بشار اسد

قدرت نظامی روسیه در سوریه برای شکست کامل مخالفان اسد، بالاخص آن که این گروه از حمایت بازیگران قدرتمند خارجی (ایالات متحده آمریکا، ترکیه، پادشاهی‌های عرب) برخوردار بودند، کافی نبود.

اقتصادنیوز: واکنش محمد شیاع السودانی به بحران در حال تحول سوریه پس از سقوط دولت بشار اسد نشان دهنده تلاشی عامدانه برای مصون نگه داشتن عراق از پیامد‌های درگیری سوریه است.

اقتصادنیوز: بشار اسد اکنون در مسکو در تبعید به سر می‌برد، در حالی که دولت جدید او در دمشق علاقه چندانی جهت تعامل با روسیه ندارد.

مدیر مرکز تحلیل استراتژی‌ها و فناوری‌ها (CAST)‌اندیشکده در مسکو، استدلال می‌کند که یکی از اشتباهات کرملین این بود که توانایی روسیه برای فرافکنی قدرت در خارج از کشور را دست بالا ارزیابی کرد.

اقتصادنیوز: تحولات شام در حالی رخ داد که ایران و مقاومت به واسطه رویارویی با اسرائیل بیش از هر زمان دیگر بر معادلات خاورمیانه متمرکز بودند.

فرانسه حکم جلب جدیدی برای «بشار اسد» صادر کرد

اقتصادنیوز: رویکرد اردوغان به مسئله کردها، خواه از طریق توسل به اهرم دیپلماسی و یا استفاده از اقدام نظامی، نه تنها آینده سیاست داخلی ترکیه را شکل خواهد داد، بلکه تعیین می‌کند که آیا سوریه می‌تواند به یک وحدت شکننده دست یابد یا تسلیم پراکندگی در خطوط قومی و فرقه‌ای شود.

ایرنا: کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان اعلام کرد که از ماه دسامبر (آذر) تاکنون بیش از ۲۰۰ هزار نفر به سوریه بازگشته اند.

آینده سوری‌ها ممکن است قبل از شروع تاریک شود. دولت جدید به رهبری الشرع احتمالاً بر تحکیم قدرت و حفظ کنترل تمرکز خواهد بود، همان مسیر اقتدارگرایانه‌ای را که اسد طی دهه‌ها در پیش گرفتند.

احمد الشرع، رهبر تحریرالشام، چهره‌ای رادیکال و ضدآمریکایی در عراق بود. او سال‌ها پیش افراط‌گرایی را انکار کرد و متعهد شد که به تنوع قومی و مذهبی سوریه احترام بگذارد، زیرا گروهش به دنبال به مشروعیت بین‌المللی و همچنین بودجه برای بازسازی کشور، راه‌اندازی مجدد اقتصاد و اسکان مجدد میلیون‌ها پناهنده‌اند.

بسیاری از کشورهای عربی، از جمله عربستان سعودی و امارات متحده عربی، از ظهور مجدد گروه‌های رادیکالی مانند القاعده، اخوان المسلمین و داعش در خاورمیانه هراس دارند.

اقتصادنیوز: فروپاشی سوریه در هرج و مرج پس از سال ۲۰۱۱، که با ورود ادیکال‌های خارجی و تکثیر گروه‌های افراطی مسلح اوج گرفت، شرایطی را برای اسرائیل فراهم کرد تا منافع استراتژیک خود را بی سر و صدا تأمین کند.

اقتصادنیوز: به ادعای وال استریت ژورنال، همه تحلیلگران در باب این که دستاوردهای نظامی اسرائیل این بازیگر و منطقه را امن‌تر می‌کند، موافق نیستند. به باورشان معادلات کنونی می‌تواند در میان مدت برای تل‌آویو پرهزینه باشد.

اقتصادنیوز: رهبران اسرائیل مدعی‌اند که دستاوردهای نظامی ادعایی این ارزش را داشت تا اعتبارشان را به واسطه‌اش به باد دهند. به ادعای این گروه، موقعیت استراتژیک قوی‌تر ادعایی این بازیگر موجب خواهد شد تا در آینده دستاوردهای دیپلماتیک را از آن خود کند، بالاخص آن که به ادعای مقام‌های تل‌آویو اعراب در برابر قدرت و نفوذ ایران به دنبال اتحاد هستند.

اقتصادنیوز: شهردار تهران گفت: ملت سوریه چون خسته شده بودند حکومت را رها کردند و کشور به این وضعیت افتاد.

اقتصادنیوز: اگر پیام ترامپ مبنی بر این که جنگ سوریه جنگ آمریکا نیست، بدین معنی است که ایالات متحده نباید در مهندسی سیاست سوریه دخالتی داشته باشد، باید گفت فارغ از انتقادها مبتنی بر فرضیه‌هایی عقلانی و منطقی است.

اقتصادنیوز: مدرن دیپلماسی در یادداشتی مدعی شد، یکی از عوامل خارجی که به سقوط دولت اسد کمک کرد، انفعال متحدان کلیدی، بازیگرانی چون روسیه و ایران بود.

اقتصادنیوز: همزمان با سقوط دولت اسد، ارزیابی‌ها در باب آینده روسیه در معادلات حاکم بر شام، پیچیده‌تر شده است.

اقتصادنیوز: گروهی می‌گویند که پوتین به واسطه جنگ در اوکراین دمشق را قربانی کرد و گروهی دیگر ضمن استناد به فشارهای تحمیلی غرب می‌گویند که مسکو به دنبال ائتلاف سازی علیه هژمونی آمریکا در خاورمیانه خواهد بود.

اقتصادنیوز: روسیه در جریان تنش‌های حاکم بر شام بعد از بهار عربی در راستای بقای بشار اسد نقش برجسته‌ای ایفا کرد. با این حال، اولویت‌های روسیه پس از جنگ اوکراین تغییر کرده است.

کارشناسان پیشنهاد می‌کنند که برکناری بشار اسد، متحد کلیدی روسیه، می‌تواند پوتین را متقاعد کند که به دنبال نمایش قدرت بیشتر در اوکراین باشد.

اقتصادنیوز: آنکارا در مواقع سخت به گروه‌های مخالف سوری متعهد ماند و اکنون نفوذ قابل توجهی بر تحریرالشام دارد و می‌تواند فعل و انفعال‌های این بازیگر و تصمیم سازی‌هایش را تحت تاثیر قرار دهد.

اقتصادنیوز: فارین پالسی با انتشار یادداشتی مدعی شد، ساعات اولیه ۸ دسامبر، قدرت سیاسی خاندان اسد بعد از بیش از نیم قرن به پایان رسید.

اقتصادنیوز: شاهین های آمریکایی؛ چهره‌هایی چون برایان هوک، ممکن است دوباره به عنوان مردان اصلی ترامپ در ایران خدمت کرده و زمینه را برای بازگشت "فشار حداکثری" هموار کنند؛ سیاستی که در دولت اول ترامپ مانع از هرگونه مصالحه و سازش میان تهران و واشنگتن در مورد درصد غنی سازی اورانیوم شد.

اقتصادنیوز: ابوظبی در میان سایر بازیگران حاشیه خلیج فارس نگران‌ترین بازیگر است، زیرا به طور ضمنی از اسد حمایت کرده و تلاش‌ها برای بازگرداندن رهبر پیشین سوریه به گروه عرب در سال‌های اخیر را رهبری کرده است.

شدت جنگ در سوریه در مارس ۲۰۲۰ به دنبال روند آستانه میان ترکیه، روسیه و ایران کاهش یافت. توافق میان سه بازیگر، درگیری‌ها در سوریه را متوقف کرد و موجب شد تا شورشی‌های تحت حمایت ترکیه کنترل ارضی بر استان ادلب را در اختیار بگیرند.

اقتصادنیوز: وورد پالتیکس ریویو با انتشار یادداشتی مدعی شد، سقوط ناگهانی دولت بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه در پی حمله برق آسای نیروهای شورشی به رهبری حیات تحریرالشام، ممکن است روابط منطقه‌ای در سراسر خاورمیانه را در چهار سال گذشته به آزمون بگذارد.

اقتصادنیوز: سوال این است، آیا سقوط بشار اسد در سوریه برای ترامپ خبر خوبی است یا بد، شاید هم ترامپ در این باره نظری نداشته باشد، مشخص نیست.

همزمان قدرت‌های خلیج‌فارس علناً گفته‌اند که رهبران جدید در سوریه قبل از اینکه بتوانند حمایت سیاسی و مالی را به دست آورند، می‌بایست نشان دهند که در برابر طیف‌های مختلف فرقه‌های این کشور از رویکردی مسالمت آمیز پیروی خواهند کرد.

دنیای اقتصاد: آنالنا بائربوک، دیپلمات ارشد آلمان و همتای فرانسوی او با اعضای دولت انتقالی سوری دیدار کردند. این اولین سفر مقامات اروپایی آنهم بصورت مشترک به سوریه پس از سقوط بشار اسد است که فضای جدیدی را برای بروکسل و سیاست خاورمیانه ای آن فراهم کرده است.