انتشار ۵ میلیون تُن دیاکسید کربن تنها در ۱۴ روز از جنگ آمریکا علیه ایران
گزارش گاردین از هزینههای اقلیمی جنگ
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- نسیم بنایی: یک بررسی از گاردین نشان میدهد جنگ در خاورمیانه بودجه جهانی کربن را سریعتر از مجموع ۸۴ کشور تخلیه میکند.
بر اساس تحلیلی جدید، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران برای اقلیم یک فاجعه است و بودجه جهانی کربن را سریعتر از مجموع ۸۴ کشور جهان مصرف میکند.
در حالی که جنگندهها، پهپادها و موشکها هزاران نفر را میکشند، زیرساختها را ویران و خاورمیانه را به یک منطقه عظیم قربانی محیطزیستی تبدیل میکنند، نخستین تحلیل از هزینه اقلیمی این جنگ نشان میدهد که این درگیری تنها در ۱۴ روز نخست خود منجر به انتشار ۵ میلیون تُن گازهای گلخانهای شده است.
این تحلیل که به طور اختصاصی با روزنامه گاردین به اشتراک گذاشته شده، لایه دیگری به گزارشها درباره آسیبهای فاجعهبار زیستمحیطی ناشی از حمله به زیرساختهای سوخت فسیلی، پایگاههای نظامی، مناطق غیرنظامی و کشتیها در دریا میافزاید.
پاتریک بیگر، مدیر پژوهشی مؤسسه «اقلیم و جامعه» و یکی از نویسندگان این تحلیل، میگوید: «هر حمله موشکی در واقع پیشپرداختی برای سیارهای گرمتر و بیثباتتر است، و هیچیک از اینها کسی را امنتر نمیکند.»
او افزود: «هر آتشسوزی در پالایشگاهها و هر حمله به نفتکشها یادآور این واقعیت است که ژئوپلیتیک مبتنی بر سوختهای فسیلی با داشتن سیارهای قابل زیست سازگار نیست. این جنگ بار دیگر نشان میدهد که سریعترین راه برای تشدید بحران اقلیمی این است که اجازه دهیم منافع سوختهای فسیلی سیاست خارجی را تعیین کنند.»
محور آمریکا–اسرائیل مدعی است هزاران هدف را در داخل ایران بمباران کرده و اسرائیل هم صدها هدف دیگر را در لبنان مورد حمله قرار داده است. گزارشها از داخل هر دو کشور نشان میدهد که زیرساختها بهطور گستردهای تخریب شدهاند.
ساختمانهای ویرانشده بزرگترین سهم را در هزینه کربنی تخمینی دارند. بر اساس گزارشهای سازمان بشردوستانه هلال احمر ایران مبنی بر آسیب دیدن حدود ۲۰ هزار ساختمان غیرنظامی در جریان این درگیری، این تحلیل برآورد میکند که انتشار کل از این بخش به ۲.۴ میلیون تُن معادل دیاکسید کربن (tCO۲e) میرسد.
سوخت دومین عامل بزرگ است؛ بهطوری که بمبافکنهای سنگین آمریکا از فاصلهای به دوری غرب انگلستان برای انجام حملات بر فراز ایران پرواز کردهاند. این تحلیل تخمین میزند که در ۱۴ روز نخست، بین ۱۵۰ تا ۲۷۰ میلیون لیتر سوخت توسط هواپیماها و کشتیها و خودروهای پشتیبانی مصرف شده که در مجموع ۵۲۹ هزار تُن معادل دیاکسید کربن انتشار ایجاد کرده است.
یکی از تکاندهندهترین تصاویر این جنگ، ابرهای تیره و باران سیاهی بود که پس از بمباران چهار مخزن بزرگ ذخیره سوخت در اطراف تهران توسط اسرائیل بر فراز شهر شکل گرفت؛ حملهای که میلیونها لیتر سوخت را به آتش کشید. این تحلیل تخمین میزند که در آن حمله و حملات مشابه– از جمله حملات تلافیجویانه ایران به همسایگان خلیج فارس – بین ۲.۵ تا ۵.۹ میلیون بشکه نفت سوزانده شده و حدود ۱ میلیون و ۸۸۰ هزار تُن معادل دیاکسید کربن منتشر شده است.
در ۱۴ روز نخست، آمریکا چهار هواپیما از دست داد، در حالی که ایران ۲۸ هواپیما، ۲۱ شناور دریایی و حدود ۳۰۰ سکوی پرتاب موشک را از دست داد. برآورد میشود که نابودی این تجهیزات نظامی باعث انتشار کربن تجسمیافتهای معادل ۱۷۲ هزار تُن CO۲ شده باشد.
همچنین خودِ بمبها، موشکها و پهپادها هم مطرح هستند که استفاده از آنها در همه طرفها گسترده بوده است. بر اساس ادعاها مبنی بر اینکه در ۱۴ روز نخست آمریکا و اسرائیل بیش از ۶ هزار هدف را در داخل ایران بمباران کردهاند، در حالی که ایران حدود هزار موشک و دو هزار پهپاد شلیک کرده و حدود ۱۹۰۰ موشک رهگیر هم برای مقابله با آنها استفاده شده است، این تحلیل برآورد میکند که مهمات مورد استفاده حدود ۵۵ هزار تُن CO۲ انتشار ایجاد کردهاند.
در مجموع، دو هفته نخست این درگیری منجر به انتشار ۵٬۰۵۵٬۰۱۶ تُن CO۲ شده است؛ رقمی که اگر در مقیاس سالانه محاسبه شود به ۱۳۱٬۴۳۰٬۴۱۶ تُن CO۲میرسد—تقریباً معادل انتشار یک اقتصاد متوسط و وابسته به سوخت فسیلی مانند کویت. با این حال، این میزان همچنین برابر با مجموع انتشار ۸۴ کشوری است که کمترین میزان انتشار را در جهان دارند.
فرد اوتو-لاربی، نویسنده اصلی این مطالعه از دانشگاه انرژی و منابع طبیعی غنا، میگوید: «ما انتظار داریم با ادامه درگیری، انتشارها به سرعت افزایش یابد، عمدتاً به این دلیل که تأسیسات نفتی با سرعتی نگرانکننده هدف قرار میگیرند.»
او افزود: «همه ما باید با پیامدهای اقلیمی این اتفاق زندگی کنیم. واقعاً کسی نمیداند هزینههای واقعی آن چیست، و به همین دلیل چنین مطالعاتی بسیار حیاتی هستند. سوزاندن معادل انتشار سالانه ایسلند تنها در دو هفته چیزی نیست که بتوانیم از عهده آن برآییم.»
تا ژوئن سال گذشته، دانشمندان اقلیم برآورد کرده بودند که انسانها میتوانند در مجموع معادل ۱۳۰ میلیارد تُن CO۲ دیگر گازهای گلخانهای منتشر کنند تا هنوز ۵۰ درصد شانس برای جلوگیری از افزایش دمای زمین بیش از ۱.۵ درجه سانتیگراد باقی بماند. با نرخ کنونی انتشار ۴۰ میلیارد تُن CO۲ در سال، این بودجه تا سال ۲۰۲۸ به پایان خواهد رسید.
بیگر گفت اختلال در عرضه سوختهای فسیلی که بهواسطه جنگ ایجاد شده، احتمالاً به حفاریهای بیشتر منجر خواهد شد.
«از نظر تاریخی، هر شوک انرژی که توسط آمریکا ایجاد شده با موجی از حفاریهای جدید، پایانههای جدید گاز طبیعی مایع (LNG) و زیرساختهای تازه سوخت فسیلی همراه بوده است. این جنگ خطر آن را دارد که نسل دیگری از وابستگی به کربن را تثبیت کند.
این جنگ برای امنیت نیست. این جنگ برای اقتصاد سیاسی سوختهای فسیلی است—و کسانی که بهای آن را میپردازند غیرنظامیان ایرانی و جوامع طبقه کارگر در سراسر جهان هستند.»
