قمار بزرگ نفتی رودریگرز برای بقا در قدرت
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-نگار حجتی؛ تندروهای ونزوئلا و نیروهای اپوزیسیون هر دو به شدت از دلسی رودریگز رئیسجمهور موقت این کشور به دلیل موافقت با اعطای دسترسی انحصاری آمریکا به منابع ارزشمند نفتی انتقاد کردند. با این حال به نظر میرسد رودریگز روی این موضوع حساب باز کرده است که توافق با دونالد ترامپ میتواند کلید تثبیت جایگاه او در قدرت باشد.
یکی از مزایای بالقوه این توافق برای رودریگز این است که واگذاری کنترل عمده ۶۵ میلیارد بشکه نفت خام ونزوئلا به آمریکا میتواند انگیزه دولت ترامپ را برای اعمال فشار جهت برگزاری انتخابات زودهنگام مهار کند.
ریسا گرایس تارگو مدیر بخش آمریکای لاتین در گروه اوراسیا میگوید این توافق از آن جهت به نفع دلسی رودریگز تمام میشود که تعهد ترامپ را به همکاری با او تقویت میکند. در نتیجه این اتفاق احتمالا انگیزهها برای حرکت سریع به سمت برگزاری انتخابات جدید را کاهش میدهد. او معتقد است دقیقا به همین دلیل است که اپوزیسیون تا این حد از شرایط ناراضی هستند.
در مقابل رودریگز روز شنبه در اظهاراتی تلویزیونی از این توافق دفاع کرد و گفت که این اقدام رونق اقتصادی و اشتغال را برای ونزوئلا به همراه خواهد آورد. به گفته او انتظار میرود این توافق حدود ۱۹ دلار سود به ازای هر بشکه نفت تولیدی نصیب کشور کند.
با توجه به دههها ناسیونالیسم ضدآمریکایی در این کشور این خطر نیز وجود دارد که توافق اخیر نتیجه معکوس داده و به یک پاشنه آشیل سیاسی برای او تبدیل شود.
حامیان چاویسمو یعنی همان جنبش سیاسی که توسط هوگو چاوز رئیسجمهور فقید پایهگذاری شد و تا حدودی بر مبنای کنترل دولت بر نفت ونزوئلا شکل گرفت نیز دلایل خاص خود را برای عصبانیت از رودریگز دارند.
بلافاصله پس از اعلام این خبر در اواخر روز جمعه در واشنگتن هر دو جبهه انتقادی در شبکههای اجتماعی شکل گرفت. برخی از کاربران رودریگز را به حراج کردن نفت کشور متهم کردند و برخی دیگر این سوال را مطرح کردند که چرا ترامپ یا رودریگز این توافق اقتصادی را با تعهد به برگزاری انتخابات یا گذار دموکراتیک همراه نکردهاند.
گرایس تارگو همچنین تاکید میکند که این اقدام برای دلسی رودریگز چالشهای سیاسی زیادی به همراه دارد. حساسیتهای موجود پیرامون ملیگرایی منابع و این تصور که او در حال خیانت به اصول چاویسمو و واگذاری منابع ارزشمند کشور است شرایط را برای او بسیار دشوار میکند.
به گفته افراد آگاه این توافق بدون مشارکت اپوزیسیون ونزوئلا مذاکره شده است. آنها تایید کردهاند که ماریا کورینا ماچادو برجستهترین رهبر اپوزیسیون هیچ نقشی در این گفتوگوها نداشته است.
نکته جالب اینجاست که در جریان مبارزات انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۴ ونزوئلا این خود رودریگز بود که در جایگاه متحد نیکولاس مادورو رئیسجمهور پیشین ماچادو را متهم کرد که از اربابان خود در آمریکا دستور میگیرد و به دنبال رسیدن به ریاستجمهوری است تا بتواند نفت ونزوئلا را به آنها پیشکش کند. حالا اما خود رودریگز با حملات کاملا مشابهی روبهرو شده است.
بر اساس پیامهای متنی رد و بدل شده میان فعالان سیاسی چاویستهای تندرو واکنش خشمگینانهای به اعلامیه روز جمعه نشان دادند. آنها قانونی بودن این توافق را زیر سوال بردند و در شبکههای اجتماعی آن را چشمپوشی از حاکمیت ملی توصیف کردند. گروهی نیز مدعی شدند که ونزوئلا عملا تحت تهدید آمریکا مجبور به واگذاری نفت خود شده است.
این یک برهه حساس برای رودریگز محسوب میشود. محبوبیت او در نظرسنجیها پس از واکنش کند دولت به دو زمینلرزه مرگبار که در ماه ژوئن بیش از ۶۵۰۰ کشته بر جای گذاشت به شدت افت کرده است. این وضعیت میتواند تلاشهای او را برای ایجاد تعادل میان روابط روزافزون و نزدیک با واشنگتن از یک سو و یک جنبش سیاسی که دههها بر پایه ملیگرایی منابع و مقاومت در برابر نفوذ آمریکا بنا شده است از سوی دیگر به شدت پیچیده کند.
تا پیش از این اهرم فشار قدرتمند ترامپ بر رودریگز میتوانست به عنوان ابزاری برای گرفتن امتیازات سیاسی از دولت او تلقی شود. مذاکرات اخیر نیز به تدریج نتایج ملموسی به همراه داشته است که از جمله آنها میتوان به تایید اولیه مجمع ملی برای اصلاح روند انتخاب قضات دیوان عالی با حمایت آمریکا اشاره کرد.
بنینیو آلارکون تحلیلگر سیاسی بر این باور است که توافق نفتی درها را به روی سناریوی متفاوتی باز میکند. در این سناریوی جدید شرکتهای آمریکایی سرمایهگذاران و در نهایت دولت مستقر در واشنگتن منافع اقتصادی خود را در گرو ثباتی میبینند که توسط رودریگز تامین میشود.
آلارکون میگوید همزمان با سرازیر شدن میلیاردها دلار سرمایه شرکتهای آمریکایی به ونزوئلا ممکن است آمریکا به تدریج از رویکرد گذار همراه با ثبات فاصله گرفته و به سمت اولویت دادن به ثباتی حرکت کند که در آن صرفا گزینه گذار محفوظ بماند.
در همین حال برخی از اعضای حزب ماچادو از هماکنون این سوال را مطرح میکنند که آیا اصولا هیچ توافقی که به امضای رودریگز رسیده باشد میتواند از یک گذار سیاسی در آینده جان سالم به در ببرد یا خیر.
خوزه آمالیو گراترول عضو حزب ونته به رهبری ماچادو میگوید هر چیزی که دلسی رودریگز امضا کرده باشد فاقد هرگونه اعتبار است. او تاکید میکند که رودریگز شاید این توافق را با دونالد ترامپ امضا کرده باشد اما به دلیل فقدان مشروعیت اولیه این قرارداد هرگز معتبر نخواهد بود.
فرانسیسکو مونالدی مدیر بخش سیاست انرژی آمریکای لاتین در موسسه سیاست عمومی بیکر وابسته به دانشگاه رایس نیز شرایط اقتصادی اعلام شده توسط رودریگز را زیر سوال برد و فقدان شفافیت پیرامون سیاست نفتی ونزوئلا را بسیار نگرانکننده خواند.
مونالدی توضیح میدهد که مالیات ۲۰۹ میلیارد دلاری که به گفته رودریگز از این پروژهها حاصل میشود برای هر یک از ۶۵ میلیارد بشکه نفت تحت پوشش این توافق تنها حدود سه دلار و بیست سنت خواهد بود. به گفته او اگر این رقم نشاندهنده درآمد اسمی جمعآوری شده در طول عمر پروژهها باشد ارزش فعلی آن حتی از این مقدار هم کمتر خواهد بود.
با تمام این اوصاف ممکن است رودریگز با چالشهای به مراتب ناخوشایندتری از سوی حامیان چاویسمو روبهرو شود.
ویلیان رودریگز قانونگذار سابق چپگرا در انتقادی تند از توافق با ترامپ به سخنان چاوز که در سال ۲۰۱۳ درگذشت استناد کرد. او با نقل قولی از چاوز گفت که نفت متعلق به ماست و ما با آن میهن خود را بازپس گرفتیم. این قانونگذار سابق در پایان تاکید کرد که توافق اخیر دقیقا عکس این موضوع عمل میکند چرا که میهن را به حراج میگذارد و سرنوشت ملی ما را نادیده میگیرد و هیچ راهی هم برای بزک کردن و سرپوش گذاشتن بر آن وجود ندارد.
منبع: بلومبرگ
