بررسی چالش‌های حملونقل و ترانزیت جاده‌ای در اتاق تبریز
گلوگاه‌های لجستیکی آذربایجان شرقی در قالب میزگرد تخصصی جهت درج در نشریه شماره ۲۹ اتاق بازرگانی تبریز زیر ذره‌بین قرار گرفتند و ابعاد مختلف آن‌ها، از پیامدهای تعلیق ایران از کنوانسیون بیمه سبز گرفته تا دشواری‌های نوسازی ناوگان و موانع فعالیت بخش خصوصی، واکاوی شدند.
دنیای اقتصاد- تبریز: گلوگاه‌های لجستیکی آذربایجان شرقی، با وجود ظرفیت‌های قابل‌توجه این استان در تجارت و ترانزیت بین‌المللی، همچنان از موانع جدی توسعه حملونقل و روان‌سازی جریان تجارت به‌شمار می‌روند. این چالش‌ها در قالب میزگرد تخصصی جهت درج در نشریه شماره ۲۹ اتاق بازرگانی تبریز زیر ذره‌بین قرار گرفتند و ابعاد مختلف آن‌ها، از پیامدهای تعلیق ایران از کنوانسیون بیمه سبز گرفته تا دشواری‌های نوسازی ناوگان و موانع فعالیت بخش خصوصی، واکاوی شدند.
احمد فتاح‌زاده، رئیس کمیسیون حملونقل، گمرک و لجستیک اتاق بازرگانی تبریز در این نشست، با تأکید بر ضرورت نوسازی ناوگان حملونقل جاده‌ای، گفت: ارائه تسهیلات مناسب برای خرید و جایگزینی کامیون‌های فرسوده، باید به یکی از اولویت‌های دولت تبدیل شود، چراکه این اقدام علاوه بر کاهش هزینه‌های سوخت، نقش مهمی در کاهش آلودگی هوا و افزایش بهره‌وری حملونقل کشور دارد.
وی اظهار کرد: طی سال‌های گذشته بارها پیشنهادهای مختلفی در خصوص نوسازی ناوگان حملونقل به مسئولان و معاونان وزارت راه و شهرسازی ارائه شده، اما تاکنون نتیجه مطلوبی حاصل نشده است.
عضو هیئت نمایندگان اتاق تبریز با اشاره به فرسودگی ناوگان حملونقل در آذربایجان‌شرقی افزود: بخش قابل‌توجهی از کامیون‌های فعال استان فرسوده هستند و همچنان با مصرف سوخت بسیار بالا فعالیت می‌کنند، در حالی که کشنده‌های جدید با مصرف سوختی نزدیک به نصف کامیون‌های قدیمی، علاوه بر کاهش هزینه‌های حملونقل، صرفه‌جویی قابل‌توجهی در مصرف سوخت کشور به همراه دارند.
فتاح‌زاده ادامه داد: کامیون‌های قدیمی در هر ۱۰۰ کیلومتر حدود ۶۰ تا ۶۵ لیتر گازوئیل مصرف می‌کنند، اما این میزان در کشنده‌های جدید به حدود ۲۸ تا ۳۰ لیتر می‌رسد. اگر دولت با برنامه‌ای هدفمند، کامیون‌های فرسوده را از مالکان تحویل گرفته و امکان جایگزینی آن‌ها را با ناوگان نو فراهم کند، در مدت چند سال بخش قابل‌توجهی از هزینه‌های این طرح از محل صرفه‌جویی در مصرف سوخت جبران خواهد شد.
وی با بیان اینکه این موضوع علاوه بر منافع اقتصادی، آثار مثبت زیست‌محیطی نیز دارد، خاطرنشان کرد: کاهش مصرف سوخت به معنای کاهش آلاینده‌های زیست‌محیطی و ارتقای کیفیت حملونقل کشور خواهد بود.
رئیس کمیسیون حملونقل، گمرک و لجستیک اتاق تبریز در بخش دیگری از سخنان خود به مشکلات موجود در مرزهای استان اشاره کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین چالش‌های حوزه حملونقل، معطلی کامیون‌ها در پایانه‌های مرزی است. حدود یک ماه پیش، کامیون‌ها در مرز بازرگان تا ۱۸ روز در انتظار خروج از کشور بودند که با برگزاری جلسات مشترک و پیگیری مسئولان، این زمان تا حدود سه روز کاهش یافت.
فتاح‌زاده با اشاره به نحوه مدیریت تردد کامیون‌ها در مرز افزود: با وجود تعیین سهمیه مشخص برای عبور کامیون‌ها، در عمل تعداد بیشتری از خودروها از مرز عبور می‌کنند که این موضوع موجب تضییع حقوق برخی رانندگان و شرکت‌های حملونقل می‌شود و نیازمند نظارت دقیق‌تر است.
وی همچنین در خصوص وضعیت زیرساخت‌های جاده‌ای استان اظهار کرد: آزادراه تبریز ـ زنجان همچنان یکی از مطالبات اصلی فعالان حوزه حملونقل است و امیدواریم بخش مربوط به آذربایجان‌شرقی طبق برنامه‌ریزی انجام‌شده به بهره‌برداری برسد.
عضو هیئت نمایندگان اتاق تبریز درباره پروژه بزرگراه تبریز ـ بازرگان نیز گفت: بخش‌هایی از این مسیر دو بانده شده و پیش‌بینی می‌شود تا پایان فصل کاری جاری، بخش عمده مسیر تکمیل شود، هرچند محدودیت‌های مالی برخی پیمانکاران روند اجرای پروژه را با کندی مواجه کرده است.
فتاح‌زاده با اشاره به مشکلات واردات کشنده‌های کارکرده افزود: تعدادی از کامیون‌های خریداری‌شده توسط فعالان این حوزه در مرز ترکیه متوقف مانده‌اند و در صورت ادامه این وضعیت، احتمال مصادره آن‌ها از سوی دولت ترکیه وجود دارد. همچنین محدودیت‌های ایجادشده برای صدور مجوز تردد این کامیون‌ها از کشورهای اروپایی به ترکیه، مشکلات جدیدی برای واردکنندگان ایجاد کرده است.
وی تأکید کرد: این مسائل بارها به مسئولان ذی‌ربط در تهران منتقل شده، اما تاکنون اقدام مؤثری برای رفع آن‌ها انجام نشده است.
توسعه تجارت خارجی نیازمند ثبات در سیاست‌گذاری و تقویت زیرساخت‌های مرزی
رضا کامی، رئیس انجمن کارگزاران امور گمرکی آذربایجان‌شرقی با اشاره به ظرفیت‌های استان در حوزه تجارت خارجی، گفت: آذربایجان‌شرقی طی سالیان متمادی توانمندی خود را در زمینه صادرات و واردات به اثبات رسانده است، اما برخی سیاست‌گذاری‌ها در سال‌های گذشته، روند توسعه این ظرفیت‌ها را با چالش مواجه کرده است.
وی اظهار کرد: حدود یک دهه پیش پیشنهاد شده بود که جلفا از طریق خاک ایران به جمهوری آذربایجان متصل شود، اما این طرح مورد موافقت قرار نگرفت و امروز بخشی از مشکلات موجود در حوزه ترانزیت و تجارت، ناشی از همان تصمیمات گذشته است.
رئیس انجمن کارگزاران امور گمرکی آذربایجان‌شرقی با تأکید بر اهمیت مرزهای شمالغرب کشور افزود: هر زمان که در مسیرهای تجاری جنوبی کشور با مشکل مواجه می‌شویم، توجه‌ها به گمرکات و مرزهای شمالغرب معطوف می‌شود، در حالی که این مرزها باید همواره در اولویت برنامه‌ریزی‌ها و سرمایه‌گذاری‌های دولت قرار داشته باشند.
کامی با اشاره به وضعیت ناوگان حملونقل کشور گفت: در سال‌هایی که ناوگان کشنده و تریلی کشور جوان‌تر و توانمندتر بود، ظرفیت حملونقل بین‌المللی و اجرای پروژه‌های بزرگ تجاری نیز در وضعیت مطلوب‌تری قرار داشت.
وی همچنین با انتقاد از وضعیت زیرساخت‌های جاده‌ای منتهی به مرز بازرگان اظهار کرد: پروژه توسعه این مسیر حدود ۱۰ سال پیش آغاز شد، اما هنوز به بهره‌برداری کامل نرسیده و تکمیل آن یکی از مطالبات جدی فعالان حوزه حملونقل و تجارت است.
رئیس انجمن کارگزاران امور گمرکی آذربایجان‌شرقی درباره موضوع ایجاد گمرکات تخصصی نیز گفت: از نگاه بنده، اجرای این طرح پیچیدگی خاصی ندارد و می‌توان با راهکارهای ساده‌تر و اصلاح فرآیندهای موجود، بسیاری از مشکلات را برطرف کرد؛ بنابراین نباید تصور شود که صرف ایجاد گمرکات تخصصی، تمامی مسائل این حوزه را حل خواهد کرد.
کامی با اشاره به تعدد دستگاه‌های دخیل در امور گمرکی افزود: در حال حاضر حدود ۱۳ دستگاه و نهاد دولتی در فرآیندهای گمرکی نقش دارند و ضروری است، تصمیمات این دستگاه‌ها با هماهنگی و آینده‌نگری بیشتری اتخاذ شود تا در سال‌های بعد با مشکلات اجرایی مواجه نشویم.
وی ادامه داد: متأسفانه با تغییر مدیران و رؤسای دستگاه‌ها، شیوه‌های اجرایی نیز دستخوش تغییر می‌شود، در حالی که سیاست‌ها و برنامه‌های کلان باید از ثبات و استمرار برخوردار باشند.
رئیس انجمن کارگزاران امور گمرکی آذربایجان‌شرقی با اشاره به همکاری‌های مشترک ایران و ترکیه اظهار کرد: تفاهم‌نامه‌های همکاری میان دو کشور تأثیر قابل‌توجهی بر توسعه صادرات، واردات و ترانزیت داشته است و تداوم تعاملات و همکاری‌های دوجانبه می‌تواند به رونق تجارت خارجی کمک کند.
کامی تأکید کرد: توسعه تجارت خارجی نیازمند تعامل مستمر میان دستگاه‌های اجرایی، بخش خصوصی و کشورهای همسایه است و مسئولان باید با پاسخگویی، ثبات در تصمیم‌گیری و رفع موانع موجود، زمینه را برای رشد تجارت و حملونقل بین‌المللی فراهم کنند.
اصلاح فرآیندهای گمرکی و توسعه زیرساخت‌ها، لازمه رونق تجارت خارجی است
سید ضیاء رضوی، دبیر کمیسیون حملونقل، گمرک و لجستیک اتاق بازرگانی تبریز با تأکید بر ضرورت اصلاح فرآیندهای گمرکی و توسعه زیرساخت‌های حملونقل، گفت: کاهش تشریفات مرزی، توسعه زیرساخت‌ها، اصلاح سامانه‌های الکترونیکی و نوسازی ناوگان، از مهم‌ترین الزامات تسهیل تجارت خارجی و ترانزیت کالا در کشور است.
وی اظهار کرد: در حال حاضر مدیریت سامانه کارنه‌تیر (TIR Carnet) در کشور به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شود و تمامی فرآیندهای مرتبط با این سامانه در کوتاه‌ترین زمان با بالاترین سطح ارائه خدمات برای فعالان حوزه حملونقل بین‌المللی به شکل یکپارچه و با سهولت انجام‌شدنی است.
دبیر کمیسیون حملونقل، گمرک و لجستیک اتاق بازرگانی تبریز افزود: طی بیش از دو دهه فعالیت در حوزه مدیریت امور کارنه‌تیر و حملونقل بین‌المللی شمالغرب کشور در اتاق بازرگانی تبریز، همواره تلاش شده است خدمات مطلوبی به فعالان این حوزه ارائه شود، اما تحریم‌ها، به ویژه تحریم‌های بانکی، در ماه‌های اخیر تأمین کارنه‌تیر که از مقر سازمان بین‌المللی حملونقل جاده‌ای (IRU) تهیه می‌شود را با محدودیت‌ها و چالش‌هایی مواجه کرده است.
رضوی با اشاره به موقعیت جغرافیایی ایران و جایگاه حملونقل جاده‌ای کالا در تجارت جهانی گفت: امروزه حملونقل کانتینری با سرعت قابل‌توجهی در حال توسعه است و حملونقل و ترانزیت بین‌المللی کالا، یکی از ارکان اصلی تجارت خارجی و اقتصاد جهانی به شمار می‌رود.
وی با بیان اینکه این کمیسیون طی سال‌های اخیر با جدیت پیگیر نوسازی ناوگان حملونقل بوده است، اظهار کرد: اتاق تبریز با برگزاری نشست‌های تخصصی و رایزنی با نمایندگان مجلس، وزارتخانه‌های مرتبط و دستگاه‌های اجرایی، همواره در بسترسازی نوسازی ناوگان پیشگام بوده و در سال‌های اخیر بخشی از نتایج این پیگیری‌ها با همراهی دولت و مجلس به مرحله اجرا رسیده، اما در مرحله تخصیص ارز و ثبت سفارش مشکلات هنوز وجود دارد.
دبیر کمیسیون حملونقل، گمرک و لجستیک اتاق بازرگانی تبریز ادامه داد: در کمیسیون حملونقل، گمرک و لجستیک اتاق تبریز، بسیاری از مسائل مرتبط با شرکت‌های حملونقل، انجمن‌های صنفی و کارگزاران گمرکی مورد بررسی قرار گرفته و راهکارهای لازم برای رفع مشکلات این بخش ارائه شده است.
رضوی مهم‌ترین چالش فعالان حملونقل بین‌المللی و تجارت خارجی را مشکلات گمرکی و مرزی عنوان کرد و گفت: انتظار ۲۰ تا ۲۵ روزه کامیون‌ها در گمرکات استان و سایر مرزهای کشور، توجیه‌پذیر نیست و موجب افزایش بی‌رویه هزینه‌های تجارت، کاهش بهره‌وری و نارضایتی فعالان اقتصادی می‌شود.
وی استفاده گسترده‌تر از سیستم تیر (TIR) در حملونقل، کاهش تشریفات گمرکی و مرزی و اصلاح فرآیندهای حملونقل را از مهم‌ترین راهکارهای کاهش زمان توقف کامیون‌ها برشمرد و افزود: وضعیت فعلی، نه به نفع تولیدکنندگان، نه شرکت‌های حملونقل و نه رانندگان است و اتلاف زمان در شرایط حاضر، هزینه‌های سنگینی را به اقتصاد کشور تحمیل می‌کند.
دبیر کمیسیون حملونقل، گمرک و لجستیک اتاق بازرگانی تبریز همچنین بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های گمرکی تأکید کرد و گفت: استفاده از پس‌کرانه‌های گمرکی و ممانعت از ترخیص کالا در گمرکات مرزی، انتقال ترخیص کالا به گمرکات داخل و استفاده از ظرفیت گمرک سهلان، تجهیز گمرکات به دستگاه‌های به روز ایکس‌ری جهت بازرسی و کنترل، بهبود امکانات مرزی و توسعه محوطه گمرکات مرزی از مطالبات جدی بخش خصوصی است و باید مورد توجه مسئولان قرار گیرد.
رضوی با اشاره به مشکلات رانندگان در دریافت ویزا و بیمه سبز اظهار کرد: همکاری نزدیک‌تر دستگاه دیپلماسی با بخش خصوصی می‌تواند بسیاری از مشکلات مربوط به صدور ویزا، بیمه سبز و تعامل با کشورهای همسایه را برطرف کند. انعقاد تفاهم‌نامه‌های مرزی با کشورهای همجوار، به‌ویژه ترکیه، می‌تواند نقش مؤثری در کاهش صف‌های طولانی کامیون‌ها و تسهیل تجارت بین‌المللی داشته باشد.
دبیر کمیسیون حملونقل، گمرک و لجستیک اتاق بازرگانی تبریز با اشاره به عملکرد کمیسیون حملونقل، گمرک و لجستیک اتاق تبریز گفت: در این کمیسیون، بسیاری از مسائل مرتبط با حوزه‌های مالیاتی، گمرکی و راهداری از طریق نشست‌های تخصصی و تعامل میان بخش خصوصی و دستگاه‌های اجرایی دولتی حل‌وفصل شده است.
رضوی عدم ارائه تسهیلات بانکی و تامین مالی توسعه زیرساخت‌ها به شرکت‌های حملونقل، جهت خود مالکی شرکت‌ها در ناوگان، کمبود کانتینرهای یخجال‌دار، نوسانات ارزی، تحریم‌ها و عدم حضور در بازارهای اروپایی، اصلاح قانون تعزیرات حکومتی و قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز، افزایش قیمت لوازم یدکی مصرفی و نبود مرجع هماهنگ‌کننده ترانزیت در کشور را از جمله مباحثی دانست که با انجام آن‌ها، می‌توان گره مشکلات حوزه حملونقل را تا حدودی حل کرد.
وی همچنین تکمیل آزادراه تبریز- بازرگان، ترمیم اتوبان تبریز- زنجان، اصلاح و تکمیل زیرساخت‌های ریلی کشور و راه‌اندازی کارگوی هوایی در استان، را از جمله مطالبات اقتصادی حوزه حملونقل ذکر کرد.
دبیر کمیسیون حملونقل، گمرک و لجستیک اتاق بازرگانی تبریز در خاتمه خواستار تعامل و هم‌افزایی بیشتر صادرکنندگان و واردکنندگان کالای استان با فعالان حوزه حملونقل بین‌المللی شد.
تعلیق بیمه سبز و تحریم‌ها؛ چالش جدی حملونقل بین‌المللی ایران
حمید باراندوزی، رئیس انجمن شرکت‌های حملونقل بین‌المللی شمالغرب با هشدار نسبت به پیامدهای تعلیق ایران از کنوانسیون بیمه سبز، گفت: در صورت خروج از این کنوانسیون، فعالیت ناوگان حملونقل بین‌المللی کشور با مشکلات گسترده‌ای روبه‌رو خواهد شد.
وی اظهار کرد: ایران از کنوانسیون بیمه سبز به حالت تعلیق درآمده و مهلتی شش‌ماهه برای رفع مشکلات در نظر گرفته شده است. رانندگان ایرانی هنگام تردد در کشورهای مختلف ملزم به استفاده از بیمه سبز هستند، اما به‌دلیل تحریم‌ها و اختلال در سیستم‌های مالی بین‌المللی، امکان انجام پرداخت‌های ارزی با مشکلات جدی مواجه شده است.
رئیس انجمن شرکت‌های حملونقل بین‌المللی شمالغرب افزود: اگر ایران از این کنوانسیون اخراج شود، ادامه فعالیت ناوگان حملونقل بین‌المللی با دشواری‌های فراوان همراه خواهد بود. ویزای حدود ۱۵۰ تا ۲۰۰ راننده بین‌المللی نیز در آستانه پایان اعتبار قرار دارد که در صورت تمدید نشدن، مشکلات این بخش دوچندان خواهد شد.
باراندوزی با تأکید بر اینکه تصمیمات کلان کشور، به‌طور مستقیم بر حوزه حملونقل و تجارت خارجی اثرگذار است، گفت: مرزها باید محل تسهیل تجارت و ترانزیت باشند، نه بستری برای ایجاد رانت و فساد.
وی با اشاره به فعالیت انجمن شرکت‌های حملونقل بین‌المللی شمالغرب اظهار کرد: این انجمن با دارا بودن نزدیک به ۱۰۰ شرکت عضو، خدمات متعددی از جمله آموزش مدیران، کارکنان و رانندگان شرکت‌های حملونقل بین‌المللی را ارائه می‌دهد. تاکنون ۱۱ دوره تخصصی با همکاری اتاق بازرگانی تهران و اساتید داخلی و ملی برگزار شده و حدود ۸۵۰ راننده، موفق به دریافت گواهینامه بین‌المللی حمل کالاهای خطرناک (ADR) شده‌اند.
رئیس انجمن شرکت‌های حملونقل بین‌المللی شمالغرب با اشاره به فعالیت کمیته حل اختلاف انجمن گفت: اختلاف میان شرکت‌های حملونقل، رانندگان و صاحبان کالا از مهم‌ترین چالش‌های این حوزه است که تلاش می‌کنیم از طریق کمیته‌های حل اختلاف و داوری، بخش قابل توجهی از این پرونده‌ها را خارج از مراجع قضایی حل‌وفصل کنیم.
باراندوزی همچنین از حضور نمایندگان انجمن در هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی خبر داد و افزود: با معرفی نمایندگان انجمن به این هیئت‌ها، تلاش می‌شود از حقوق شرکت‌های حملونقل در پرونده‌های مالیاتی دفاع شود.
وی با بیان اینکه مجوز تردد در ۳۳ کشور جهان از طریق انجمن برای شرکت‌های عضو صادر می‌شود، گفت: بسیاری از مسائل و مشکلات فعالان این حوزه نیز از طریق کمیسیون حملونقل، گمرک و لجستیک اتاق بازرگانی تبریز به مسئولان منتقل می‌شود.
رئیس انجمن شرکت‌های حملونقل بین‌المللی شمالغرب، آذربایجان‌شرقی را یکی از قطب‌های اصلی حملونقل بین‌المللی کشور دانست و اظهار کرد: با وجود ظرفیت بالای استان، فرسودگی ناوگان، نبود متولی واحد در مرزها و تعدد دستگاه‌های تصمیم‌گیر، مهم‌ترین موانع توسعه این بخش محسوب می‌شوند.
باراندوزی ادامه داد: اگرچه گمرک یا سازمان راهداری به‌عنوان متولی حملونقل مرزی شناخته می‌شوند، اما اختیارات کافی برای هماهنگی میان دستگاه‌های متعدد مستقر در مرزها را ندارند. در حال حاضر حدود ۲۰ تا ۲۲ دستگاه مختلف در فرآیند حملونقل بین‌المللی دخالت دارند و هرگونه تأخیر از سوی هر یک از این نهادها، موجب افزایش زمان توقف کامیون‌ها می‌شود.
وی با انتقاد از تعدد قوانین و بخشنامه‌های متناقض افزود: وجود قوانین متعدد، بخشنامه‌های پی‌درپی و تصمیمات خلق‌الساعه، فعالان حوزه حملونقل را با مشکلات فراوانی مواجه و روند تجارت خارجی را کند کرده است.
رئیس انجمن شرکت‌های حملونقل بین‌المللی شمالغرب، ضعف زیرساخت‌های مرزی، نبود دیپلماسی مؤثر با کشورهای همسایه و آثار تحریم‌ها بر روابط بانکی و مالی بین‌المللی را از دیگر مشکلات این حوزه برشمرد و گفت: این عوامل موجب افزایش صف‌های طولانی کامیون‌ها در مرزها شده است.
وی با اشاره به خسارت‌های ناشی از توقف کامیون‌ها اظهار کرد: برآوردها نشان می‌دهد، توقف هر کامیون به مدت یک روز، دست‌کم ۱۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان خسارت مستقیم به اقتصاد کشور وارد می‌کند، بنابراین توقف هزاران کامیون در مرزها، زیان بسیار سنگینی را به بخش حملونقل و اقتصاد ملی تحمیل می‌کند.
رئیس انجمن شرکت‌های حملونقل بین‌المللی شمالغرب همچنین به مشکلات تأمین قطعات یدکی و افزایش قیمت تجهیزات ناوگان اشاره کرد و گفت: عرضه قطعات بی‌کیفیت در بازار، هزینه‌های نگهداری ناوگان را افزایش داده و ایمنی حملونقل را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
وی با انتقاد از روند صدور مجوز تأسیس شرکت‌های حملونقل بین‌المللی اظهار کرد: افزایش بی‌رویه تعداد شرکت‌های کوچک و فاقد توان تخصصی، رقابت ناسالم، تخلفات و واسطه‌گری را افزایش داده و در صورت ادامه این روند، بسیاری از این شرکت‌ها در آینده نزدیک از چرخه فعالیت خارج خواهند شد. به اعتقاد ما، باید سیاست‌ها به سمت تقویت شرکت‌های توانمند و جلوگیری از گسترش شرکت‌های فاقد صلاحیت هدایت شود.
ترانزیت، ضامن امنیت و قدرت اقتصادی کشور است
اکبر ذاکری، رئیس انجمن شرکت‌های حملونقل بین‌المللی آذربایجان‌شرقی با تأکید بر نقش راهبردی ترانزیت در اقتصاد و امنیت ملی، گفت: ترانزیت تنها یک منبع درآمد نیست، بلکه یکی از مؤلفه‌های مهم امنیت و اقتدار کشور محسوب می‌شود، چراکه عبور کالا از خاک ایران، بیانگر اعتماد کشورها به مسیرهای ترانزیتی و جایگاه راهبردی ایران است.
وی با انتقاد از برخی آمارهای ارائه‌شده درباره وضعیت ترانزیت، اظهار کرد: آمارهای غیرواقعی کمکی به حل مشکلات این حوزه نمی‌کند و باید واقعیت‌های موجود در مرزها مورد توجه قرار گیرد.
رئیس انجمن شرکت‌های حملونقل بین‌المللی آذربایجان‌شرقی با اشاره به نحوه مدیریت مرزهای کشور افزود: در بسیاری از کشورهای جهان، مدیریت دروازه خروج کالا بر عهده گمرک است، اما در ایران این مسئولیت عمدتاً بر عهده مرزبانی قرار دارد که به اعتقاد فعالان این حوزه، نیازمند بازنگری و هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌های مسئول است.
ذاکری با اشاره به برخی تخلفات در حوزه صادرات گفت: نظارت دقیق‌تر بر فرآیند خروج کالا از کشور ضروری است، تا از هرگونه سوءاستفاده و قاچاق جلوگیری شود.
وی با انتقاد از پیچیدگی فرآیندهای اداری و تصمیمات مقطعی اظهار کرد: بروکراسی گسترده، تصمیمات خلق‌الساعه و نبود ثبات در مقررات، نظم فعالیت‌های تجاری و حملونقل بین‌المللی را برهم زده و زمینه بروز مشکلات و برخی مفاسد اقتصادی در مرزها را فراهم کرده است. در بسیاری از کشورهای همسایه، فرآیندهای مرزی با سرعت و سهولت بیشتری انجام می‌شود، در حالی که در کشور ما فعالان اقتصادی با موانع متعدد اداری مواجه هستند.
رئیس انجمن شرکت‌های حملونقل بین‌المللی آذربایجان‌شرقی با تأکید بر ضرورت جذب سرمایه‌گذاری در بخش حملونقل افزود: برای روان‌سازی تردد در مرزها و نوسازی ناوگان، باید زمینه تعامل مؤثر با سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی فراهم شود. انتظار فعالان اقتصادی این است که دولت به‌جای ایجاد موانع جدید، مسیر فعالیت صادرکنندگان و شرکت‌های حملونقل را تسهیل کند.
ذاکری یکی دیگر از مشکلات این حوزه را نوع مجوز فعالیت شرکت‌ها عنوان کرد و گفت: مجوز شرکت‌های حملونقل به عنوان «پروانه خدماتی» شناخته می‌شود و نه «پروانه کسب»، به‌همین دلیل بسیاری از فعالان این بخش امکان استفاده از تسهیلات بانکی و حمایت‌های مالی را ندارند.
وی تأکید کرد: طرح این مشکلات با هدف یافتن راهکار و اصلاح روندهای موجود است و انتظار می‌رود دستگاه‌های مسئول برای رفع این چالش‌ها پاسخگو بوده و اقدامات عملی انجام دهند.
رئیس انجمن شرکت‌های حملونقل بین‌المللی آذربایجان‌شرقی با اشاره به ضرورت اصلاح ساختار گمرکی کشور گفت: مسئولان باید از تجربه کشورهای موفق در حوزه گمرک و تجارت خارجی بهره بگیرند و الگوهای موفق بین‌المللی را متناسب با شرایط کشور به کار گیرند.
ذاکری یکی از راهکارهای مهم برای کاهش مشکلات را تخصصی شدن گمرکات دانست و افزود: ساماندهی و تخصصی کردن گمرکات می‌تواند روند ترخیص کالا و انجام تشریفات گمرکی را تسریع کند.
وی همچنین بر ضرورت توسعه پس‌کرانه‌های گمرکی در مرزهای نوردوز و جلفا تأکید کرد و گفت: هرچه سریع‌تر باید زیرساخت‌های لازم در این مرزها عملیاتی شود.
