آینده در دوران تورمی

‌

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد: می‌توان گفت که در شرایط تورمی، افق دید شهروندان کوتاه‌تر و حال‌محورتر می‌شود. افزایش مداوم قیمت‌ها و بی‌ثباتی اقتصادی، امکان پیش‌بینی را تضعیف کرده و برنامه‌ریزی بلندمدت مثل پس‌انداز، سرمایه‌گذاری یا حتی تصمیم‌های شغلی را پرریسک و نامطمئن می‌کند. در چنین فضایی، افراد به‌جای تمرکز بر آینده، بر حفظ ارزش دارایی‌ها در لحظه حال متمرکز می‌شوند؛ رفتاری که به تقویت ترجیحات کوتاه‌مدت و کاهش صبر اقتصادی می‌انجامد.

این تغییر فقط اقتصادی نیست، بلکه پیامدهای اجتماعی و ذهنی نیز دارد. احساس نااطمینانی مداوم می‌تواند به فرسایش امید به بهبود بلندمدت و کاهش انگیزه برای مشارکت در پروژه‌های جمعی منجر شود. افراد کمتر به تعهدات خود پایبند می‌مانند، چون بازدهی آن‌ها در آینده‌ای نامعلوم تاست. در مقابل، رفتارهای فرصت‌طلبانه یا محافظه‌کارانه تقویت می‌شود.

در سطح کلان، کوتاه شدن افق دید شهروندان به معنای تضعیف ظرفیت جامعه برای تصمیم‌گیری‌های راهبردی است. وقتی بخش بزرگی از جامعه درگیر بقا در زمان حال باشد، شکل‌گیری اجماع بر سر سیاست‌های بلندمدت دشوارتر می‌شود. بنابراین، تورم نه‌فقط قدرت خرید، بلکه «زمان ذهنی» شهروندان را نیز فشرده می‌کند و آینده را از میدان تصمیم‌گیری روزمره بیرون می‌راند.

در این قسمت از برنامه «انسان و تورم»، موسی غنی‌نژاد، اقتصاددان و هاشم اورعی، عضو هیئت علمی دانشگاه شریف، به بررسی اثر تورم بر افق دید شهروندان و سیاستگذاران پرداخته‌اند.