بازخوانی کتاب «راه باریک آزادی»؛
توازن قدرت؛ شرط امکان آزادی پایدار
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد؛ آزادی نه یک وضعیت طبیعی و خودبهخودی است و نه هدیهای که دولتها در مقطعی خاص به شهروندان اعطا کنند؛ بلکه حاصل فرآیندی تدریجی، شکننده و تاریخی است که در آن، قدرت سیاسی و جامعهی مدنی بهطور همزمان یکدیگر را محدود و اصلاح میکنند.
داگلاس عجماوغلو و جیمز رابینسون در کتاب راه باریک آزادی نشان میدهند که آزادی تنها در فضایی میان دولت مقتدر و جامعهی فعال و سازمانیافته امکان بقا دارد؛ فضایی که خود آن را «راهروی باریک آزادی» مینامند. خروج از این راهرو، چه به سمت تمرکز بیمهار قدرت دولتی و چه به سوی ضعف دولت و بینظمی اجتماعی، همواره به تضعیف آزادی منجر شده است.
در چارچوب تحلیلی این کتاب، دولت برای حفظ امنیت، اجرای قانون و جلوگیری از سلطهی گروهها یا افراد بر دیگران ضروری است، اما همین ضرورت میتواند در غیاب نظارت اجتماعی و نهادهای مستقل، به زمینهای برای استبداد و سرکوب تبدیل شود.
از سوی دیگر، جامعهای که توان کنترل و مشارکت فعال در سیاست را دارد اما دولت را به نهادی ناتوان و فرسوده تقلیل میدهد، در نهایت از تأمین حداقلهای نظم و حفاظت از حقوق شهروندان بازمیماند. آزادی واقعی زمانی شکل میگیرد که میان این دو نیرو، تعادلی پویا برقرار باشد؛ تعادلی که در آن شهروندان بتوانند قدرت را به چالش بکشند، پرسش بپرسند و در عین حال از ظرفیت دولت برای حفاظت از آزادیهای خود بهرهمند شوند.
راه باریک آزادی با اتکا به نمونههای تاریخی متنوع، نشان میدهد که استبداد اغلب از دل ناتوانی جامعه در اعمال نفوذ بر سیاستها و تصمیمهای حکومتی زاده میشود و آزادی پایدار تنها زمانی ممکن است که افراد بتوانند بدون وابستگی به ارادهی دیگران، دربارهی جان، مال و کنشهای خود تصمیم بگیرند.
این کتاب که با ترجمهی پویا جبل عاملی، محمدحسین باقی و جواد طهماسبی ترشیزی در انتشارات دنیای اقتصاد چاپ شده، منبعی تحلیلی و راهگشا برای فهم چگونگی شکلگیری، گسترش و حفظ آزادی در جهان واقعی امروز به شمار میآید.
