چرا آمریکا در تحولات یمن به کمک سعودیها نرفت؟
دیپلماسی بی طرفی واشنگتن
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد؛ نیروهای حوثی ارتفاعات مشرف به تنگه بابالمندب را از نیروهای دولتیِ تحت حمایت عربستان سعودی بازپس گرفتند. این اقدام نگرانیهایی را برانگیخته دال بر اینکه این گروه، اکنون در موقعیت بهتری قرار دارد تا در صورت تصمیم رهبرانش، مسیر جنوبی دریای سرخ را به روی کشتیهای تجاری مسدود کند. با این حال، به نظر میرسد واشنگتن در پیِ پیشروی حوثیها، تمایلی به مداخله مستقیم در این درگیری ندارد. «جرد زوبا»، در گزارش دیروز یکشنبه برای المانیتور نوشت، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه در جریان سفر به ایرلند گفت: «حوثیها با ما تماس گرفتند و اعلام کردند که نمیخواهند با ما بجنگند.» او افزود: «آنها نمیخواهند که من علیه آنها اقدام کنم.» ترامپ خاطرنشان کرد که به نظر نمیرسد حوثی ها به کشتیهای بینالمللی حمله کنند، اما «کشوری وجود دارد که از آن چندان دل خوشی ندارند»؛ اشاره او به عربستان سعودی بود. ترامپ روز پنجشنبه دو بار به صورت تلفنی با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، درباره این وضعیت گفتگو کرد. ترامپ انجام حملات پشتیبانی هوایی در مقطع کنونی را منتفی دانست. در عوض، سنتکام حمایتهای اطلاعاتی و شناسایی اهداف را برای عربستان در یمن افزایش داده است.
فروپاشی گسترده تیپهای ائتلافِ همسو با عربستان که وظیفه دفاع از مخا را بر عهده داشتند، تلاشهای یک سال گذشته برای یکپارچهسازی نیروهای مخالف حوثیها را تضعیف کرده است. «هانا پورتر»، کارشناس جنگ یمن، میگوید: «مسئله فقط دستاوردهای حوثیها در زمینه تصرف مواضعی در امتداد دریای سرخ نیست، بلکه موضوعِ از دست رفتن مواضع نیروهای طرفدار دولت نیز مطرح است. اگر حوثیها بتوانند این قلمرو را حفظ کنند، از آن به عنوان اهرم فشار استفاده خواهند کرد؛ چه برای انجام حملات دقیق و چه در صورت از سرگیری احتمالی مذاکرات.» با این وجود، حوثیها هیچ نشانهای از تمایل برای برانگیختن خشم ارتش آمریکا بروز نداده اند. محمد عبدالسلام، سخنگوی حوثیها، می گوید: «در خصوص آزادی کشتیرانی و جریان تجارت بینالمللی در دریای سرخ و بابالمندب، وضعیت ایمن و منظم است و هیچ دلیلی برای نگرانی بینالمللی وجود ندارد، چرا که این مسیر از جانب یمن [حوثیها] با هیچ خطری مواجه نیست.» پورتر میگوید: «تا زمانی که حوثیها کشتیهای بینالمللی را هدف قرار ندهند، ممکن است بتوانند بدون پیامد جدی به اقدامات خود ادامه دهند، زیرا ایالات متحده تمایلی به درگیر شدن در این ماجرا ندارد.»
یک مقام ارشد سابق امنیت ملی آمریکا که از گفتگوهای اخیر مطلع است، به «المانیتور» گفت: «سعودیها همچنان خودشان مدیریت این وضعیت را ادامه خواهند داد.» اگرچه پادشاهی عربستان سعودی روی کاغذ نیروی هوایی قدرتمندی در اختیار دارد که شامل بیش از ۲۱۰ فروند جنگنده اف-۱۵ (در مدلهای مختلف) ساخت ایالات متحده است، اما خلبانان و سیستمهای هماهنگی هدفگیری هوا به زمین آن فاقد کارایی لازم هستند. کارزار هفتساله بمباران هوایی عربستان، حتا با وجود کمکهای نظامی آمریکا در زمینه سوختگیری و تعیین اهداف، در متوقف کردن پیشرویهای زمینی حوثیها ناکام ماند. جو بایدن، رئیسجمهور پیشین آمریکا، در سال ۲۰۲۱ و در واکنش به مخالفتهای مطرحشده در کنگره توسط متحدان دموکراتش، کمکهای اطلاعاتی ارتش آمریکا به سعودیها را متوقف کرد؛ اقدامی که یکی از نخستین تصمیمات او در حوزه سیاست خارجی محسوب میشد.
اگر ریاض بمباران سنگین مناطق اطراف «مخا» را آغاز کند، این اقدام میتواند حمایتها از نیروهای دولتی را تضعیف کرده و موجب شود حوثیها حملات موشکی بالستیک بیشتری را متوجه مراکز شهری عربستان کنند. عربستان هماکنون نیز برای مقابله با حملات پهپادی شبهنظامیان در عراق — که از سمت شمال و از فراز خلیج فارس انجام میشود — با دشواری مواجه است.
از منظر تاکتیکی، بهترین امید ریاض در کوتاهمدت این است که حوثیها همچنان ذخایر ارزشمند مهمات هدایتشونده دقیق خود را در داخل یمن علیه سایر نیروهای یمنی مصرف کنند؛ بهویژه در شرایطی که مسیرهای تدارکاتی دریایی حوثیها برای دریافت قطعات پیشرفته، همچنان تحت محاصره نیروی دریایی آمریکا مسدود مانده است. یک مقام پیشین دولت امریکا در توصیف موضع کنونی واشنگتن گفت: «ورود مستقیم آمریکا به این ماجرا در مقطع کنونی، موجب سرازیر شدن موشکهای بیشتری از سوی حوثیها به سمت عربستان سعودی خواهد شد.»