش و درآمد حاصل از فروش کالاهای دست دوم ۹/۶درصد نسبت به سال قبل کاهش داشته است.(جدول شماره یک) نتایج این بررسی نشان می‌دهد که در بین درآمدهای غیرپولی بیشترین سهم (معادل ۵/۷۸درصد) به ارزش اجاری مسکن شخصی(مالک‌نشین) اختصاص داشت که معادل ۲۰درصد از کل درآمدهای پولی و غیرپولی را تشکیل داده است.
حقوق‌بگیران بخش‌دولتی ۳۰۷هزار تومان بیشتر از حقوق‌بگیران بخش‌خصوصی درآمد دارند
آمارهای بانک مرکزی نشان می‌دهد که متوسط مزد و حقوق دریافتی کارکنان بخش دولتی در سال ۷۶ حدود ۲۵۸هزار تومان بوده که این رقم در سال ۸۵ به یک میلیون و ۳۳۳هزار تومان افزایش یافته است.
این رقم برای مزدبگیران و حقوق‌بگیران بخش‌خصوصی برای سال‌های ۷۶ و ۸۵ به ترتیب ۱۶۶هزار تومان و یک میلیون و ۲۶هزار تومان بوده است. به این ترتیب حقوق‌بگیران و مزدبگیران بخش دولتی ۳۰۷هزار تومان بیش از کارکنان بخش‌خصوصی درآمد کسب کرده‌اند.
شاغلان آزاد بخش کشاورزی نیز در سال گذشته ۱۶۲هزار تومان درآمد کسب کردند، در حالی که درآمدشان در سال ۷۶ حدود ۳۰هزار تومان بوده است.
متوسط درآمد از مشاغل آزاد غیرکشاورزی در سال ۷۶ حدود ۳۹۳هزار تومان و در سال ۸۵ حدود یک میلیون و ۸۳۶هزار تومان بوده است.
درآمدهای متفرقه در سال ۷۶ حدود ۱۳۰هزار تومان و در سال ۸۵ حدود یک میلیون و ۱۰۵هزار تومان بود.
درآمد حاصل از فروش کالاهای دست‌دوم نیز در سال ۷۶ از رقم ۷۵هزار تومان به ۳۱۶هزار تومان در سال ۸۵ رسید تا به این ترتیب مجموع درآمد پولی ناخالص ایرانی‌ها از رقم یک میلیون و ۵۲۵هزار تومان در سال ۷۶ به رقم ۵میلیون و ۷۷۸هزار تومان برسد.

بررسی بودجه خانوار در مناطق شهری ایران
درصد تغییر متوسط درآمد ناخالص سالانه یک خانوار به تفکیک سهم گروه‌های مختلف درآمد طی سال‌های ۱۳۸۵-۱۳۷۷

۱ - در سال ۱۳۸۲ تعداد افراد شاغل در بخش دولتی و عمومی نسبت به سال ۱۳۸۱کاهش داشته است.
۲ - سایر شامل برآورد ارزش اجاری مسکن در برابر خدمت و رایگان و ارزش کالاها و خدمات در برابر مزد و حقوق، رایگان (نه از خانوار دیگر)، تولید برای مصرف در خانه، از محل کسب کشاورزی و غیرکشاورزی است.
۳ - با توجه به اینکه تعداد خانوارهای نمونه دارای درآمد از مشاغل آزاد کشاورزی بهینه نمی‌باشد، ارقام این گروه درآمدی قابل استناد نبوده و لذا از مقایسه آن با سال قبل خودداری شده است.

بررسی بودجه خانوار در مناطق شهری ایران

(درآمد به ریال)

۱ - در سال ۱۳۸۲ تعداد افراد شاغل در بخش دولتی و عمومی نسبت به سال ۱۳۸۱ کاهش داشته است.
۲ - سایر شامل برآورد ارزش اجاری مسکن در برابر خدمت و رایگان و ارزش کالاها و خدمات در برابر مزد و حقوق، رایگان (نه از خانوار دیگر)، تولید برای مصرف در خانه، از محل کسب کشاورزی و غیرکشاورزی است