لذت از یک روز بحرانی - ۱ اسفند ۸۶

علی‌طجوزی

هفته گذشته برای اهالی کتاب حالا چه فروشندگان و انتشاراتی‌ها و چه کتابخوانان و به خصوص دوستداران ادبیات، هفته‌ای خاکستری رنگ بود. چرا که در این هفته کتاب‌هایی به جمع تازه‌های نشر اضافه شد و از سویی خبر آمد که سالمرگی و عقرب به همراه چند کتاب دیگر تجدید چاپ نخواهند شد.

اما به هر حال علاقه‌مندان به ادبیات هیچ‌گاه بازار را تنها نخواهند گذاشت هر چند که ذهن آنان همواره با این پرسش و علامت تعجب آشفته و آزرده می‌شود که چرا کتابی اول اجازه ورود می‌گیرد، جا می‌افتد و یک باره خبر جمع شدن و عدم تجدید چاپ آن می‌رسد؟

اما به هر حال هفته گذشته را باید به نام «سال بلو» اسم‌گذاری کرد. سال بلو این عنوان را توانست برای «دم را دریاب» و ترجمه بابک تبرایی کسب کند. این کتاب البته برای اولین بار در سال ۱۹۵۶ منتشر شده است و چاپ جدید به تازگی توسط انتشارات معتبر پنگوئن به بازارهای جهانی و پس از ترجمه به ایران آمده است، اما بسیاری از منتقدان حرفه‌ای ادبیات درخصوص

«دم را دریاب» اعتقاد دارند با گذشت چیزی حدود چهل سال از انتشار مجدد آن تغییری در فضا و ساختار اصلی این رمان کوتاه رخ نداده در این میان تصویر به روشنی قابل درک و فهم است هر چند که به تعبیر آنان نمای خارجی قصه دستخوش تغییر شده است ولی با این حال همان چه توسط «سال بلو» گفته شده است، قابل درک و لمس شدن است. در سال ۱۹۷۶ آکادمی سلطنتی سوئد، ضمن اعطای جایزه نوبل ادبیات به سال بلو، از این کتاب تقدیر ویژه‌ای به عمل آورد و این کتاب را از سایر آثار بلو متمایز کرد. درخصوص «دم را دریاب» نقدها و واکنش بسیاری صورت گرفته است به گونه‌ای که بخش ادبی روزنامه گاردین آن را یکی از بهترین رمان‌های کوتاه تاریخ ادبیات دانسته است و همچنین آیریش تایمز در این باره نوشته است که: سال بلو یکی از غول‌های رمان قرن بیستم است. دم را دریابید را بخوانید تا بفهمید چرا.

دم را دریاب شرح بحرانی‌ترین روز زندگی یک مرد رسیده به آخر خط است. تامی ویلهلم در این روز مسیری را مرور می‌کند که به شکست در جنبه‌های مختلف زندگی و سرخوردگی‌اش از تمایز پیوندهای شخصی و اجتماعی منجر شده و می‌کوشد با اعتمادی سست به دوستی تازه و مشکوک، خود را از سقوط کامل نجات دهد.

بعد از «دم را دریاب» یکی دیگر از پرفروش‌های هفته گذشته اثری است از ولادیمیر ناپاکوف که نامی آشنا برای رمان‌خوان‌های ایرانی و همچنین علاقه‌مندان به سینما است. علاقه‌مندان به داستان‌های خارجی حتما با چنین، دعوت به مراسم گردن‌زنی و دیگر کارهای او آشنا هستند و سینمادوستان حتما لولیتا را می‌شناسند، کتابی که تا به حال توسط دو تن از کارگردانان بزرگ سینما طی سال‌های پس از انتشارش به صورت فیلم ساخته شده است و فیلم‌هایی که استنلی کوبریک و آدریان لاین براساس اقتباس از «لولیتا»ی ناباکوف ساخته‌اند، اما این بار ناباکوف با رمانی عاشقانه به نام «ماری» آمده است، رمانی که ناباکوف به یاد وطن از دست رفته‌اش «روسیه پس از انقلاب کمونیستی سال ۱۹۱۷» نوشته است.پس از «دم را دریاب- بلو» و «ماری- ناباکوف»، آوای امواج- هیشیما، بادبادک باز، هزار خورشید تابان- خالد حسینی، ژاک قضا و قدری- دنی دیدرو، ماهی بزرگ- مانیل والاس، مرگ پنگوئن- آندری کورکف، آئورا- کارلوس فوئنتس و آثاری از کالونیو، کالین فالکنر، کوبه‌آبه، بنی، مورا کامی و مجموعه داستان‌های عاشقانه از نویسندگان آلمان، کاخ ژاپن- واسکو نسلوس، دسته دلقک‌ها- سلین و همچنین برخی از کتاب‌هایی که انتشارشان تازگی ندارد، به عنوان دیگر پرفروش‌ها یاد کرد.

در زمینه داستان ایرانی نیز پس از اعلام خبر غیررسمی مبنی بر عدم انتشار مجدد سالمرگی (اصغر الهی) و عقرب (مرتضائیان آبکنار) سیل تقاضا برای این دو کتاب زیاد شده است و از سوی دیگر در بین پرفروش‌‌های داستان ایرانی تغییری آنچنانی مشاهده نمی‌شود و پرفروش‌ها تقریبا مانند هفته گذشته هستند. (از روزگاررفته حکایت- گلستان)، (عارف جان سوخته- نهال تجدد)، -قطار ۵۷ رضا رییسی) از آثار پرفروش هفته گذشته بودند. همچنین در بین پرفروش‌های هفته گذشته باید کتاب جدید رسول یونان به نام «خیلی نگرانیم! شما لیلا را ندیدید؟» نیز اضافه شود. از دیگر پرفروش‌ها همچنین می‌توان به انتخاب سیمین دانشور، هاکردن- پیمان هوشمندزاده، قلعه پرتغالی- عباس عبدی، بازی عروس داماد- بلقیس سلیمانی، تقدیم به چند داستان کوتاه - شهسواری، سهراب‌کشی، لبه پرتگاه، بهرام بیضایی اشاره کرد.

علاقه‌مندان به شعر خارجی هم همچنان کتاب «رافائل آلبرتی، شاعر آزادی، دریا و مردم» را به عنوان پرفروش‌ترین معرفی می‌کنند.دوستداران شعر فارسی نیز هفته گذشته به دلیل اینکه مصادف شده بود با چهل و یکمین سالمرگ فروغ فرخزاد با استقبال از دفترهای شعر او مخصوصا تولدی دیگر، این کتاب را به عنوان پرفروش‌ترین دفتر شعر هفته گذشته معرفی کردند.